Με «κορωνίδα» τα σχέδια για την ανάπτυξη data center στον πρώην ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου σε συνεργασία με την Amazon το επενδυτικό σχέδιο της ΔΕΗ στη Δυτική Μακεδονία περιλαμβάνει δύο βασικά έργα αντλησιοταμίευσης στον ΑΗΣ Καρδιάς και στο ορυχείο Νότιου Πεδίου, την μετατροπή της λιγνιτικής μονάδας Πτολεμαΐδας 5 σε μονάδα φυσικού αερίου συνδυασμένου κύκλου και την δημιουργία μιας μονάδας συμπαραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας (ΣΗΘΥΑ) για την εξυπηρέτηση της τηλεθέρμανσης.
Τα παραπάνω συνιστούν τα βασικά «ορόσημα» του επενδυτικού σχεδίου της ΔΕΗ στη περιοχή με το σχετικό χαρτοφυλάκιο να συμπληρώνουν πλήθος έργων ΑΠΕ συνολικής ισχύος 4,8 GW με τις συνολικές επενδύσεις να φτάνουν τα 3,7 δισεκατομμύρια ευρώ.
Ειδικότερα, όπως ο Γενικός Διευθυντής Σχεδιασμού & Ανάπτυξης Παραγωγής της ΔΕΗ Αλέκος Σουμελίδης, μιλώντας την Πέμπτη σε ειδική σχετική συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου της Δυτικής Μακεδονίας, το επενδυτικό πλάνο της ΔΕΗ στη περιοχή προχωράει κανονικά με την «αιχμή του δόρατος» να αποτελεί το υπό σχεδίαση Κέντρο Δεδομένων που με την σειρά του θα εγκαινιάσει τα σχέδια της επιχείρησης για δραστηριότητα σε αυτό τον τομέα. Όπως τόνισε ο ίδιος, την επόμενη εβδομάδα αναμένεται να κατατεθεί η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, ανοίγοντας έτσι την διαδικασία της περιβαλλοντικής αδειοδότησης.
Σύμφωνα με το υφιστάμενο χρονοδιάγραμμα και όσα επιβεβαίωσε εκ νέου ο κ. Σουμελίδης, ο Όμιλος επιδιώκει να ξεκινήσει τις πρόδρομες εργασίες για το data center στα τέλη Φεβρουαρίου 2027, ώστε η πρώτη φάση του Κέντρου Δεδομένων, ισχύος 300 MW, να έχει ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2028. Ειδικότερα, η ΔΕΗ επιδιώκει να ξεκινήσει στα τέλη Φεβρουάριου τις χωματουργικές και αποστραγγιστικές παρεμβάσεις, καθώς και τις αρχικές εκσκαφές. Η κύρια κατασκευή προβλέπεται να ξεκινήσει τον Ιούνιο.
Ιδιαίτερα σημαντικό αναμένεται το αποτύπωμα στο κομμάτι της απασχόλησης με τις σχετικές εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για 2.500 εργαζόμενους στην αιχμή των εργασιών κατασκευής και 400 έως 500 θέσεις εργασίας κατά την λειτουργία της υποδομής. Σε περίπτωση αναβάθμισης στα 1.000 MW, η εκτίμηση για την απασχόληση αυξάνεται σε 1.000 έως 1.500 εργαζόμενους.
Υπενθυμίζεται ότι η ΔΕΗ έχει υπογράψει δεσμευτικό μνημόνιο κατανόησης με την Amazon, όπου προβλέπεται, πέρα από την αρχική φάση των 300 MW, η διεξαγωγή διαπραγματεύσεων για την επέκταση του data center στα 1000 MW.
Τα τεχνικά χαρακτηριστικά του Data Center
Η πρώτη φάση του Κέντρου Δεδομένων θα αναπτυχθεί στον χώρο του πρώην ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου και θα αποτελείται από τέσσερα κτίρια. Κάθε κτίριο θα περιλαμβάνει πέντε αίθουσες δεδομένων (data halls) και θα έχει επιφάνεια περίπου 18 στρεμμάτων. Μαζί με τις βοηθητικές εγκαταστάσεις, τις υποδομές ψύξης και τις δεξαμενές, το έργο θα καταλαμβάνει περίπου 180 στρέμματα, ενώ θα απαιτηθεί και νέος υποσταθμός.
Για τη διασφάλιση της αδιάλειπτης λειτουργίας προβλέπονται 144 εφεδρικές μηχανές ηλεκτροπαραγωγής, με δυνατότητα υποστήριξης της εγκατάστασης για 24 ώρες. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το σύστημα ψύξης, καθώς η χρήση του Data Center για εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης επιβάλλει διαφορετικές τεχνικές απαιτήσεις από εκείνες των συμβατικών υποδομών.
Σύμφωνα με τον κ. Σουμελίδη, η ψύξη με αέρα θα καλύπτει περίπου το 10%-40% του φορτίου, ενώ το υπόλοιπο θα εξυπηρετείται από σύστημα υγρής ψύξης (liquid cooling). Το τελευταίο θα λειτουργεί σε θερμοκρασίες 31,5-42 βαθμών Κελσίου, αξιοποιώντας τις κλιματικές συνθήκες της περιοχής, ώστε για μεγάλο μέρος του έτους να περιορίζεται η ανάγκη κατανάλωσης νερού.
Τα σχέδια για την απορριπτόμενη θερμότητα
Η αξιοποίηση της θερμότητας που θα απορρίπτει το data center εξετάζεται επίσης ως πιθανή βάση για άλλες δραστηριότητες. Οι υπολογισμοί της ΔΕΗ δείχνουν ότι θα μπορούσε να καλύψει τις ανάγκες θερμοκηπιακών εγκαταστάσεων έκτασης 450 έως 900 στρεμμάτων ή ψυκτικών αποθηκών και εγκαταστάσεων logistics συνολικής επιφάνειας 200.000 τετραγωνικών μέτρων. Οι χρήσεις αυτές παραμένουν δυνητικές και προϋποθέτουν πρόσθετες υποδομές, καθώς και επενδυτικό ενδιαφέρον από τρίτους.
Η Γενική Διευθύντρια Στρατηγικής της ΔΕΗ, Έλενα Γιαννακοπούλου, συνέδεσε τον σχεδιασμό με την άνοδο της ζήτησης ηλεκτρικής ισχύος από τα data centers και τη μείωση του κόστους των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των μπαταριών. Όπως ανέφερε, η εξέλιξη αυτή μεταβάλλει τα δεδομένα στην ηλεκτροπαραγωγή και δημιουργεί νέες δυνατότητες για περιοχές με ενεργειακές υποδομές, δίκτυα και διαθέσιμες εκτάσεις.
Αντλησιοταμίευση και Πτολεμαΐδα 5
Τα επενδυτικά σχέδια της ΔΕΗ, όπως προαναφέρθηκε, περιλαμβάνουν και δύο αντλησιοταμιευτικά έργα με το ένα στον ΑΗΣ Καρδιάς και το άλλο στο πρώην ορυχείο Νοτίου Πεδίου.
Το πρώτο εμφανίζεται πιο ώριμο του άλλου με τα βασικά «ορόσημα» να περιλαμβάνουν την ανάθεση για την προμήθεια του βασικού εξοπλισμού, ενώ συνεχίζεται η τεχνική βελτιστοποίηση του σχεδιασμού. Η συμβασιοποίηση τοποθετείται έως το φθινόπωρο του 2027, οπότε αναμένεται να αρχίσει η κατασκευή. Στην αιχμή των εργασιών εκτιμάται ότι θα απασχοληθούν έως 930 άτομα, με μέσο αριθμό περίπου 550 εργαζομένων για διάστημα τεσσεράμισι ετών.
Το δεύτερο έργο, στο πρώην ορυχείο Νότιου Πεδίου, αναμένεται να περάσει στην κατασκευαστική φάση το φθινόπωρο του 2028. Η εκτίμηση προβλέπει έως 930 εργαζομένους στην κορύφωση των εργασιών και περίπου 500 κατά μέσο όρο. Για την περίοδο κατά την οποία θα συμπίπτουν οι εργασίες στα δύο έργα, η ΔΕΗ υπολογίζει ότι η συνολική απασχόληση θα φτάσει έως τους 1.700 εργαζομένους.
Έχουν ήδη αρχίσει οι εργασίες για τη μετατροπή της Πτολεμαΐδας 5 σε μονάδα φυσικού αερίου συνδυασμένου κύκλου, ισχύος 440 MW. Η πρώτη φάση, με λειτουργία ανοικτού κύκλου 295 MW, προβλέπεται να ολοκληρωθεί στα τέλη του 2027. Η λειτουργία του σταθμού σε συνδυασμένο κύκλο αναμένεται στα τέλη του 2029 ή στις αρχές του 2030.
Για τη νέα μονάδα συμπαραγωγής ηλεκτρισμού και θερμότητας υψηλής απόδοσης, η οποία θα τροφοδοτεί τις τηλεθερμάνσεις Κοζάνης, Πτολεμαΐδας και Αμυνταίου, η ΔΕΗ θέτει ως χρονικό ορίζοντα λειτουργίας το πρώτο τρίμηνο του 2027.
Στα σχέδια του Ομίλου περιλαμβάνεται, τέλος, η ανάθεση μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2027 της αρχιτεκτονικής μελέτης για μουσείο βιομηχανικής κληρονομιάς στον ιστορικό ΑΗΣ Πτολεμαΐδας.
