# Πηγή :
Ο Christopher Carey μιλά με τον Miguel Gaspar , Αναπληρωτή Δήμαρχο της Λισαβόνα για την Κινητικότητα και την Ασφάλεια, σχετικά με το πως θα κρατάς ευχαριστημένους τους πολίτες, τις ρυθμιστικές αρχές και τους παρόχους σε έναν κόσμο ταχέως μεταβαλλόμενων προτεραιοτήτων
Πριν από δέκα χρόνια, η Λισαβόνα βρισκόταν σε άσχημο δρόμο. Η χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 έπληξε σκληρά την πρωτεύουσα της Πορτογαλίας και οι πολίτες της αντιμετώπισαν αβεβαιότητα, υψηλή ανεργία και υποβαθμισμένη υποδομή.
Έχουν ληφθεί σκληρά μέτρα για να επιστρέψει η χώρα σε τροχιά, η οποία περιελάμβανε ένα πρόγραμμα λιτότητας που επέβαλε η ΕΕ, το ΔΝΤ και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Αλλά κοιτάζοντας την πόλη σήμερα –με τα αναγεννημένα κτίρια και τους πολυσύχναστους δρόμους– η διάθεση έχει αλλάξει. Υπάρχει μια αισιοδοξία που ρέει μέσα από την πρωτεύουσα που αντανακλάται στην αύξηση των τουριστών και των εργαζομένων στην τεχνολογία που πηγαίνουν στα κομψά τραμ της πόλης ή οδηγούν τα πιο πρόσφατα ηλεκτρικά σκούτερ.
Το 2018, η Λισαβόνα έγινε η πρώτη πορτογαλική πόλη που κέρδισε το βραβείο Πράσινης Πρωτεύουσας ύψους 350.000 ευρώ, με την κριτική επιτροπή να την επαινεί ως «έμπνευση και πρότυπο για πόλεις σε ολόκληρη την ΕΕ, αποδεικνύοντας σαφώς ότι η βιωσιμότητα και η οικονομική ανάπτυξη συμβαδίζουν “
«Οι άνθρωποι που επισκέφτηκαν πριν από 10 χρόνια και επέστρεψαν τώρα λένε πάντα πώς είναι διαφορετικά πράγματα – μπορούν να καταλάβουν την αλλαγή, είναι πολύ ορατή», λέει ο Miguel Gaspar, Αναπληρωτής Δήμαρχος της Λισαβόνας για την Κινητικότητα και την Ασφάλεια.
Ως πολιτικός μηχανικός , ο Gaspar έχει περάσει τα τελευταία 16 χρόνια δουλεύοντας στον τομέα των μεταφορών, τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα. Έχει διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη της στρατηγικής κινητικότητας της πόλης, η οποία επικεντρώνεται στην αύξηση των βιώσιμων ταξιδιών, δίνοντας παράλληλα δημόσιο χώρο στους κατοίκους.
«Θέλουμε να επιστρέψουμε την πόλη στους πολίτες», λέει ο Gaspar, ο οποίος έγινε αναπληρωτής δήμαρχος το 2017.”Από τον ρόλο μου , μου δόθηκε η ευκαιρία να αναλάβω δράση, να συμμετάσχω σε ένα πολιτικό σχέδιο που έχει αντίκτυπο στη ζωή της πόλης“
Ενώ χαιρετίζει την αναγνώριση που φέρνουν τα βραβεία – η πόλη κέρδισε επίσης το βραβείο Ευρωπαϊκής Εβδομάδας Κινητικότητας το 2018 για την ευαισθητοποίηση σχετικά με τη βιώσιμη κινητικότητα – θέλει να τονίσει ότι η πόλη δεν πρέπει να στηρίζεται στις δάφνες της.
«Ο λόγος για τον οποίο κερδίσαμε αυτά τα βραβεία δεν είναι επειδή έχουμε τα καλύτερα KPI ή την απόδοση σε όλους τους τομείς, είναι λόγω της προθυμίας μας να αλλάξουμε», σημειώνει ο Gaspar. «Για εμάς αυτά τα βραβεία δεν είναι κάποια βραβεία σταδιοδρομίας, είναι ένα σημείο εκκίνησης για να ανανεώσουμε τη δέσμευσή μας και να συνεχίσουμε να πιέζουμε».
Ένα μεταβαλλόμενο τοπίο
Ο Gaspar συνεργάζεται με την εταιρεία δημοτικών μεταφορών της Λισαβόνα, Carris, για να προωθήσει νέα έργα πάρκων και διαδρομών και διαδρόμων λεωφορείων και να αυξήσει τον αριθμό των ηλεκτρικών οχημάτων που χρησιμοποιούνται στο σύστημα δημόσιων μεταφορών. Η χωρητικότητα αυξάνεται, με την προγραμματισμένη εξαγορά 420 λεωφορείων και 25 τραμ έως το 2023 για να ανταποκριθεί στην αυξανόμενη ζήτηση, σε μια επένδυση 252 εκατομμυρίων ευρώ.
Η στρατηγική αποτελεί μέρος ενός στόχου για τη μετάβαση 150.000 αυτοκινητιστών σε πιο βιώσιμους τρόπους ταξιδιού έως το 2030.
«Μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε είναι η δέσμευσή μας να επιτύχουμε στόχους εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα έως το 2030», λέει ο Gaspar. «Για να είμαι ειλικρινής δεν είναι πολύς χρόνος, γιατί τα 10 χρόνια είναι σαν μια μέρα στη ζωή της πόλης. Ο χρόνος περνά πολύ γρήγορα. “
Αυτή η ώθηση προς πιο φιλικούς προς το περιβάλλον τρόπους κινητικότητας έχει επίσης δει τη Λισαβόνα να αγκαλιάζει τη μικρο-κινητικότητα και, ειδικότερα, το φαινόμενο του ηλεκτρονικού σκούτερ – υπάρχουν σήμερα πάνω από 12.000 στην πόλη που λειτουργούν από εννέα εταιρείες.
Είναι αδύνατο να περπατάς στους δρόμους της χωρίς να το συναντάς. Η κοινή γνώμη, ωστόσο, εξακολουθεί να διαχωρίζεται απότομα με ορισμένους να βλέπουν τα ηλεκτρονικά σκούτερ ως την τέλεια λύση για ταξίδια στο κέντρο της πόλης, ενώ άλλοι τα θεωρούν ανεπιθύμητη μάστιγα στους δρόμους.
Τον Ιούλιο του περασμένου έτους, το συμβούλιο της περιοχής Santa Maria Maior – το οποίο επιβλέπει μεγάλο μέρος του ιστορικού κέντρου και των γειτονικών περιοχών – επέβαλε πρόστιμα μεταξύ 60 και 300 ευρώ για εταιρείες των οποίων τα ενοικιαζόμενα σκούτερ ρυπαίνουν πεζοδρόμια και δημόσιους χώρους.
Το συμβούλιο απαγόρευσε επίσης τη στάθμευση σκούτερ σε πεζοδρόμια και σε μέρη που «εμποδίζουν οχήματα σε πεζοδρόμια» και εισήγαγε τέλος απομάκρυνσης που θα καλυφθεί από τις εταιρείες.
Ο κανονισμός επεκτείνεται επίσης σε κοινόχρηστα ποδήλατα που σταθμεύουν απρόσεκτα σε δημόσιους χώρους, ανέφερε η πορτογαλική εφημερίδα Publico.
Η Δημοτική Αστυνομία της Λισαβόνα ισχυρίστηκε ότι έχει αφαιρέσει πάνω από 1.800 σκούτερ με κακή στάθμευση μεταξύ Φεβρουαρίου και Ιουνίου 2019, χρεώνοντας τέλη άνω των 17.000 €.
Παρ ‘όλα αυτά, ο Gaspar λέει ότι η στάση της Λισαβόνα βασίστηκε στη συνεργασία με τους χειριστές και όχι στη λήψη υπερβολικά αυστηρής προσέγγισης.
«Πρώτα απ ‘όλα, είμαστε πολύ ανοιχτοί στην καινοτομία στην πόλη, αλλά με δύο κόκκινες γραμμές –
- δημόσια ασφάλεια και ποιότητα του δημόσιου χώρου.
- Δεύτερον, βλέπουμε νέα πράγματα μέσω του μαλακού και σκληρού κανονισμού, γιατί; Επειδή πρέπει επίσης να μάθουμε πώς να ρυθμίζουμε. “
Ο Gaspar λέει ότι αυτό δημιουργεί εμπιστοσύνη με φορείς του ιδιωτικού τομέα που κατανοούν ότι πρέπει να συνομιλήσουν με την πόλη σε έναν διάλογο όπου και οι δύο πρέπει να συγκλίνουν στις θέσεις τους.
Αυτός και η ομάδα του συναντώνται με εκπροσώπους του τομέα της μικροκινητικότητας κάθε δύο εβδομάδες, όπου συζητούν τις ανησυχίες τους και εργάζονται για τη βελτίωση των κανόνων, όταν είναι απαραίτητο.
«Νομίζω ότι και οι δύο πλευρές κατέβαλαν τις καλύτερες προσπάθειές τους για να λειτουργήσουν και νομίζω ότι αυτό το είδος ρυθμιστικού περιβάλλοντος βοήθησε να καταστεί η Λισαβόνα μια ενδιαφέρουσα τοποθεσία για την ανάπτυξη τέτοιων υπηρεσιών», προσθέτει ο Gaspar.
«Μερικές φορές παίρνουμε αποφάσεις που δεν τους αρέσουν, αλλά καταλαβαίνουν γιατί πρέπει να τις πάρουμε. Αν καταλάβουμε από πού προέρχονται, μπορούμε να προσπαθήσουμε να τοποθετήσουμε τα πράγματα με τρόπο που επιτυγχάνει τα ίδια αποτελέσματα, αλλά χωρίς να βλάψει το επιχειρησιακό μοντέλο που έχουν. “
Ενώ επιτρέπει στον ιδιωτικό τομέα να λειτουργεί ηλεκτρονικά σκούτερ, η πόλη έχει υιοθετήσει μια πιο πρακτική προσέγγιση με άλλους τρόπους μικρο-κινητικότητας. Παρόλο που η Uber’s Jump –και πιο πρόσφατα η Hive– ξεκίνησε προγράμματα μοτοσυκλέτας στην πρωτεύουσα της Πορτογαλίας, είναι η δημοτική εταιρεία κινητικότητας Gira που διαχειρίζεται το μερίδιο του λέοντος.
Αυτή τη στιγμή υπάρχουν πάνω από 450 κοινόχρηστα ποδήλατα από τον πάροχο της πόλης, τα δύο τρίτα των οποίων είναι ηλεκτρικά – ένα σημαντικό ζήτημα όταν κοιτάζει κανείς στους λιθόστρωτους δρόμους της Λισαβόνας και στο λοφώδες έδαφος.
Ψάχνω σε άλλες πόλεις για έμπνευση
Κατά την αναζήτηση νέων καινοτομιών και μεθόδων λήψης αποτελεσμάτων, η πόλη υιοθέτησε μια σχετικά απλή προσέγγιση.
«Στη Λισαβόνα πιστεύουμε ότι οποιαδήποτε καλή ιδέα είναι μια ιδέα που πρέπει να αντιγράψουμε», λέει ο Gaspar ειλικρινά.
Παραθέτει μερικές από τις πόλεις που έχουν εμπνεύσει τη μεταμόρφωση της Λισαβόνας: Πόρτο, Βαρκελώνη, Κοπεγχάγη, Λονδίνο και Λος Άντζελες.
«Η αντιγραφή άλλων έχει επιταχύνει τον μετασχηματισμό μας επειδή δεν χρειάζεται να κάνουμε τα ίδια λάθη», εξηγεί ο Gaspar. «Αν κάποιος κάνει κάτι καλύτερο από εμάς, θα προσπαθήσουμε να το επαναλάβουμε. Πιστεύουμε ακράδαντα ότι οι πόλεις πρέπει να έχουν ισχυρά δίκτυα και να μοιράζονται εμπειρίες. Όλα όσα κάνουμε ανοίγουμε σε άλλους για να το αντιγράψουν αν το θέλουν. “
Η Λισαβόνα εμπνεύστηκε από το Λος Άντζελες για να γίνει η πρώτη πόλη της Ευρώπης που υιοθέτησε την Προδιαγραφή Δεδομένων Κινητικότητας (MDS), η οποία παρέχει ένα πρότυπο για την κοινή χρήση δεδομένων για παρόχους μετοχών ποδηλάτου, e-scooters και παρόχων κοινής διαδρομής που λειτουργούν εντός δημόσιου δικαιώματος διέλευσης.
Μετά την επίσκεψή του στο Λος Άντζελες τον Σεπτέμβριο του 2018, ο Gaspar είδε τα πιθανά οφέλη του και το έχει προσαρμόσει στις ανάγκες της πόλης του.
«Τώρα όλοι οι χειριστές του e-scooter μοιράζονται τα δεδομένα τους μαζί μας και αυτό βελτιώνει τη λήψη αποφάσεων. Αρχίσαμε επίσης να έχουμε συνομιλίες με το Λος Άντζελες και μοιραζόμαστε όσα έχουμε μάθει από την εμπειρία μας για να το βελτιώσουμε περαιτέρω.
«Νομίζω ότι οι πόλεις πρέπει να συγκεντρωθούν σε παγκόσμια δίκτυα για να αντιμετωπίσουν τις παγκόσμιες προκλήσεις».
Καθώς η μικροκινητικότητα κατακλύζει τις πόλεις, άλλες συζητήσεις σχετικά με το μέλλον της κινητικότητας, όπως η εισαγωγή αυτόνομων οχημάτων (AV) και ακόμη και τα ταξί , κυριαρχούν όλο και περισσότερο στις συζητήσεις στους κύκλους των μεταφορών.
Ενώ παρακολουθούμε πάντα το μέλλον, ο Gaspar λέει ότι είναι σημαντικό να παραμείνουμε προσγειωμένοι. Η αναβίωση της Λισαβόνα προήλθε από μια προσέγγιση back-to-basics: Δίνε στους πολίτες και τους επισκέπτες τις υπηρεσίες που χρειάζονται για να κάνουν τις καθημερινές τους δουλειές και η πόλη σας θα ευδοκιμήσει.
«Είναι καλό να έχεις κάποιον να μιλάει για το τι έχει το μέλλον, ρωτώντας ποια είναι τα ηθικά ζητήματα και οι τεχνικές προκλήσεις πίσω από την εισαγωγή των AV, για παράδειγμα, αλλά δεν μπορούμε να κάνουμε όλες τις προσπάθειές μας σε αυτό εάν δεν έχουμε λεωφορείο που φτάνει στην ώρα του , ένα μετρό για να φτάσετε σε ορισμένα σημεία της πόλης, ή να μεταφέρετε κατά παραγγελία », προσθέτει ο Gaspar. “Υπάρχουν πολλά που μπορείτε και πρέπει να κάνετε στο παρόν πριν οδηγήσετε το μαγικό χαλί.”
Σύμφωνο βιώσιμης κινητικότητας
Τον Δεκέμβριο του 2019, το Παγκόσμιο Συμβούλιο Επιχειρήσεων για την Αειφόρο Ανάπτυξη (WBCSD), το Δημοτικό Συμβούλιο της Λισαβόνα, το BCSD Portugal και 56 κορυφαίες εταιρείες υπέγραψαν το Σύμφωνο Εταιρικής Κινητικότητας (CMP), το οποίο δεσμεύεται για περισσότερες από 200 δράσεις κινητικότητας που έχουν σχεδιαστεί για να κάνουν την κινητικότητα πιο βιώσιμη στη Λισαβόνα.
«Η απαλλαγή από τον άνθρακα εμφανίζεται ως η μεγαλύτερη πρόκληση της γενιάς μας. Πρέπει να μειώσουμε τις εκπομπές μας και να κάνουμε όλους τους τύπους μεταφοράς πιο βιώσιμους. Κάθε μέρα μετράει και κάθε δράση είναι σημαντική », δήλωσε ο Φερνάντο Μεντίνα, δήμαρχος της Λισαβόνας.
Οι υπογράφοντες θα υιοθετήσουν μια σειρά μέτρων που στοχεύουν να βοηθήσουν την πόλη να έχει ένα ασφαλέστερο, προσβάσιμο, πιο πράσινο και πιο αποτελεσματικό σύστημα κινητικότητας.
Το σύμφωνο στοχεύει στην προώθηση της προσφοράς και της ζήτησης για πολυτροπικές λύσεις, πρώτον με τη δημιουργία συνθηκών ώστε οι εργαζόμενοι να υιοθετούν νέες συμπεριφορές και λύσεις, καθώς και με την επέκταση αυτών των μέτρων σε προμηθευτές και πελάτες.
