Όλους τους ενδιαφερόμενους …ανικανοποίητους φαίνεται ότι κατάφερε να αφήσει η εξαγγελία του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη για τη βραχυχρόνια μίσθωση και την αναστολή έκδοσης νέων αδειών για Airbnb στα τρία κεντρικά διαμερίσματα της Αθήνας με ανοιχτό το ενδεχόμενο το μέτρο να ισχύσει και σε άλλες περιοχές της χώρας.
Πρώτος αντέδρασε με ανάρτησή του μετά τις εξαγγελίες ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων, Γιάννης Χατζής, ο οποίος αναφέρθηκε σε «καμία ουσιαστική αλλαγή στην βραχυχρόνια μίσθωση στην οποία δεν τίθεται επί της ουσίας κανένας σοβαρός περιορισμός εξ’ όσων ακούσαμε στη ΔΕΘ», αλλά και για «άστοχη ανοχή της Πολιτείας» στη συγκεκριμένη δραστηριότητα «παρά τις τεράστιες κοινωνικές επιπτώσεις για τους πολίτες».
Από την πλευρά του, υπερβολική χαρακτήρισε την αναστολή έκδοσης νέων Αριθμών Μητρώου Ακινήτου για κατοικίες που διατίθενται με όρους βραχυχρόνιων μισθώσεων σε συγκεκριμένες περιοχές της Αθήνας ο Σύνδεσμος Εταιρειών Βραχυχρόνιας Μίσθωσης Ακινήτων (STAMA), επισημαίνοντας ότι ο διαχωρισμός θα έπρεπε να γίνει ανά ταχυδρομικό κώδικα και όχι ανά δημοτικό διαμέρισμα δεδομένου ότι δεν είναι όλες οι περιοχές ενός διαμερίσματος εξίσου πιεσμένες.
Την ίδια στιγμή όσοι κατοικούν σε αυτές τις περιοχές μιλούν για ζημιά που έχει ήδη γίνει όσον αφορά την έλλειψη σπιτιών προς μακροχρόνια μίσθωση και την αύξηση των ενοικίων, η οποία με αυτά τα μέτρα δεν μπορεί να περιοριστεί.
Γεγονός είναι, πάντως, ότι τρεις ημέρες μετά την εξαγγελία εξακολουθεί να υπάρχει αρκετή ασάφεια αναφορικά με τον τρόπο εφαρμογής του μέτρου με τους άμεσα ενδιαφερόμενους να περιμένουν να εξειδικευτεί περαιτέρω προκειμένου να «μετρήσουν» τον αντίκτυπό του.
Υπενθυμίζεται ότι η εξαγγελία του κ. Μητσοτάκη από τη ΔΕΘ απαγορεύει ουσιαστικά τις νέες βραχυχρόνιες μισθώσεις σε τρία κεντρικά δημοτικά διαμερίσματα της Αττικής με στόχο να περιοριστεί η στεγαστική κρίση. Η απαγόρευση θα ισχύει για το 1o, το 2o και το 3o δημοτικό διαμέρισμα της Αθήνα και θα έχει ισχύ τουλάχιστον ενός έτους αν και η διάρκειά της παραμένει επίσης ανοιχτή.
Στο 1ο δημοτικό διαμέρισμα περιλαμβάνεται το ιστορικό εμπορικό τρίγωνο και οι περιοχές Κουκάκι, Πλάκα, Κολωνάκι, Σύνταγμα – Ομόνοια – Μοναστηράκι, Εξάρχεια, Ιλίσια, Νεάπολη.
Το δεύτερο δημοτικό διαμέρισμα περιλαμβάνει τις ΝΑ συνοικίες από Νέο Κόσμο μέχρι Στάδιο (Μετς, Νέος Κόσμος, Άγιος Αρτέμιος, Παγκράτι),
Eνώ το τρίτο διαμέρισμα περιλαμβάνει τις συνοικίες Αστεροσκοπείου, Πετραλώνων, Μεταξουργείου και Θησείου, το Γκάζι και τον Βοτανικό.
Σχεδόν στο σύνολό τους πρόκειται για συνοικίες, στις οποίες είναι ήδη σχεδόν αδύνατο να βρει κάποιος σπίτι προς ενοικίαση, ενώ και αν αυτό συμβεί, τα ενοίκια είναι απλησίαστα.
Η αντίδραση των ξενοδόχων
Ανεπαρκές φαίνεται ότι κρίνεται το μέτρο και από τους ξενοδόχους, οι οποίοι έχουν συστηματικά εκφράσει τις ανησυχίες τους για τις συνέπειες της ανεξέλεγκτης – όπως τη χαρακτηρίζουν – αύξησης των κλινών της βραχυχρόνιας μίσθωσης.
Σύμφωνα μάλιστα με τον κ. Χατζή, «έχουμε φτάσει να δυσκολευόμαστε και εμείς να προσδιορίσουμε την ταυτότητα της δραστηριότητας αυτής, καθώς οι υποστηρικτές της δηλώνουν επιχειρηματίες εάν η συζήτηση αφορά χρονικούς περιορισμούς στην άσκηση της, ενώ δηλώνουν συμμετέχοντες στην οικονομία διαμοιρασμού εάν η συζήτηση αφορά φορολογικά μέτρα. Το μόνο σίγουρο είναι ότι εάν δεν αλλάξουμε ρότα, με τον ανεξέλεγκτο ρυθμό που αναπτύσσεται η συγκεκριμένη δραστηριότητα η μέση κατά κεφαλήν δαπάνη θα συνεχίσει να μειώνεται, η στεγαστική κρίση θα βαθαίνει και η αγορά ακινήτων θα αποκτήσει χαρακτηριστικά φούσκας», επεσήμανε στην ανάρτησή του.
Διορθώσεις ζητούν όσοι ασχολούνται με τη βραχυχρόνια
Στον πρώτο του σχολιασμό ο Σύνδεσμος Εταιρειών Βραχυχρόνιας Μίσθωσης Ακινήτων (STAMA), αναφερόμενος στα μέτρα που εξήγγειλε ο πρωθυπουργός από το βήμα της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης τονίζει ότι χαιρετίζει αφενός την παροχή κινήτρων στους ιδιοκτήτες ακινήτων, αλλά και την αναγνώριση της συμβολής της βραχυχρόνιας μίσθωσης στην εθνική οικονομία και την τοπική κοινωνία.
Ωστόσο σε ό,τι αφορά την αναστολη έκδοσης νέων αδειών, επισημαίνει ότι για συγκεκριμένες περιοχές της Αθήνας είναι υπερβολική, καθώς δεν είναι όλες οι περιοχές πιεσμένες. Ο Σύνδεσμος προτείνει η εφαρμογή να γίνεται ανά ταχυδρομικό κώδικα, ενώ χαρακτηρίζει αναγκαία τη δημοσιοποίηση λεπτομερών στοιχείων από την ΑΑΔΕ. Επιπλέον αναφέρει τα εξής:
Είναι σημαντικό να εξεταστεί η διαδικασία εφαρμογής της μη έκδοσης νέων ΑΜΑ, λαμβάνοντας υπόψη την αλλαγή χρήσης ακινήτων κατά τη διάρκεια μίσθωσης.
Προτείνουμε την εξαίρεση των εταιρειών διαχείρισης από το μέτρο, καθώς έρχεται σε αντίθεση με την ελεύθερη αγορά και την επιχειρηματικότητα.
Επαγγελματικοί χώροι, όπως πρώην γραφεία που μετατρέπονται σε καταλύματα διαμονής, θα πρέπει επίσης να εξαιρεθούν από το μέτρο.
Σημειώνουν επίσης ότι η αύξηση του τέλους θα επιβαρύνει περαιτέρω το κόστος της φιλοξενίας, καθιστώντας το ακριβότερο.
Οι τάσεις της βραχυχρόνιας μίσθωσης
Σε ανοδική πορεία βρίσκεται η δραστηριότητα της βραχυχρόνιας μίσθωσης, σύμφωνα με την επικαιροποιημένη μελέτη της Grant Thornton, η οποία παρουσιάστηκε πριν λίγες ημέρες από το Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδας.
Σύμφωνα με τη μελέτη:
Οι διανυκτερεύσεις σε καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης αυξάνονται με ετήσιο ρυθμό περίπου 28% κατά την περίοδο 2019 – 2023.
Μέσα στην πενταετία (2019 – 2023) οι κλίνες της βραχυχρόνιας μίσθωσης αυξήθηκαν κατά 100%, όταν οι κλίνες των ξενοδοχειακών μονάδων κινήθηκαν ανοδικά μόλις κατά 3,5%.
Η μέση τιμή βραχυχρόνιων μισθώσεων είναι από 200% έως 900% υψηλότερη σε σχέση με τις μακροχρόνιες μισθώσεις.
Η ανάπτυξη των βραχυχρόνιων μισθώσεων συνεπάγεται μεγαλύτερο παραγόμενο όγκο απορριμμάτων ανά επισκέπτη (+20%) σε σύγκριση με μακροχρόνιους ενοικιαστές.
40% χαμηλότερη αξιοποίηση λύσεων ανακύκλωσης στη βραχυχρόνια μίσθωση σε σχέση με ξενοδοχειακά καταλύματα.
Η πλειοψηφία κατοικιών της χώρας (66,8%) είναι ακίνητα παλαιού τύπου και μειωμένης ενεργειακής απόδοσης. Αντίθετα, το ξενοδοχειακό δυναμικό της χώρας αποτελείται κατά >70% από ακίνητα υψηλής ενεργειακής κλάσης.
Η μελέτη, η οποία διενεργήθηκε για λογαριασμό του ΞΕΕ που ζητά αδιαλειπτα τη ρύθμιση της συγκεκριμένης δραστηριότητας, αναφέρει και τις συνέπειες από τη ραγδαία ανάπτυξη της βραχυχρόνιας μίσθωσης. Σε αυτές συγκαταλέγονται η μείωση της διαθεσιμότητας ακινήτων μακροχρόνιας μίσθωσης και ο εκτοπισμός μακροχρόνιων ενοικιαστών. Το περιορισμένο απόθεμα ακινήτων μακροχρόνιας μίσθωσης αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την αύξηση του κόστους στέγασης. Οι μελετητές αναφέρονται επίσης στην πρόκληση προβλημάτων θορύβου και ασφάλειας, στην επιβάρυνση των τοπικών υποδομών, αλλά και τον μετασχηματισμό των γειτονιών.
