Στο παιχνίδι του καλωδίου επανέρχεται η Κομισιόν, που παρότι τόσο καιρό δεν έχει εκδώσει τη παραμικρή ανακοίνωση για τη στάση της Τουρκίας που παρεμποδίζει τις έρευνες, εσχάτως έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον για τη πρόοδο του έργου.
Στο παιχνίδι καταμερισμού των ευθυνών που βρίσκεται σε εξέλιξη, με βασική μέριμνα για κάθε μια από τις εμπλεκόμενες πλευρές να μην μείνει αυτή «με το μουτζούρη στο χέρι», η μεν Αθήνα επιμένει ότι «το έργο θα γίνει στο κατάλληλο χρόνο». Η Λευκωσία ότι έχει οριστικά «παγώσει», ενώ η Κομισιόν παραμένει μέχρι σήμερα σιωπηλή, παρότι έχει βαρύνοντα λόγο στον GSI, καθώς τον συγχρηματοδοτεί με 657 εκατ. ευρώ.
Και όλα αυτά, ενώ η γαλλική Nexans λέγεται ότι έχει πληρωθεί για τη παραγωγή καλωδίου μέχρι τον Αύγουστο.
Το επόμενο επεισόδιο στην υπόθεση όπου κάθε πλευρά χαράσσει για τους δικούς της λόγους τις δικές της γραμμές άμυνας, θα ξεδιπλωθεί πιθανότατα την επόμενη εβδομάδα. Επειτα από πολύμηνη απουσία από τις εξελίξεις, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει συγκαλέσει σε σύσκεψη τις ρυθμιστικές αρχές Ελλάδας (ΡΑΑΕΥ) και Κύπρου (ΡΑΕΚ), καθώς και τον ΑΔΜΗΕ για τη Τρίτη 8 Ιουλίου.
Αν και προφανώς η ευθύνη για το πάγωμα του GSI βαραίνει την ίδια την Αθήνα, καθώς οι έρευνες βυθού έχουν παγώσει επί μήνες λόγω της μη έκδοσης Navtex στα νερά πέριξ της Κάσου, οι Βρυξέλλες ουδέποτε μέχρι σήμερα πήραν ξεκάθαρη θέση στο θέμα. Απέναντι στις τουρκικές προκλήσεις, ουδέποτε κατήγγειλαν ευθέως τη γείτονα για παρεμπόδιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων μιας χώρας -μέλους να ποντίσει ένα υποθαλάσσιο καλώδιο, όπως ορίζει το Δίκαιο της Θάλασσας.
Η στάση της Κομισιόν
Σε συνέδριο μάλιστα τον Απρίλιο στην Αθήνα, ερωτηθείς για τις τουρκικές προκλήσεις απέναντι σε ένα συγχρηματοδοτούμενο με κοινοτικά κονδύλια έργο, ο Tomas Anker Christensen, ανώτερος σύμβουλος του Δανού Επιτρόπου Ενέργειας, Dan Giorgensen, είχε ούτε λίγο ούτε πολύ κρατήσει ίσες αποστάσεις. «Πρόκειται για ένα θέμα στο οποίο η Επιτροπή έχει ένα ρόλο. Ωστόσο ρόλο έχουν και η ελληνική κυβέρνηση αλλά και η Τουρκία (!!) θα υπέθετα, με δεδομένη τη σημασία του έργου», είχε πει.
Τούτων δοθέντων και με το έργο πρακτικά «στον αέρα» θα έχει ενδιαφέρον το πώς θα τοποθετηθεί στη σύσκεψη ο εκπρόσωπος της Κομισιόν, λίγες μάλιστα μέρες μετά τη συμπερίληψη στο κείμενο συμπερασμάτων του τελευταίου Συμβουλίου Υπ. Ενέργειας, αναφοράς στην ανάγκη προστασίας της κατασκευής Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος της ΕΕ (PCI) και γενικότερα ενεργειακών υποδομών όπως τα υποθαλάσσια καλώδια, από εμπόδια που θέτουν τρίτες χώρες. Αναφορά που παραπέμπει ευθέως στον GSI.
Σε ό,τι αφορά τις ρυθμιστικές εκκρεμότητες, τα τελευταία νέα μόνο ενθαρρυντικά δεν είναι για τον ΑΔΜΗΕ που έχει μέχρι σήμερα καταβάλει για το έργο το ποσό των 250 εκατ. ευρώ. Συνοψίζονται στη πρόσφατη έγκριση από τη ΡΑΑΕΥ του αναθεωρημένου εσόδου που ζητούσε ο Διαχειριστής, με το νούμερο να ανέρχεται στα 400 εκατ. ευρώ, το οποίο περιλαμβάνει κάποια μικρά ποσά (7,1 εκατ. ευρώ) από τις προς ανάκτηση δαπάνες για το GSI.
Τα πρώτα απ’ αυτά ποσά, παρότι μικρά θα αρχίσουν να ανακτώνται από τους Έλληνες καταναλωτές, μέσω των λογαριασμών του ρεύματος ως αύξηση στη χρέωση χρήσης συστήματος, πιθανότατα από τον Σεπτέμβριο.
Σαν κίνηση προφανώς δεν αρκεί, καθώς η μερίδα του λέοντος των προς ανάκτηση δαπανών που έχει κάνει ο ΑΔΜΗΕ, βαραίνει, βάσει της αρχικής διακρατικής συμφωνίας, την κυπριακή πλευρά. Σε αυτήν αναλογεί το 67% του συνολικού κόστους, έναντι 37% της ελληνικής, ωστόσο η Λευκωσία ακολουθεί εδώ και αρκετό καιρό διαφορετική γραμμή από την ελληνική.
Στη περίπτωση της ΡΑΕΚ, το επιχείρημα είναι ότι το έργο έχει μπει οριστικά στο πάγο (ανάλογη άποψη φαίνεται να έχει και η κυπριακή κυβέρνηση) και εμφανίζεται κατηγορηματικά αντίθετη να αναλάβει τις υποχρεώσεις που της αναλογούν, πέραν της αρχικής δέσμευσης για 25 εκατ. ευρώ το χρόνο για μια πενταετία, την οποία επανέλαβε χθες και ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης.
Ερωτηθείς για το θέμα, δήλωσε ότι οι αποφάσεις που έλαβε η Λευκωσία για συγκεκριμένο ποσό, 25 εκατομμύρια για μια πενταετία, θα ισχύσουν, χωρίς να επιβαρύνεται ο κύπριος καταναλωτής, ωστόσο δεν έκανε τη παραμικρή αναφορά στη καταβολή επιπλέον δαπανών.
Στο ερώτημα για το πώς θα κινηθεί από εδώ και πέρα η Κομισιόν, κατά πόσο θα πιέσει τη κυπριακή πλευρά να αναλάβει τις υποχρεώσεις της και αν θα επαναλάβει τις περυσινές απειλές ότι θα πάρει πίσω τη χρηματοδότηση, απάντηση δεν υπάρχει.
Στο παιχνίδι το τμήμα Κύπρος – Ισραήλ
Μπροστά σε αυτά τα αδιέξοδα, η ελληνική πλευρά «παίζει» όσο μπορεί το τελευταίο καιρό το χαρτί του Ισραήλ.
Το Μάιο, κατά την επίσκεψη Χριστοδουλίδη στην Ιερουσαλήμ, ο Μπ. Νετανιάχου είχε ανακοινώσει ότι ο GSI, (εν προκειμένω το σκέλος Κύπρος – Ισραήλ), θα ενταχθεί κάτω από την «ομπρέλα» του Διαδρόμου Ινδίας – Μέσης Ανατολής – Ευρώπης, (IMEC). Σαν κίνηση στηρίζεται στη λογική ότι εφόσον το Ισραήλ δώσει το «πράσινο φως» στο έργο, το GSI θα αποκτήσει ένα ισχυρό σύμμαχο, ικανό να το βοηθήσει να ξεπεράσει τη σημερινή του εμπλοκή.
Ενα δεύτερο βήμα έγινε χθες, όπου ο ΑΔΜΗΕ παρουσίασε στους ρυθμιστές της Κύπρου και του Ισραήλ, παρουσία εκπροσώπων των υπουργείων Ενέργειας των δύο χωρών καθώς και εκπροσώπου της Κομισιόν, τη μελέτη κόστους – οφέλους για το τμήμα Κύπρος – Ισραήλ που αποτελεί τον δεύτερο κλάδο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Great Sea Interconnector.
Μέχρι το τέλος Ιουλίου, ο ΑΔΜΗΕ θα υποβάλει πλήρη φάκελο στις συναρμόδιες ρυθμιστικές αρχές των δύο χωρών με το επίσημο αίτημα επένδυσης (investment request), προκειμένου αυτές να εκδώσουν κοινή απόφαση για το CBCA (Cross-Border Cost Allocation), που αφορά στον επιμερισμό του κόστους μεταξύ των κρατών και τη διασφάλιση του εσόδου του έργου.
Σαν κίνηση, ασφαλώς και η στρατηγική εμπλοκής του Ισραήλ στην υπόθεση προσθέτει πόντους στο περιπετειώδες αυτό έργο. Η πραγματικότητα ωστόσο δεν αλλάζει, καθώς όσο ισχυρούς συμμάχους και να βρει η Αθήνα, η έκδοση της σχετικής Navtex και φυσικά η υποστήριξη με πολεμικά πλοία των σκαφών που θα κάνουν τις έρευνες, είναι αποκλειστικά δική της υπόθεση.
