Στη Βουλή προς κύρωση κατατέθηκε, χθες, η σύμβαση μεταξύ του Δημοσίου και της Hellenic Train (όπως έχει μετονομαστεί η ΤΡΑΙΝΟΣΕ) για την ανάθεση Υποχρεώσεων Δημόσιας Υπηρεσίας επιβατικών σιδηροδρομικών μεταφορών, δηλαδή μεταφορικού έργου που δεν είναι εμπορικά βιώσιμο. Προβλέπεται για χρονικό διάστημα 10 ετών, μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2031 με δικαίωμα παράτασης πέντε ακόμη ετών (μέχρι τέλη 2036), η αποζημίωση της εταιρείας με 50 εκατ. ευρώ ετησίως ή 750 εκατ. ευρώ συνολικά.
Αυτό υπό την προϋπόθεση ότι η Hellenic Train, που ελέγχει η ιταλική Ferrovie Dello Stato Italiane, θα δαπανήσει 163,5 εκατ. ευρώ για την υλοποίηση επενδύσεων που αφορούν την απόκτηση και δρομολόγηση πέντε τρένων ETR470-τα περισσότερα από τα οποία έχουν, ήδη, παραληφθεί- έως το τέλος της χρονιάς και την μίσθωση, μέχρι τα τέλη του 2027, δέκα νέων υδρογονοκίνητων και δέκα νέων ηλεκτροκίνητων τρένων μέχρι τα τέλη του 2027 συνολικής δαπάνης 101,5 εκατ. ευρώ. Η κεφαλαιακή επένδυση της Hellenic Train για την μίσθωση-δρομολόγηση νέων τραίνων υδρογόνου και ηλεκτρικών θα καταβληθεί ως συνολική προκαταβολή μισθώματος που θα αντιστοιχεί στο 40% της αγοραίας αξίας που θα καταβάλει η ΓΑΙΑΟΣΕ. Το υπολειπόμενο 60% θα καλύπτεται από τη χρηματοδοτική συμβολή του Ταμείου Ανάκαμψης προς τη ΓΑΙΑΟΣΕ.
Επίσης, μέχρι να εκπνεύσει το 2024, η εταιρεία θα πρέπει να έχει επενδύσει 15 εκατ. ευρώ για να θέσει σε λειτουργία σύστημα πληροφόρησης επιβατών, νέα εμπορική πλατφόρμα, νέες περιστρεφόμενες θύρες και σύστημα διαχείρισης στόλου συνολικού. Τέλος μέχρι τα τέλη του 2029 η Hellenic Train θα πρέπει να έχει ολοκληρώσει την αναβάθμιση του μισθωμένου στόλου 15 τρένων που αντιστοιχεί σε κεφαλαιουχική δαπάνη 15 εκατ. ευρώ.
Η σύμβαση παραχώρησης προβλέπει ότι η εταιρεία θα έχει ελάχιστο κέρδος της τάξεως των 2 εκατ. ευρώ, ενώ το Δημόσιο λαμβάνει ποσοστό 20% από τα καθαρά έσοδα της εταιρείας.
Το εύλογο κέρδος προκύπτει από το άθροισμα του ελάχιστου κέρδους και των παρεχόμενων κινήτρων αποδοτικότητας του μηχανισμού αποζημίωσης. Το κίνητρο αποδοτικότητας του μηχανισμού αποζημίωσης παρέχεται σε περίπτωση θετικού οικονομικού αποτελέσματος και ορίζεται ως το 80% της διαφοράς του αθροίσματος των εσόδων (όπου προστίθενται η αποζημίωση για τις άγονες μείον τις ποινές) μείον τα έξοδα (στα οποία συμπεριλαμβάνονται τα 2 εκατ. του ελάχιστου κέρδους). Επίσης, κατά τη σύμβαση το εύλογο κέρδος της Hellenic Train δεν μπορεί να ξεπερνά την μεσοσταθμική ετήσια απόδοση του 20% του απασχολούμενου κεφαλαίου (ROCE).
Σε αντίθεση με παλαιότερες συμβάσεις μεταξύ του Δημοσίου και της Hellenic Train για τις άγονες γραμμές, η νέα αυτή σύμβαση προβλέπει κυρώσεις σε περίπτωση μη εκτέλεσης δρομολογίων.
Απαντώντας, στο παρελθόν, σε κοινοβουλευτική ερώτηση σχετικά με το γιατί δεν έλαβε χώρα διαγωνισμός για την χορήγηση επιδότησης στην Hellenic Train για τα άγονα δρομολόγια, ο υπουργός Υποδομών Κώστας Καραμανλής ανέφερε ότι «η προηγούμενη κυβέρνηση στις 22 Οκτωβρίου 2018 είχε γνωστοποιήσει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή την πρόθεσή της για την απευθείας ανάθεση των υπηρεσιών δημόσιων επιβατικών σιδηροδρομικών μεταφορών για χρονικό διάστημα 180 μηνών (χωρίς προαίρεση). Από τότε, μέχρι και την υπογραφή του μνημονίου συναντίληψης τον Νοέμβριο του 2019, δεν εκφράστηκε ενδιαφέρον για την συγκεκριμένη ανάθεση από καμία άλλη εταιρία πλην της Hellenic Train. Εύλογα, λοιπόν, το Υπουργείο προχώρησε με τη διαδικασία της απευθείας ανάθεσης αντί του διαγωνισμού, καθώς δεν υπήρξε ενδιαφέρον από περισσότερους παρόχους».
