«Ανεβάζει στροφές» η ναυπηγική βιομηχανία, με τις μονάδες της Ασίας να λειτουργούν πλέον με τις «μηχανές στο φουλ», χάρις στην σημαντική αύξηση των παραγγελιών για την ναυπήγηση νέων πλοίων. Με βάση σχετική ανάλυση της ναυλομεσιτικής εταιρείας Xclusiv, η Κίνα αποτελεί πλέον κυρίαρχη δύναμη στον χώρο, καθώς το 60% του βιβλίου παραγγελιών παγκοσμίως, ναυπηγείται πλέον εκεί. Η δεύτερη μεγαλύτερη χώρα είναι πλέον η Νότια Κορέα, η οποία ελέγχει το 20% του βιβλίου παραγγελιών, ενώ την πρώτη τριάδα συμπληρώνει η Ιαπωνία, με μερίδιο 16% του συνόλου των παραγγελιών. Συνολικά, στις τρεις αυτές χώρες ναυπηγούνται σήμερα 3.180 πλοία.
Συγκεκριμένα, το 67% των νεότευκτων φορτηγών πλοίων ναυπηγείται στην Κίνα, ενώ πολύ υψηλό είναι και το μερίδιο και σε άλλους τύπους πλοίων, όπως τα δεξαμενόπλοια (65%) και τα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων (64%). Παράλληλα, στην Κίνα ναυπηγείται το 33% των νέων πλοίων μεταφοράς LNG και υγραερίου. Συνολικά, στα κινεζικά ναυπηγεία «χτίζονται» σήμερα σχεδόν 2.000 νέα πλοία, εκ των οποίων το 41,5% είναι φορτηγά πλοία, το 27,5% είναι δεξαμενόπλοια, το 21,1% είναι πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων και το 9,6% αφορά πλοία μεταφοράς LNG και υγραερίου.
Αντίστοιχα, στη Νότια Κορέα ναυπηγούνται συνολικά 660 πλοία, εν των οποίων το 55% αφορά πλοία μεταφοράς LNG και υγραερίου, όπου υπάρχει σημαντική εξειδίκευση και τεχνογνωσία, ενώ είναι και πλοία πιο περίπλοκα στον σχεδιασμό τους. Ένα πρόσθετο 25% αφορά πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, ενώ 20% είναι το μερίδιο των δεξαμενόπλοιων. Είναι χαρακτηριστικό πάντως, ότι πλέον στην Νότια Κορέα δεν ναυπηγείται κανένα φορτηγό πλοίο.
Στην τρίτη θέση βρίσκονται τα ναυπηγεία της Ιαπωνίας, όπου ναυπηγούνται σήμερα 520 πλοία. Από αυτά, το 65% αφορά φορτηγά πλοία, ενώ ακολουθούν τα δεξαμενόπλοια με 18%, τα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων με 11% και τα πλοία μεταφοράς LNG και υγραερίου με 6%.
Όπως αναφέρει στην ανάλυσή της η Xclusiv, πλέον έχουν αρχίσει να παρατείνονται κατά πολύ τα απαιτούμενα χρονοδιαγράμματα παράδοσης, με τις δημοφιλέστερες κατηγορίες (π.χ. φορτηγά πλοία και δεξαμενόπλοια) να έχουν έτος παράδοσης το 2028 για παραγγελίες που θα υποβληθούν σήμερα, ενώ για τα πλοία μεταφοράς LNG ή/και υγραερίου (LPG), ο χρόνος παράδοσης φτάνει ακόμα και τα έξι χρόνια, δηλαδή το 2030. Αντιθέτως, το 2020, τα χρονοδιαγράμματα δεν ξεπερνούσαν τα μόλις 2,5 χρόνια. Αυτό οφείλεται, τόσο στην σημαντική αύξηση της ζήτησης και των νέων παραγγελιών, όσο και στο γεγονός ότι αντιμετωπίζονται πλέον σοβαρές ελλείψεις εργαζομένων, σχεδόν σε όλες τις χώρες, αλλά κυρίως σε Ν. Κορέα και Ιαπωνία.
Αυτό είναι και το μεγαλύτερο «εμπόδιο» που αντιμετωπίζουν σήμερα τα ναυπηγεία της Ασίας, προκειμένου να επεκτείνουν τις παραγωγικές τους εγκαταστάσεις, ή να αναβιώσουν σχολάζουσες υποδομές του παρελθόντος, που εγκαταλείφθηκαν πριν από 15 χρόνια, όταν ξέσπασε η παγκόσμια οικονομική κρίση, που έπληξε και το διεθνές εμπόριο και κατά συνέπεια και την ναυτιλία.
Κάπως έτσι, υπολογίζεται ότι από το 700 ενεργά ναυπηγεία που λειτουργούσαν το 2007 παγκοσμίως, σήμερα έχουν απομείνει μόλις 300, δηλαδή λιγότερα από τα μισά. Στην πράξη, ο αριθμός αυτός είναι ακόμα μικρότερος. Σύμφωνα με στοιχεία της Clarksons, του μεγαλύτερου ναυλομεσιτικού οίκου παγκοσμίως, κατά την διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας, παρατηρήθηκε μια διαδικασία διόρθωσης κι εκλογίκευσης του μεγέθους των ναυπηγικών υποδομών διεθνώς. Έτσι, σήμερα υπολογίζεται ότι λειτουργούν μόλις 131 μονάδες μεγάλης κλίμακας, από 320 αντίστοιχου μεγέθους μονάδες που λειτουργούσαν το 2009. Συνολικά, η Clarksons υπολογίζει ότι η ετήσια δυναμικότητα του κλάδου έχει μειωθεί κατά 40% τα τελευταία 10 χρόνια.
Με τη σειρά της, η Intermodal αναφέρει ότι η πλειονότητα της παγκόσμιας ναυπηγικής δυναμικότητας βρίσκεται συγκεντρωμένη, σε μερικούς μεγάλους ομίλους στην Κίνα, τη Νότια Κορέα και την Ιαπωνία. Αυτό σημαίνει ότι αυξάνεται η εξάρτηση από τους ομίλους αυτούς, αναφοράς με καινοτομίες σχετικές με την εξοικονόμηση καυσίμου, την στροφή σε εναλλακτικές μορφές καυσίμων. Την ίδια στιγμή, τα μικρότερα ναυπηγεία δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν παραγγελίες, ακριβώς λόγω της στροφής σε πιο «πράσινες» τεχνολογίες, τις οποίες μπορούν να προσφέρουν μόνο τα μεγάλα ναυπηγεία, που ήδη έχουν καλύψει το 100% της παραγωγικής τους δυναμικότητας για τα επόμενα χρόνια.
Ως εκ τούτου, ένας λόγος για τον οποίο ενδέχεται να καθυστερήσει η επίτευξη των απαιτούμενων χρονοδιαγραμμάτων για την απαναθρακοποίηση της ναυτιλίας, είναι αυτή ακριβώς η έλλειψη ναυπηγείων για να «χτιστούν» τα νέα πλοία, που θα υιοθετούν τις νέες «πράσινες» τεχνολογίες. Σύμφωνα με σχετικές αναλύσεις, από σήμερα και μέχρι το 2050, θα πρέπει να ναυπηγούνται 3.500 πλοία τον χρόνο, προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος για την δημιουργία ενός ναυτιλιακού κλάδου με μηδενικό περιβαλλοντικό ισοζύγιο (net-zero).
Ωστόσο, όπως δείχνουν τα στοιχεία, σήμερα τα μεγάλα ναυπηγεία, όπου ναυπηγούνται τέτοια πλοία, βρίσκονται ήδη στο 100% της δυναμικότητάς τους, χωρίς να μπορούν να ανταποκριθούν στην υψηλή ζήτηση.
