Περισσότερο σημαντική από άλλες χρονιές είναι η ανάγκη υποβολής ή και διόρθωσης της δήλωσης περιουσιακής κατάστασης (δηλαδή του γνωστού Ε9), καθώς αυτή τη φορά η διόρθωση του Ε9 μπορεί να φέρει επιπλέον μείωση του ΕΝΦΙΑ
Ανοιχτή παραμένει η πλατφόρμα της ΑΑΔΕ για την υποβολή του Ε9 από τους φορολογούμενους που αποκτούν ακίνητα με αγορά, γονική παροχή, δωρεά ή κληρονομιά ή πωλούν ή μεταβιβάζουν μια κατοικία ή ένα οικόπεδο ή ένα επαγγελματικό ακίνητο.
Αντίστοιχα, ενεργή είναι και η εφαρμογή της ΑΑΔΕ για τους φορολογούμενους που θέλουν να διορθώσουν τη δήλωση του Ε9 προκειμένου να μην βρεθούν με αυξημένα εκκαθαριστικά ΕΝΦΙΑ, εξαιτίας λαθών.
Οι υποψήφιοι ιδιοκτήτες των οποίων οι συναλλαγές σε ακίνητα βρίσκονται σε εκκρεμότητα από τα τέλη του 2021 και έχουν πάρει παράταση μέχρι και τον Μάρτιο έχουν ένα λόγο παραπάνω να ανανεώσουν το έντυπο περιουσιακής κατάστασης (Ε9), αφού μαζί με το κέρδος της μεταβίβασης με τις παλιές -κατά τεκμήριο χαμηλότερες αντικειμενικές τιμές- θα έχουν να επωφεληθούν και από τη μείωση του νέου ΕΝΦΙΑ.
Η πλατφόρμα για το λεγόμενο εντυπο Ε9 έχει ενεργοποιηθεί και μέσω αυτής της ηλεκτρονικής υπηρεσίας, τα Φυσικά Πρόσωπα μπορούν να υποβάλλουν:
-Δήλωση στοιχείων ακινήτων (Ε9) διαρκούς ενημέρωσης
-Αρχικές και τροποποιητικές δηλώσεις Ε9 για τα έτη 2010 και μετά
Οι ιδιοκτήτες πρέπει να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή κατά τη συμπλήρωση του Ε9 καθώς τα λάθη μπορεί να στοιχίσουν ακριβά, σε μια σειρά από φόρους που υπολογίζονται με βάση την ακίνητη περιουσία.
Μέχρι να εκδοθούν τα νέα εκκαθαριστικά του νέου φόρου ακινήτων για το 2022 (γύρω στο Απρίλιο) οι φορολογούμενοι έχουν τη δυνατότητα να προχωρήσουν στις διορθώσεις -χωρίς να καταβάλουν το πρόστιμο των 100 ευρώ- προκειμένου να πληρώσουν τον ΕΝΦΙΑ που πραγματικά τους αναλογεί.
Ειδικά για φέτος, το «χρονικό παράθυρο» για διορθώσεις στο έντυπο E9 είναι μικρότερο από άλλες χρονιές, καθώς όπως τόνισε ο υπουργός Οικονομικών, Χρήστος Σταϊκούρας, ο ΕΝΦΙΑ θα εκκαθαριστεί για πρώτη φορά τον Μάρτιο και θα αρχίσει να πληρώνεται από τον Απρίλιο σε 10 δόσεις έναντι των έξι δόσεων που ίσχυαν για το 2020 και το 2021.
Τα πιο συνηθισμένα λάθη που κάνουν οι φορολογούμενοι στο Ε9 που τους στοιχίζουν, συνήθως σε φόρο, είναι τα εξής:
1. Δήλωση της επιφάνειας, της ηλικίας του ακινήτου και του ορόφου. Στην περίπτωση της επιφάνειας πρέπει να αναγράφεται η καθαρή επιφάνεια των κύριων χώρων και οι βοηθητικοί χώροι σε ξεχωριστό σημείο. Όταν οι βοηθητικοί χώροι αθροίζονται και δηλώνονται μαζί τότε προκύπτει μεγαλύτερος φόρος από αυτόν που πραγματικά αναλογεί. Σε αυτήν την περίπτωση χρεώνεται κανονικός φόρος ανά τετραγωνικό και όχι ο μειωμένος κατά 90% σε σχέση με τον φόρο που αναλογεί σε χώρο κύριας χρήσης. Ένα πολύ συνηθισμένο λάθος είναι να δηλώνεται ως κύριος χώρος η υπόγεια επιφάνεια ακινήτου ή το πατάρι που επικοινωνεί με εσωτερική κλίμακα με τον κύριο χώρο καταστήματος.
Στην περίπτωση της ηλικίας του ακινήτου πρέπει να αναγραφεί το έτος έκδοσης της οικοδομικής αδείας του και όχι το έτος αποπεράτωσής του. Στην περίπτωση των ορόφων πολύ συχνά είναι τα λάθη που αφορούν τον τρόπο δήλωσης των μεζονετών. Η φορολογική νομοθεσία ορίζει ότι στην περίπτωση δήλωσης των μεζονετών ως όροφος θα πρέπει να δηλωθεί ο υψηλότερος όροφος της μεζονέτας. Για παράδειγμα, αν μια μεζονέτα έχει τρεις ορόφους με είσοδο στο ισόγειο τότε θα πρέπει να δηλωθεί ως όροφος ο δεύτερος, δηλαδή ο υψηλότερος όροφος της συγκεκριμένης ιδιοκτησίας.
2. Λανθασμένη αναγραφή απόστασης αγροτεμαχίου από τη θάλασσα. Εφόσον η απόσταση από τη θάλασσα είναι χαμηλότερη των 700 μέτρων τότε υπάρχει προσαύξηση στον οφειλόμενο ΕΝΦΙΑ.
3. Δήλωση χώρων ως επαγγελματικών που στην οριζόντια ιδιοκτησία εμφανίζονται ως αποθήκη. Αυτό συνήθως συμβαίνει στις περιπτώσεις που το ακίνητο είναι μισθωμένο ως επαγγελματικός χώρος. Όμως οι αποθήκες, ακόμη και αν είναι ξεχωριστή οριζόντια ιδιοκτησία, έχουν σημαντικά μειωμένο ΕΝΦΙΑ σε σχέση με τους κανονικούς επαγγελματικούς χώρους ή κατοικίες.
4. Δήλωση ακινήτων στα οποία υπάρχει επικαρπωτής. Σημαντικό σε αυτήν την περίπτωση είναι να δηλώνεται το σωστό έτος γέννησης του επικαρπωτή διότι από την ηλικία του εξαρτάται και το ποσοστό του φόρου του ακινήτου το οποίο θα χρεωθεί σε αυτόν και αντίστοιχα το ποσοστό του φόρου που θα χρεωθεί στον ψιλό κύριο. Ο γενικός κανόνας είναι ότι όσο μεγαλύτερη είναι η ηλικία του επικαρπωτή τόσο μεγαλύτερο μέρος του φόρου του ακινήτου χρεώνεται στον ψιλό κύριο. Είναι χαρακτηριστικό ότι αν ο επικαρπωτής έχει περάσει το 80ό έτος της ηλικίας του, τότε ο ίδιος πληρώνει μόνο το 10% του ΕΝΦΙΑ που αναλογεί στο ακίνητο και ο ψιλός κύριος το υπόλοιπο 90%.
5. Στις περιπτώσεις που έχει εκχωρηθεί δικαίωμα οίκησης (π.χ. από ένα τέκνο σε γονέα) τότε το δικαίωμα αυτό δηλώνεται ως επικαρπία και ο φορολογούμενος που το έχει εκχωρήσει δηλώνει ψιλή κυριότητα με ανάλογη διαφοροποίηση και του φόρου.
6. Λάθη και παραλείψεις στην αναγραφή των στοιχείων για κτίσματα που βρίσκονται μέσα σε αγροτεμάχια. Η νομοθεσία προβλέπει ότι σε περίπτωση κατά την οποία μέσα σε ένα αγροτεμάχιο υφίσταται κτίσμα το οποίο χρησιμοποιείται ως κατοικία, ο φόρος του αγροτεμαχίου πολλαπλασιάζεται με τον συντελεστή 5 και έτσι ο φόρος αυξάνεται σημαντικά. Αν όμως το κτίσμα δεν είναι κατοικία, αλλά γεωργικό κτίσμα ή αποθήκη ή επαγγελματική στέγη, ο φόρος δεν αυξάνεται.
7. Λάθη στη δήλωση ημιτελών κτισμάτων. Οι φορολογούμενοι που έχουν στην κατοχή τους κενά ημιτελή κτίσματα, τα οποία δεν έχουν ακόμη ηλεκτροδοτηθεί ή ηλεκτροδοτούνται με εργοταξιακό ρεύμα, δικαιούνται έκπτωσης 60% στον ΕΝΦΙΑ που αναλογεί στα συγκεκριμένα κτίσματα.
Σύμφωνα με τις οδηγίες που έχουν δοθεί από τη φορολογική διοίκηση προκειμένου να υπολογιστεί η έκπτωση κατά 60% στον ΕΝΦΙΑ, ο φορολογούμενος πρέπει, κατά την αναγραφή των στοιχείων του συγκεκριμένου κτίσματος στον πίνακα 1 του Ε9, να έχει συμπληρώσει, οπωσδήποτε, στη στήλη 10 του πίνακα 1, να έχει αναγράψει τον κωδικό αριθμό 99 που σημαίνει “ημιτελές κτίσμα” και στη στήλη 30 του πίνακα 1 πρέπει να έχει συμπληρώσει την ένδειξη ΟΧΙ εάν το ημιτελές κτίσμα είναι “μη ηλεκτροδοτούμενο” ή την ένδειξη ΝΑΙ εάν το ημιτελές κτίσμα ηλεκτροδοτείται με εργοταξιακό ρεύμα. Στην περίπτωση συμπλήρωσης της ένδειξης “ΝΑΙ”, θα πρέπει να έχει αναγραφεί και ο αριθμός της εργοταξιακής παροχής ηλεκτρικού ρεύματος στη στήλη 31 του πίνακα 1. Στη στήλη 32 “ειδική κατηγορία” του πίνακα 1 θα πρέπει να έχει αναγράψει τον κωδικό 8 που σημαίνει ότι το δηλούμενο κτίσμα είναι “κενό”.
