Του Παναγιώτη Στάθη
Ένα απίστευτο στατιστικό στοιχείο για τον χρόνο που χρειάζεται ένας μέσος πολίτης για να διαβάσει τους νόμους που ψηφίστηκαν σε μια χρονιά, αντικατοπτρίζει πλήρως την “ποιότητα” νομοθέτησης στη χώρα. Αν μάλιστα αναλογιστεί κανείς πως ο χρόνος αυτός ήταν υπερτριπλάσιος για την προηγουμενη χρονιά, αντιλαμβάνεται κανείς το πρόβλημα.
Το εύρημα περιέχεται στην ετήσια αξιολόγηση καλής νομοθέτησης που καταρτίζει για δεύτερη στη σειρά χρονιά το ΚΕΦΙΜ, και παρουσιάζει σήμερα το μεσημέρι.
Το σοβαρό εύρημα έχει να κάνει με το χρόνο που πρέπει να αφιερώσει ένας πολίτης για να διαβάσει τη νομοθέτηση ενός έτους. Καθώς ο μέσος άνθρωπος διαβάζει περί τις 300 λέξεις το λεπτό, με 8 ώρες ανάγνωση την ημέρα, θα χρειάζονταν 17 εργάσιμες ημέρες για την ανάγνωση των νόμων και των κυρώσεων του 2019 έναντι 60 εργάσιμων ημερών το 2018!
Ο νόμος περί διαδικασιών ασύλου , που εισηγήθηκε ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχ. Χρυσοχοϊδης είναι ο καλύτερος νόμος για το 2019 σύμφωνα με τη δεύτερη στη σειρά έρευνα του ΚΕΦΙΜ για την νομοθέτησης τη χώρα. Πρόκειται για τον νόμο 4536 “Περί Διεθνούς Προστασίας και άλλες διατάξεις” που κατατέθηκε στη Βουλή από τον Υπουργό Προστασίας του Πολίτη κ. Μιχάλη Χρυσοχοΐδη (με βαθμολογία 71/100).
Χειρότερος νόμος για το 2019 αναδεικνύεται ο 4623 “Ρυθμίσεις του Υπουργείου Εσωτερικών, διατάξεις για την ψηφιακή διακυβέρνηση, συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις και άλλα επείγοντα ζητήματα” που κατατέθηκε στη Βουλή από τον Υπουργό Εσωτερικών κ. Παναγιώτη Θεοδωρικάκο (με βαθμολογία 26/100).
Όμως ουσιαστικά εν προκειμένω αδικείται ο κ.Θεοδωρικάκος αφού ο συγκεκριμένος νόμος περιλαμβάνει ρυθμίσεις πολλών άλλων υπουργείων (παιδείας, ασφαλιστικό κλπ).
Όσον αφορά τα ποιοτικά χαρακτηριστικά ελάχιστη είναι η βελτίωση στην ποιότητα νομοθέτησης το 2019 σύμφωνα με τον Δείκτη Ποιότητας Νομοθέτησης.
-Η ποιότητα των νόμων του 2019 (συνολική βαθμολογία στον Δείκτη 50,8/100) ήταν καλύτερη από εκείνη του 2018 (βαθμολογία 45,6/100).
-Η ποιότητα των νόμων (εξαιρουμένων των κυρώσεων) που εισηγήθηκε ο ΣΥΡΙΖΑ το 2019 ήταν οριακά καλύτερη από εκείνη των νόμων που εισηγήθηκε η ΝΔ την ίδια χρονιά (51/100 έναντι 50,5/100).
-Η ποιότητα της συνολικής νομοθέτησης (νόμοι και κυρώσεις), που εισηγήθηκε η ΝΔ βαθμολογείται υψηλότερα από αυτή του ΣΥΡΙΖΑ (59,1/100 έναντι 53,6/100).
-Κανένας από τους 39 νόμους και τις 25 κυρώσεις που ψηφίστηκαν το 2019 δεν πληροί τις προϋποθέσεις καλής νομοθέτησης.
-Τα δεδομένα του Δείκτη καταγράφουν ότι η νομοθετική ποιότητα φθίνει πριν και μετά τις εκλογές.
-Το 62% των τροπολογιών που ενσωματώθηκαν στους νόμους του 2019 ήταν άσχετες με το κύριο αντικείμενο που ρυθμίζεται, ενώ το 80% ήταν εκπρόθεσμες.
-Ένας στους τέσσερις νόμους του 2019 ψηφίστηκε με την επείγουσα ή την κατεπείγουσα διαδικασία.
-Χωρίς δημόσια διαβούλευση οι τρεις στους δέκα νόμους του 2019.
-Το 67% των εκθέσεων αξιολόγησης των νόμων του 2019 δεν περιλαμβάνει ποσοτικά στοιχεία, το 77% δεν περιλαμβάνει προβλέψεις για απλούστευση διαδικασιών, ενώ στο 92% δεν έγινε μέτρηση διοικητικών επιβαρύνσεων.
Τα μεγαλύτερα προβλήματα της νομοθέτησης παραμένουν οι πολλές άσχετες και εκπρόθεσμες τροπολογίες, η ελλιπής δημόσια διαβούλευση, οι επείγουσες κοινοβουλευτικές διαδικασίες και τα μικρά ποσοστά εφαρμογής των νόμων.
• Το 82% των νόμων και το 32% των κυρώσεων του 2019 περιείχαν τροπολογίες. Από αυτούς, το 81% περιέχει τουλάχιστον μία τροπολογία άσχετη με το κύριο αντικείμενο, ενώ το 88% περιέχει τουλάχιστον μία εκπρόθεσμη τροπολογία.
• Το 62% των τροπολογιών που ενσωματώθηκαν στους νόμους του 2019 ήταν άσχετες με το κύριο αντικείμενο που ρυθμίζεται, ενώ το 80% ήταν εκπρόθεσμες.
• Το 23% των νόμων του 2019 δεν ψηφίστηκε με την κανονική διαδικασία στην Βουλή, αλλά ακολούθησε την επείγουσα ή την κατεπείγουσα διαδικασία.
• Χωρίς προκοινοβουλευτική διαβούλευση οι τρεις στους δέκα νόμους του 2019 και μόλις το 51,6% των άρθρων των νομοσχεδίων που κατατέθηκαν στη Βουλή είχαν τεθεί σε δημόσια διαβούλευση.
• Το 67% των εκθέσεων αξιολόγησης των νόμων του 2019 δεν περιλαμβάνει ποσοτικά στοιχεία, το 77% δεν περιλαμβάνει προβλέψεις για απλούστευση διαδικασιών, ενώ στο 92% δεν έγινε μέτρηση διοικητικών επιβαρύνσεων.
• Αν και στο σύνολο των νόμων του 2019 δίνονται 1177 εξουσιοδοτήσεις για Υπουργικές Αποφάσεις (30 ανά νόμο κατά μέσο όρο), μόνο το 20% ενεργοποιήθηκε εντός έξι μηνών, με αποτέλεσμα την μη εφαρμογή της μεγάλης πλειονότητας των νόμων.
• Κάθε νόμος του 2019 φέρει κατά μέσο όρο 15 υπογραφές (από υπουργούς, αναπληρωτές υπουργούς, υφυπουργούς), ενώ τον Νόμο 4610/2019 υπέγραψαν 29 κυβερνητικά στελέχη.
Την Πέμπτη 26 Νοεμβρίου στις 12:00 το ΚΕΦίΜ πραγματοποιεί ανοιχτή διαδικτυακή συζήτηση με αφορμή τα πορίσματα του φετινού Δείκτη και προσκεκλημένους ομιλητές τον Γεώργιο Γεωργαντά, Υφυπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Αρμόδιο για Θέματα Απλούστευσης Διαδικασιών και Βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας, τη Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου, Κοινοβουλευτική Εκπρόσωπο και Βουλεύτρια του ΣΥΡΙΖΑ, τον Γιώργο Καμίνη, Βουλευτή Επικρατείας του Κινήματος Αλλαγής και την Έφη Στεφοπούλου, Επιστημονική Συνεργάτιδα του ΚΕΦίΜ. Τη μελέτη θα παρουσιάσει ο Συντονιστής ερευνητικών προγραμμάτων του ΚΕΦίΜ, Κωνσταντίνος Σαραβάκος και τη συζήτηση θα συντονίσει ο δημοσιογράφος Παύλος Τσίμας.
