Την ανάγκη ενίσχυσης της δημόσιας στεγαστικής πολιτικής και λήψης ειδικών μέτρων για τους εργαζομένους που διορίζονται μακριά από τον τόπο κατοικίας τους αναδεικνύει η Πανελλήνια Ομοσπονδία ΕΜΔΥΔΑΣ, με ανακοίνωσή της στις 9 Νοεμβρίου 2026. Επικαλούμενη στοιχεία της Eurostat για το κόστος στέγασης, την ενεργειακή φτώχεια και τις συνθήκες διαβίωσης στην Ελλάδα, η Ομοσπονδία ζητά την επαναλειτουργία του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας, την ανάπτυξη μεγάλου προγράμματος κοινωνικής κατοικίας και τη στεγαστική υποστήριξη των δημοσίων υπαλλήλων, συμπεριλαμβανομένων των μηχανικών που υπηρετούν στην περιφέρεια.
Η ανακοίνωση της Π.Ο. ΕΜΔΥΔΑΣ, με αριθμό πρωτοκόλλου 10026, συνδέει το ευρύτερο στεγαστικό πρόβλημα με τις ανάγκες στελέχωσης της Δημόσιας Διοίκησης και ειδικότερα των δημόσιων τεχνικών υπηρεσιών.
Όπως επισημαίνει η Ομοσπονδία, το αυξημένο κόστος ενοικίασης και η περιορισμένη διαθεσιμότητα κατοικιών αποτελούν πρόσθετες δυσκολίες για μηχανικούς που διορίζονται σε περιοχές διαφορετικές από τον τόπο κατοικίας τους.
Το πρόβλημα παρουσιάζει ιδιαίτερη ένταση σε τουριστικές περιοχές, όπου η αναζήτηση μακροχρόνιας κατοικίας μπορεί να αποδειχθεί δύσκολη για εργαζομένους του Δημοσίου.
Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΜΔΥΔΑΣ υποστηρίζει τις κινητοποιήσεις για το δικαίωμα στην κατοικία, μεταξύ των οποίων και τη συγκέντρωση της 11ης Νοεμβρίου, στις 18:00, στην πλατεία Κλαυθμώνος στην Αθήνα.
Στο 36% του εισοδήματος το κόστος στέγασης στην Ελλάδα
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία που παραθέτει η Ομοσπονδία είναι η αναλογία του κόστους στέγασης προς το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.
Σύμφωνα με τη δημοσίευση «Housing in Europe – 2025 edition» της Eurostat, τα νοικοκυριά στην Ευρωπαϊκή Ένωση διέθεταν το 2024 κατά μέσο όρο το 19% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για τη στέγαση.
Στην Ελλάδα, το αντίστοιχο ποσοστό έφθανε το 36%, το υψηλότερο μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ.
Το συνολικό κόστος στέγασης περιλαμβάνει, πέρα από το ενοίκιο ή τις επιλέξιμες δαπάνες στεγαστικού δανείου, δαπάνες συντήρησης, ενέργειας και υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, σύμφωνα με τη μεθοδολογία της Eurostat.
Η επιβάρυνση αυτή επηρεάζει άμεσα το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και αναδεικνύει τη σημασία της οικονομικά προσιτής κατοικίας.
Η Π.Ο. ΕΜΔΥΔΑΣ αξιοποιεί τα συγκεκριμένα στοιχεία για να υπογραμμίσει την ανάγκη μιας συνολικής στεγαστικής πολιτικής που θα συνδυάζει την πρόσβαση στην κατοικία με την αναβάθμιση του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος.
Οι βασικοί στεγαστικοί δείκτες Ελλάδας και Ευρωπαϊκής Ένωσης
Στην ανακοίνωση περιλαμβάνεται συγκριτικός πίνακας που συνδυάζει στοιχεία της Eurostat και επεξεργασία του Πανελλαδικού Δικτύου E-Real Estates.
| Δείκτης | Ελλάδα | ΕΕ | Έτος |
|---|---|---|---|
| Κόστος στέγασης / διαθέσιμο εισόδημα | 36% | 19% | 2024 |
| Αδυναμία επαρκούς θέρμανσης | 19% | 9% | 2024 |
| Υπερπληθυσμός κατοικιών | 27% | 16,9% | 2024 |
| Δωμάτια ανά άτομο | 1,3 | 1,7 | 2024 |
| Καθυστερήσεις πληρωμών | 41,8% | 9,3% | 2025 |
| Νέοι 25–34 ετών που ζουν με γονείς | 56,3% | 30,1% | 2025 |
| Ιδιοκατοίκηση | 69,4% | 68,5% | 2025 |
| Ενοικίαση | 30,6% | 31,9% | 2025 |
Στον ίδιο πίνακα επισημαίνεται η μείωση της ιδιοκατοίκησης στην Ελλάδα κατά 15,2 ποσοστιαίες μονάδες την περίοδο 2005–2025.
Η συνολική εικόνα αποτυπώνει τις διαφορετικές διαστάσεις της στεγαστικής πίεσης: από το κόστος διατήρησης μιας κατοικίας έως τη διαθεσιμότητα επαρκούς χώρου και τη δυνατότητα ανεξάρτητης διαβίωσης των νεότερων ηλικιών.
Ενεργειακή φτώχεια και ποιότητα κατοικίας
Η ενεργειακή φτώχεια αποτελεί μία ακόμη βασική διάσταση του στεγαστικού προβλήματος.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η ΕΜΔΥΔΑΣ, το 19% του πληθυσμού στην Ελλάδα δήλωνε το 2024 αδυναμία να διατηρήσει την κατοικία του επαρκώς ζεστή, έναντι περίπου 9% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η δυνατότητα εξασφάλισης κατάλληλων εσωτερικών συνθηκών εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, μεταξύ των οποίων το εισόδημα, οι τιμές ενέργειας, η ενεργειακή απόδοση των κτιρίων και το κόστος λειτουργίας των συστημάτων θέρμανσης.
Η διάσταση αυτή συνδέει τη στεγαστική πολιτική με την ανάγκη ενεργειακής αναβάθμισης του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος.
Η βελτίωση της θερμομονωτικής προστασίας, ο εκσυγχρονισμός των εγκαταστάσεων και η μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και στον περιορισμό του λειτουργικού κόστους των κατοικιών.
Για τον τεχνικό κλάδο, η ενεργειακή φτώχεια αναδεικνύει τη σημασία των ολοκληρωμένων παρεμβάσεων στα κτίρια, παράλληλα με τις οικονομικές και κοινωνικές πολιτικές στέγασης.
Υπερπληθυσμός κατοικιών και διαθέσιμος χώρος
Η ανακοίνωση αναφέρεται επίσης στον δείκτη υπερπληθυσμού κατοικιών, ο οποίος αποτυπώνει την επάρκεια των διαθέσιμων δωματίων σε σχέση με τη σύνθεση ενός νοικοκυριού.
Το 2024, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, περίπου το 27% του πληθυσμού στην Ελλάδα κατοικούσε σε υπερπλήρεις κατοικίες, έναντι 16,9% στην ΕΕ.
Παράλληλα, στην Ελλάδα αντιστοιχούσαν κατά μέσο όρο 1,3 δωμάτια ανά άτομο, έναντι 1,7 στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι δείκτες αυτοί προσθέτουν μια ποιοτική διάσταση στη συζήτηση για τη στέγαση.
Το στεγαστικό ζήτημα δεν αφορά αποκλειστικά την πρόσβαση σε οποιαδήποτε κατοικία, αλλά και τη δυνατότητα διαβίωσης σε χώρους με κατάλληλα χαρακτηριστικά για τις ανάγκες των νοικοκυριών.
Η ποιότητα, η λειτουργικότητα και η επάρκεια της κατοικίας αποτελούν ουσιαστικές παραμέτρους του συνολικού στεγαστικού σχεδιασμού.
Οι οικονομικές δυσκολίες των νοικοκυριών
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις καθυστερήσεις πληρωμών που σχετίζονται με τη στέγαση.
Στον συγκριτικό πίνακα της Ομοσπονδίας παρουσιάζεται ποσοστό 41,8% για την Ελλάδα το 2025, έναντι 9,3% στην ΕΕ.
Ο σχετικός δείκτης αφορά τον πληθυσμό που διαμένει σε νοικοκυριά τα οποία έχουν αντιμετωπίσει καθυστερήσεις στην πληρωμή ενοικίων, στεγαστικών δανείων ή λογαριασμών κοινής ωφέλειας.
Η οικονομική αυτή πίεση συνδέεται με την ανάγκη εξυπηρέτησης των τρεχουσών στεγαστικών υποχρεώσεων, ιδιαίτερα σε περιβάλλον αυξημένων δαπανών διαβίωσης.
Η Ομοσπονδία εντάσσει τη συγκεκριμένη διάσταση στα επιχειρήματά της για την ενίσχυση της δημόσιας στεγαστικής πολιτικής και την προστασία της πρώτης κατοικίας.
Περισσότεροι από τους μισούς νέους 25–34 ετών ζουν με τους γονείς τους
Στην ανακοίνωση επισημαίνεται ακόμη ότι περίπου 531.000 νέοι ηλικίας 25–34 ετών στην Ελλάδα εξακολουθούν να διαμένουν στην οικογενειακή κατοικία.
Το ποσοστό αυτό ανέρχεται σε 56,3%, έναντι περίπου 30% στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η ΕΜΔΥΔΑΣ.
Η διαφορά αυτή αναδεικνύει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν πολλοί νέοι στην πρόσβαση σε ανεξάρτητη κατοικία.
Το ύψος των ενοικίων, το κόστος απόκτησης κατοικίας και η σχέση των στεγαστικών δαπανών με τα εισοδήματα αποτελούν σημαντικές παραμέτρους για την απόφαση δημιουργίας ανεξάρτητου νοικοκυριού.
Η ΕΜΔΥΔΑΣ συνδέει το ζήτημα με τις ευρύτερες κοινωνικές συνέπειες της στεγαστικής κρίσης και την ανάγκη ανάπτυξης οικονομικά προσιτών επιλογών κατοικίας.
Η μείωση της ιδιοκατοίκησης
Η Ομοσπονδία αναδεικνύει και τη μακροχρόνια μεταβολή του καθεστώτος κατοχής κατοικίας στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, το ποσοστό ιδιοκατοίκησης ήταν 84,6% το 2005 και είχε μειωθεί στο 69,7% το 2024.
Στον συγκριτικό πίνακα της ανακοίνωσης παρουσιάζεται ποσοστό 69,4% για το 2025.
Η εξέλιξη αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη μεταβολή των συνθηκών πρόσβασης στην κατοικία.
Η Ομοσπονδία συνδέει τη μείωση της ιδιοκατοίκησης με την οικονομική κρίση προηγούμενων ετών, τις δυσκολίες απόκτησης πρώτης κατοικίας και τη μεγαλύτερη εξάρτηση σημαντικού μέρους του πληθυσμού από την αγορά ενοικίασης.
Στο ίδιο πλαίσιο, εκφράζει προβληματισμό για την επίδραση της βραχυχρόνιας μίσθωσης και των επενδυτικών χρήσεων στην προσφορά κατοικιών για μόνιμη διαμονή.
Η στεγαστική δυσκολία των μηχανικών που διορίζονται στην περιφέρεια
Ιδιαίτερη σημασία για το MICHANIKOS ONLINE έχει η αναφορά της ΕΜΔΥΔΑΣ στις συνθήκες στέγασης των διπλωματούχων μηχανικών του Δημοσίου.
Η Ομοσπονδία επισημαίνει ότι συνάδελφοί της αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην εξεύρεση και διατήρηση κατοικίας, είτε εξαιτίας του ύψους των ενοικίων είτε λόγω της περιορισμένης διαθεσιμότητας κατάλληλων ακινήτων.
Το πρόβλημα γίνεται ιδιαίτερα αισθητό όταν ένας μηχανικός διορίζεται σε περιοχή μακριά από τον τόπο μόνιμης κατοικίας του.
Σε περιοχές με έντονη τουριστική δραστηριότητα, η αναζήτηση κατοικίας για μακροχρόνια μίσθωση μπορεί να δημιουργήσει πρόσθετες πρακτικές και οικονομικές δυσκολίες.
Σύμφωνα με την ΕΜΔΥΔΑΣ, οι συνθήκες αυτές μπορούν να οδηγήσουν ακόμη και σε παραιτήσεις, επηρεάζοντας τη δυνατότητα των δημόσιων υπηρεσιών να διατηρήσουν το προσωπικό τους.
Η παρατήρηση αυτή συνδέει το στεγαστικό ζήτημα με ένα ευρύτερο πρόβλημα της Δημόσιας Διοίκησης: την επαρκή στελέχωση υπηρεσιών που χρειάζονται εξειδικευμένους μηχανικούς για να ανταποκριθούν στις αρμοδιότητές τους.
Αίτημα στεγαστικής κάλυψης και δύο μισθών για τους διοριζόμενους μηχανικούς
Μεταξύ των βασικών διεκδικήσεων της Ομοσπονδίας περιλαμβάνεται η στεγαστική υποστήριξη από την Πολιτεία όλων των υπαλλήλων που διορίζονται μακριά από τον τόπο κατοικίας τους.
Παράλληλα, η ΕΜΔΥΔΑΣ ζητά τη χορήγηση παροχής δύο μισθών και στους μηχανικούς που διορίζονται στην περιφέρεια.
Η διεκδίκηση αφορά την οικονομική υποστήριξη της μετακίνησης και εγκατάστασης εργαζομένων, ώστε η ανάληψη υπηρεσίας σε διαφορετική περιοχή να καθίσταται περισσότερο εφικτή.
Η πρόταση παρουσιάζει ενδιαφέρον για τις τεχνικές υπηρεσίες των δήμων, των περιφερειών και των υπόλοιπων δημόσιων φορέων, οι οποίες συχνά χρειάζονται ειδικευμένο προσωπικό για τη διαχείριση έργων, μελετών και διοικητικών διαδικασιών.
Η στεγαστική υποστήριξη των διοριζόμενων υπαλλήλων αποτελεί συνεπώς, σύμφωνα με την Ομοσπονδία, μέτρο που μπορεί να συνδεθεί με την ενίσχυση της στελέχωσης των υπηρεσιών.
Πρόταση για επαναλειτουργία του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας
Κεντρική θέση στις διεκδικήσεις της ΕΜΔΥΔΑΣ έχει η επαναλειτουργία του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας (ΟΕΚ).
Η Ομοσπονδία προτείνει τη χρηματοδότηση ενός μεγάλου δημόσιου προγράμματος κατασκευής σύγχρονων κοινωνικών κατοικιών.
Ο ΟΕΚ, ο οποίος καταργήθηκε το 2012, είχε αναπτύξει κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του προγράμματα κατασκευής κατοικιών και στεγαστικής υποστήριξης εργαζομένων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η ΕΜΔΥΔΑΣ, κατασκευάστηκαν περισσότερες από 50.000 κατοικίες, ενώ οι συνολικές δράσεις στέγασης και χρηματοδότησης συνέβαλαν στην εξυπηρέτηση περίπου 700.000 οικογενειών.
Η πρόταση για νέο πρόγραμμα κοινωνικής κατοικίας επαναφέρει στο προσκήνιο τον ρόλο της δημόσιας παρέμβασης στη δημιουργία οικονομικά προσιτού οικιστικού αποθέματος.
Η κοινωνική κατοικία ως αντικείμενο τεχνικού σχεδιασμού
Η κατασκευή ενός μεγάλου προγράμματος κοινωνικής κατοικίας θα αποτελούσε σημαντικό αντικείμενο για τον τεχνικό και κατασκευαστικό κλάδο.
Η ανάπτυξη σύγχρονων κατοικιών απαιτεί ολοκληρωμένο σχεδιασμό σε διαφορετικά επίπεδα.
Η επιλογή κατάλληλων οικοπέδων, η ένταξη των νέων κτιρίων στον πολεοδομικό ιστό και η δυνατότητα εξυπηρέτησής τους από τις υφιστάμενες υποδομές αποτελούν βασικά στάδια.
Εξίσου σημαντικά είναι η αρχιτεκτονική ποιότητα, η ενεργειακή αποδοτικότητα, η προσβασιμότητα, η ανθεκτικότητα των κατασκευών και το κόστος συντήρησης.
Ένα σύγχρονο πρόγραμμα κοινωνικής κατοικίας μπορεί επίσης να συνδυάζει νέες κατασκευές με παρεμβάσεις αποκατάστασης και επανάχρησης υφιστάμενων κτιρίων.
Για τους μηχανικούς, η συζήτηση αυτή αναδεικνύει τη σημασία της ολοκληρωμένης αντιμετώπισης της κατοικίας ως τεχνικής υποδομής με μακροχρόνια κοινωνική λειτουργία.
Η ανάγκη συντήρησης του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος
Η ανακοίνωση της ΕΜΔΥΔΑΣ συνδέει το στεγαστικό πρόβλημα με τη συντήρηση των κτιρίων και των υποδομών.
Η Ομοσπονδία επισημαίνει ότι η οικονομική κρίση των προηγούμενων ετών επηρέασε αρνητικά τη δυνατότητα συντήρησης δημόσιων και ιδιωτικών κατασκευών.
Το ζήτημα έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, όπου σημαντικό μέρος του οικιστικού αποθέματος έχει κατασκευαστεί πριν από την εφαρμογή σύγχρονων απαιτήσεων ενεργειακής απόδοσης.
Η αναβάθμιση της υφιστάμενης κατοικίας μπορεί να περιλαμβάνει εργασίες συντήρησης, ενεργειακές παρεμβάσεις, αντικατάσταση εγκαταστάσεων, βελτίωση της προσβασιμότητας και αντιμετώπιση τεχνικών προβλημάτων.
Η επαρκής συντήρηση συνδέεται με την ασφάλεια των κατασκευών, την ποιότητα διαβίωσης και τη διατήρηση της λειτουργικής αξίας των κτιρίων.
Μέσα από αυτή την οπτική, η στεγαστική πολιτική συνδέεται άμεσα με την τεχνική κατάσταση και την ποιότητα του δομημένου περιβάλλοντος.
Οι πέντε βασικές διεκδικήσεις της ΕΜΔΥΔΑΣ
Στην ανακοίνωση της 9ης Νοεμβρίου, η Ομοσπονδία διατυπώνει πέντε συγκεκριμένα αιτήματα:
1. Επαναλειτουργία του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας. Η πρόταση συνδέεται με τη χρηματοδότηση μεγάλου δημόσιου προγράμματος σύγχρονης κοινωνικής κατοικίας.
2. Στεγαστική κάλυψη των υπαλλήλων που διορίζονται μακριά από την κατοικία τους. Ζητείται επίσης η χορήγηση δύο μισθών και στους μηχανικούς που διορίζονται στην περιφέρεια.
3. Θεσμική προστασία της πρώτης κατοικίας. Η Ομοσπονδία ζητά μέτρα προστασίας έναντι πλειστηριασμών.
4. Περιορισμός της επέκτασης της βραχυχρόνιας μίσθωσης και της Golden Visa. Το αίτημα εντάσσεται στην ευρύτερη συζήτηση για τη διαθεσιμότητα κατοικιών μόνιμης διαμονής.
5. Σύγχρονες και επαρκώς στελεχωμένες δημόσιες τεχνικές υπηρεσίες και Υπηρεσίες Δόμησης. Η διεκδίκηση αφορά την ικανότητα των υπηρεσιών να κατασκευάζουν, να ελέγχουν, να συντηρούν και να προστατεύουν τις υποδομές και το περιβάλλον.
Ο ρόλος των δημόσιων τεχνικών υπηρεσιών
Η τελευταία διεκδίκηση αναδεικνύει τη στενή σχέση μεταξύ της στεγαστικής πολιτικής και της λειτουργίας των τεχνικών υπηρεσιών.
Οι δήμοι, οι περιφέρειες και οι υπόλοιποι δημόσιοι φορείς έχουν σημαντικές αρμοδιότητες που αφορούν τη διαχείριση κτιριακών εγκαταστάσεων, τον πολεοδομικό σχεδιασμό, τη συντήρηση υποδομών και την υλοποίηση δημόσιων έργων.
Οι μηχανικοί συμμετέχουν στην εκπόνηση και επίβλεψη μελετών, στην προετοιμασία διαγωνισμών, στην παρακολούθηση κατασκευών και στην άσκηση ελεγκτικών αρμοδιοτήτων.
Η επάρκεια προσωπικού αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη λειτουργία αυτών των υπηρεσιών.
Υπό αυτό το πρίσμα, η στεγαστική υποστήριξη των διοριζόμενων μηχανικών αναδεικνύεται ως ζήτημα που αφορά όχι μόνο τους ίδιους τους εργαζομένους αλλά και την αποτελεσματικότητα της Δημόσιας Διοίκησης.
Στήριξη των κινητοποιήσεων για το δικαίωμα στην κατοικία
Η ανακοίνωση της Π.Ο. ΕΜΔΥΔΑΣ ολοκληρώνεται με τη δήλωση στήριξης των κινητοποιήσεων για το κοινωνικό δικαίωμα στη στέγαση.
Η Ομοσπονδία αναφέρεται ειδικά στη συγκέντρωση της 11ης Νοεμβρίου, στις 18:00, στην πλατεία Κλαυθμώνος.
Παράλληλα, καλεί σε ευρύτερη συνεργασία σωματείων, φορέων και συλλογικοτήτων για την ανάδειξη των στεγαστικών ζητημάτων.
Η παρέμβαση επαναφέρει στον δημόσιο διάλογο τόσο την ανάγκη οικονομικά προσιτής κατοικίας όσο και τη σημασία των δημόσιων τεχνικών υποδομών και της στελέχωσης των υπηρεσιών.
Για τον κλάδο των μηχανικών, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν η πρόταση ανάπτυξης κοινωνικής κατοικίας, η αναβάθμιση του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος και η διεκδίκηση στεγαστικής κάλυψης για όσους καλούνται να υπηρετήσουν σε διαφορετικές περιοχές της χώρας.
Πλήρες κείμενο ανακοίνωσης Π.Ο. ΕΜΔΥΔΑΣ
Π.Ο. Ε.Μ.Δ.Υ.Δ.Α.Σ.
ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΝΩΣΕΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΥΧΩΝ ΑΝΩΤΑΤΩΝ ΣΧΟΛΩΝ
Χαρ. Τρικούπη 7α, 106 78 ΑΘΗΝΑ
τηλ: 210-88.16.583
e-mail: emdydas@tee.gr
URL: www.emdydas.gr
Αθήνα, 9/11/2026
Αρ. Πρωτ. : 10026
Θέμα: Στεγαστική Κρίση στη χώρα μας – Στήριξη κινητοποιήσεων για το δικαίωμα στην Κατοικία
| Δείκτης | Ελλάδα | Ευρωπαϊκή Ένωση | Έτος |
|---|---|---|---|
| Κόστος στέγασης / διαθέσιμο εισόδημα | 36% | 19% | 2024 |
| Αδυναμία επαρκούς θέρμανσης | 19% | 9% | 2024 |
| Υπερπληθυσμός κατοικιών | 27% | 16,9% | 2024 |
| Δωμάτια ανά άτομο | 1,3 | 1,7 | 2024 |
| Καθυστερήσεις πληρωμών | 41,8% | 9,3% | 2025 |
| Νέοι 25–34 που ζουν με γονείς | 56,3% | 30,1% | 2025 |
| Ιδιοκατοίκηση | 69,4% | 68,5% | 2025 |
| Ενοικίαση | 30,6% | 31,9% | 2025 |
| Μεταβολή ιδιοκατοίκησης από το 2005 | -15,2 ποσοστιαίες μονάδες | — | 2005–2025 |
Πηγές/Επεξεργασία: Eurostat – Housing in Europe, 2025 edition / Πανελλαδικό Δίκτυο E-Real Estates
Σε συνέχεια σχετικών παρεμβάσεων της ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ, επανερχόμαστε για το τεράστιο θέμα της μεγάλης στεγαστική κρίση που αντιμετωπίζει η χώρα μας (και όχι μόνο) και η οποία έχει πολλαπλές πλευρές, όλες εξίσου σημαντικές και καίριες, που αναδεικνύονται από αναμφισβήτητα στοιχεία της Eurostat:
- Το ποσοστό του διαθέσιμου εισοδήματος που δαπανάται για τη στέγαση αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους δείκτες οικονομικής προσιτότητας της κατοικίας. Το συνολικό κόστος στέγασης δεν περιλαμβάνει μόνο το ενοίκιο ή τις σχετικές δαπάνες στεγαστικού δανείου. Περιλαμβάνει επίσης επιλέξιμες δαπάνες συντήρησης, ενέργειας και υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, σύμφωνα με τη μεθοδολογία της Eurostat. Το 2024, τα νοικοκυριά στην Ευρωπαϊκή Ένωση διέθεταν κατά μέσο όρο το 19% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για τη στέγαση. Στην Ελλάδα, το αντίστοιχο ποσοστό έφτανε περίπου το 36%, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη επιβάρυνση μεταξύ των κρατών-μελών.
- Η ενεργειακή φτώχεια αποτελεί μία από τις σοβαρότερες διαστάσεις της ποιότητας στέγασης. Η δυνατότητα διατήρησης μιας κατοικίας σε κατάλληλη θερμοκρασία εξαρτάται από το διαθέσιμο εισόδημα, τις τιμές της ενέργειας, την ενεργειακή απόδοση του κτιρίου και το κόστος λειτουργίας των εγκαταστάσεων θέρμανσης. Σύμφωνα με τα στοιχεία του 2024, περίπου το 9% του πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης δήλωσε ότι δεν μπορούσε να διατηρήσει την κατοικία του επαρκώς ζεστή. Στην Ελλάδα, το αντίστοιχο ποσοστό ανήλθε στο 19%.
- Η Eurostat χρησιμοποιεί τον δείκτη υπερπληθυσμού κατοικιών, ο οποίος εξετάζει αν ένα νοικοκυριό διαθέτει τον ελάχιστο απαιτούμενο αριθμό δωματίων, με βάση τη σύνθεση, τις ηλικίες και τις οικογενειακές σχέσεις των μελών του. Το 2024, περίπου το 16,9% του πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης ζούσε σε υπερπλήρη κατοικία. Στην Ελλάδα, το αντίστοιχο ποσοστό ανερχόταν περίπου στο 27%.
- Ο μέσος αριθμός δωματίων ανά άτομο αποτελεί έναν ακόμη δείκτη στεγαστικής επάρκειας. Το 2024, στην Ευρωπαϊκή Ένωση αντιστοιχούσαν κατά μέσο όρο 1,7 δωμάτια ανά άτομο. Η Ελλάδα, με περίπου 1,3 δωμάτια, βρισκόταν αισθητά χαμηλότερα.
- Ένας από τους πλέον ανησυχητικούς δείκτες της στεγαστικής κρίσης είναι η αδυναμία των νοικοκυριών να ανταποκριθούν εγκαίρως στις οικονομικές τους υποχρεώσεις. Ο συγκεκριμένος δείκτης της Eurostat καταγράφει το ποσοστό του πληθυσμού που ζει σε νοικοκυριά τα οποία έχουν αντιμετωπίσει καθυστερήσεις στην πληρωμή ενοικίου, στεγαστικού δανείου ή λογαριασμών κοινής ωφέλειας. Το 2025, σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία, το ποσοστό στην Ελλάδα ανήλθε στο 41,8%, έναντι περίπου 9% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
- Τέλος ενδεικτικά είναι η ραγδαία μείωση του ποσοστού ιδιοκατοίκησης, που μετριέται σε 20 ποσοστιαίες μονάδες από το 2005 μέχρι σήμερα: το 2005 ήταν 84,6% και το 2024 είχε μειωθεί σε 69,7%. Αυτό σημαίνει ότι 620-630 χιλιάδες νοικοκυριά έχασαν την ιδιόκτητη κατοικία τους και «βγήκαν στο νοίκι».
- Περίπου 531.000 νέοι ηλικίας 25-34 ετών (56,3%) παραμένουν στην οικογενειακή κατοικία, στη χώρα μας. Ενώ στην ΕΕ, είναι το 30%. Μια τεράστια διαφορά που δείχνει την αδυναμία των νέων να συγκροτήσουν μια ανεξάρτητη διαβίωση και διαμέσου της στεγαστικής κρίσης.
- Τα διαθέσιμα σπίτια που υπάρχουν διατίθενται σε πιο κερδοφόρες «αξιοποιήσεις», δηλαδή σε τουριστικά καταλύματα, airb’n’b κλπ, είτε παραμένουν κλειστά καθώς πέρασαν στις τράπεζες και στους servicers που κοιτάζουν πώς θα τα μοσχοπουλήσουν μέσω των πλειστηριασμών ή πώς θα τα αποδεσμεύσουν μέσω των εκβιαστικών πρακτικών που χρησιμοποιούν. Και πάνω σε όλο αυτό το οικοδόμημα προστέθηκε και η λεγόμενη «χρυσή βίζα» που έστειλε τις τιμές στα ύψη και εκποίησε χιλιάδες ακίνητα σε αλλοδαπούς που κυρίως επιθυμούσαν τη βίζα
- Κοντά στα παραπάνω η επίπτωση των μνημονίων είχε πολλαπλά αρνητική επίδραση και στη συντήρηση των κατοικιών και όλων των Υποδομών (δημόσιων και ιδιωτικών). Οι γερασμένες και ασυντήρητες υποδομές παρουσιάζουν πολλαπλασιαστικά προβλήματα ατυχημάτων και αστοχιών που εγκυμονούν κινδύνους για τους.
- Τέλος ο Οργανισμός Εργατικής Κατοικίας (ΟΕΚ), καταργήθηκε το 2012 για να λεηλατηθεί η περιουσία του και να «ωριμάσει η αγορά κατοικίας».Ο ΟΕΚ κατασκεύασε στη διάρκεια της λειτουργίας του περισσότερες από 50.000 κατοικίες που παραχωρήθηκαν σε οικογένειες εργαζομένων και κάλυψε τις ανάγκες εκατοντάδων χιλιάδων κατοικιών με την εκπόνηση στεγαστικών προγραμμάτων και την κατασκευή κατοικιών. Συνολικά συνέβαλε στην επίλυση του στεγαστικού προβλήματος 700.000 οικογενειών με νέες κατοικίες ή μέσω χαμηλότοκων δανείων. Η απουσία του σήμερα είναι περισσότερο από ποτέ αισθητή!
- Αντίστοιχα προβλήματα αντιμετωπίζουν και χιλιάδες συνάδελφοι μας που είτε απειλούνται με εξώσεις και πλειστηριασμούς, είτε αδυνατούν να αποκτήσουν πρώτη κατοικία, είτε να ανταποκριθούν στα υπέρογκα ενοίκια, είτε ακόμα και να βρουν στέγη, όταν διορίζονται, ειδικά σε τουριστικές περιοχές, με αποτέλεσμα να παραιτούνται και οι υπηρεσίες να στερούνται προσωπικό.
Με βάση τα παραπάνω, η ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ στηρίζει τις κινητοποιήσεις για το κοινωνικό δικαίωμα στη στέγαση, όπως την κινητοποίηση την Τετάρτη 11/11 στις 6μμ στην πλ. Κλαυθμώνος και διεκδικεί:
- Επαναλειτουργία του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας και χρηματοδότηση του για την κατασκευή ενός μεγάλου Δημοσίου προγράμματος, σύγχρονης Κοινωνικής Κατοικίας
- Στεγαστική κάλυψη από την Πολιτεία, σε όλους τους υπαλλήλους που διορίζονται μακριά από την κατοικία τους. Χορήγηση των 2 μισθών και στους Μηχανικούς που διορίζονται στην Περιφέρεια
- Θεσμική Προστασία των 1ης κατοικίας από Πλειστηριασμούς
- Περιορισμό στην ανεξέλεγκτη επέκταση της βραχυχρόνιας μίσθωσης και στην «golden visa
- Σύγχρονες, στελεχωμένες Δημόσιες Τεχνικές Υπηρεσίες και Υπηρεσίες Δόμησης που να κατασκευάζουν, να ελέγχουν να συντηρούν και να προστατεύουν τις Υποδομές και το Περιβάλλον
Ένα μεγάλο πλήθος σωματείων, φορέων και κινήσεων πολιτών, μπορούν να ενωθούν, να συζητήσουν, να διεκδικήσουν τα παραπάνω και άλλα, γιατί η στέγη και η κατοικία αποτελούν κοινωνικά αγαθά και δε μπορούν να αφήνονται βορά στην εμπορευματοποίηση και την κερδοσκοπία.
Πηγές
1. Π.Ο. ΕΜΔΥΔΑΣ – 09/11/2026
«Στεγαστική Κρίση στη χώρα μας – Στήριξη κινητοποιήσεων για το δικαίωμα στην Κατοικία».
Ανακοίνωση αρ. πρωτ. 10026.
2. Eurostat – Housing in Europe, 2025 edition
Συγκριτικά στοιχεία για την οικονομική προσιτότητα, τις συνθήκες στέγασης, την ενεργειακή φτώχεια και το καθεστώς κατοχής κατοικίας.
https://ec.europa.eu/eurostat/en/web/interactive-publications/housing-2025
3. ΕΡΤ – 11/11/2026
«Κινητοποίηση φορέων για το στεγαστικό πρόβλημα στις 6μμ στην Πλατεία Κλαυθμώνος».
4. Πανελλαδικό Δίκτυο E-Real Estates
Συμπληρωματικά στοιχεία για τις συνθήκες στέγασης και την ιδιοκατοίκηση, όπως αξιοποιούνται στον συγκριτικό πίνακα της Π.Ο. ΕΜΔΥΔΑΣ.
