Τον δρόμο για την απόκτηση τριών νέων οπτικών δορυφόρων πολύ υψηλής ανάλυσης ανοίγει το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, προκηρύσσοντας τον πρώτο διαγωνισμό του Εθνικού Διαστημικού Προγράμματος «HELLAS-SPACE 2.0», ύψους 69 εκατ. ευρώ. Το έργο προβλέπει τη δημιουργία ενός εθνικού συστήματος δορυφορικής παρατήρησης της Γης, που θα εξασφαλίζει στην Ελλάδα μεγαλύτερη αυτονομία στην πρόσβαση σε δορυφορικά δεδομένα και θα ενισχύει τις επιχειρησιακές δυνατότητες των δημόσιων υπηρεσιών.
Ο διαγωνισμός διενεργείται από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA), σε συνεργασία με το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης και το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος (ΕΛΚΕΔ). Αποτελεί την πρώτη διαγωνιστική διαδικασία του νέου Προγράμματος, συνολικού ύψους 350 εκατ. ευρώ, το οποίο συνεχίζει και διευρύνει τις δυνατότητες που αναπτύχθηκαν μέσω του πρώτου Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων.
Όπως σημειώνεται στη σχετική ανακοίνωση, με το νέο σύστημα, η Ελλάδα θα αποκτήσει τη δυνατότητα συλλογής δορυφορικών εικόνων ανάλυσης έως 30 εκατοστών, με υψηλή συχνότητα παρατήρησης της ελληνικής επικράτειας και της ευρύτερης περιοχής της Μεσογείου. Η υποδομή θα παρέχει στις αρμόδιες υπηρεσίες δεδομένα για την επιτήρηση της επικράτειας, την πολιτική προστασία και την προστασία του περιβάλλοντος, περιορίζοντας την εξάρτηση από τρίτους παρόχους.
Οι νέοι δορυφόροι θα υποστηρίζουν την ταχεία χαρτογράφηση περιοχών που πλήττονται από πυρκαγιές, πλημμύρες και σεισμούς, καθώς και την αποτύπωση ζημιών σε υποδομές. Παράλληλα, η σύγκριση εικόνων διαφορετικών χρονικών περιόδων θα επιτρέπει τον εντοπισμό νέων κατασκευών, μεταβολών στη χρήση γης και αποθέσεων υλικών, διευκολύνοντας τους ελέγχους για πιθανές αυθαίρετες επεμβάσεις σε δασικές, παράκτιες και προστατευόμενες περιοχές, καθώς και για παράνομες χωματερές.
Στη θαλάσσια επιτήρηση, η συνδυαστική αξιοποίηση οπτικών εικόνων, άλλων δορυφορικών δεδομένων και πληροφοριών ναυσιπλοΐας θα συμβάλλει στον εντοπισμό και την παρακολούθηση πλοίων που δεν εκπέμπουν σήμα αναγνώρισης (AIS). Με τον τρόπο αυτό θα ενισχύονται το έργο του Λιμενικού Σώματος, η διερεύνηση ύποπτων δραστηριοτήτων, η αντιμετώπιση της παράνομης αλιείας και η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Το έργο καλύπτει τον σχεδιασμό, την κατασκευή, την ολοκλήρωση και τις δοκιμές των δορυφόρων, την εκτόξευση και την παραλαβή τους σε τροχιά, καθώς και την ανάπτυξη του επίγειου τμήματος ελέγχου και επεξεργασίας δεδομένων. Με αυτόν τον σχεδιασμό διασφαλίζεται η ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης υποδομής, από τη συλλογή των δορυφορικών εικόνων έως την επεξεργασία και την αξιοποίησή τους από τους αρμόδιους φορείς.
Τρεις ακόμη διαγωνισμοί έως το τέλος του έτους
Εντός Νοεμβρίου 2026 αναμένεται να προκηρυχθεί ο δεύτερος διαγωνισμός του «HELLAS–SPACE 2.0», για θερμικούς δορυφόρους ελληνικής ιδιοκτησίας. Οι νέες υποδομές θα ενισχύσουν την περιβαλλοντική παρακολούθηση και τη δυνατότητα εντοπισμού εστιών πυρκαγιάς, ακόμη και κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Έως το τέλος του 2026 προγραμματίζεται να ακολουθήσουν δύο ακόμη διαγωνισμοί. Ο πρώτος αφορά σε μικροδορυφόρους εντοπισμού ραδιοσημάτων, οι οποίοι θα υποστηρίζουν, μεταξύ άλλων, τον εντοπισμό σκαφών που δεν εκπέμπουν σήμα αναγνώρισης. Ο δεύτερος αφορά σε συστήματα επίγνωσης της κατάστασης στο διάστημα, για την παρακολούθηση κινδύνων που μπορούν να επηρεάσουν την ασφαλή λειτουργία των διαστημικών υποδομών.
Επισημαίνεται ότι η καταληκτική ημερομηνία υποβολής προσφορών για τον πρώτο διαγωνισμό είναι η 23η Δεκεμβρίου 2026 και ώρα στις 13:00, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην προκήρυξη.
