Επενδύσεις ύψους 1 δισ. ευρώ για την απόκτηση ακινήτων εισοδήματος αναμένεται να πραγματοποιηθούν έως το τέλος του 2019 στην ελληνική αγορά, με τα κτίρια γραφείων να καταλαμβάνουν τη μερίδα του λέοντος, δείγμα της μεγάλης ζήτησης που καταγράφεται μεταξύ των θεσμικών χαρτοφυλακίων, εγχώριων αλλά και διεθνών.
Ωστόσο, όπως σημείωσε χθες ο Τάσος Καζίνος, διευθύνων σύμβουλος της Trastor ΑΕΕΑΠ, στο 9ο Executive Leaders’ Meeting στο πλαίσιο του 20ού συνεδρίου της Prodexpo, το ζητούμενο είναι να αναπτυχθεί και το απαιτούμενο απόθεμα, το οποίο σήμερα δεν υπάρχει. Κοινή συνισταμένη μεταξύ των στελεχών της αγοράς ακινήτων είναι πως η αγορά ακινήτων έχει ολοκληρώσει την καθοδική πορεία της έπειτα από δέκα χρόνια ύφεσης και πλέον εισέρχεται σε μια νέα εποχή ανάπτυξης.
Αλλη μια βασική παρατήρηση των στελεχών του κλάδου είναι η έλλειψη σύγχρονων και ποιοτικών ακινήτων, καθώς κατά τη διάρκεια της κρίσης οι νέες αναπτύξεις πρακτικά εκμηδενίστηκαν, με αποτέλεσμα το 90% του σημερινού κτιριακού αποθέματος γραφείων να αφορά ουσιαστικά παλιότερες κατασκευές, ορισμένες εκ των οποίων ανακατασκευάζονται, και μόλις το 10% αφορά χώρους σύγχρονων προδιαγραφών, όπως σημείωσε χαρακτηριστικά ο Χρήστος Μισαηλίδης, διευθύνων σύμβουλος της IWG για την περιοχή Ασίας – Ειρηνικού και Μέσης Ανατολής.
Παράλληλα, κατά τον ίδιο, έμφαση θα πρέπει να δοθεί στο μέλλον σε αναπτύξεις μεικτής χρήσης, οι οποίες να συνδυάζουν π.χ. γραφεία με εμπορικά καταστήματα ή ψυχαγωγία με καταστήματα.
Ανάλογη άποψη εξέφρασε και ο Γιάννης Παρασκευόπουλος, γενικός διευθυντής της Δανός – BNP Paribas Real Estate, που συμπλήρωσε ότι τα κτίρια γραφείων θα εξακολουθήσουν να μονοπωλούν το επενδυτικό ενδιαφέρον, κάτι που άλλωστε ισχύει διεθνώς.
Ωστόσο, αν οι τιμές συνεχίσουν να αυξάνονται με τον σημερινό ρυθμό, συμπιέζοντας αντίστοιχα και τις αποδόσεις, «ελέγχεται το κατά πόσον θα είναι το ίδιο ελκυστική για τους θεσμικούς επενδυτές η ελληνική αγορά», ανέφερε ο κ. Παρασκευόπουλος.
Εκτός όμως από τα γραφεία, σημαντικές προοπτικές εμφανίζει ο τομέας των logistics, όπου, παρά τη μεγάλη ζήτηση, οι συναλλαγές είναι λιγοστές λόγω ακριβώς της έλλειψης νέων επενδύσεων.
Σύμφωνα με τη Δίκα Αγαπητίδου, γενική διευθύντρια της εταιρείας Αθηναϊκή Οικονομική – JLL, κατά τη διάρκεια του φετινού πρώτου εξαμήνου του έτους ο κλάδος των logistics απορρόφησε μόλις το 2% των κεφαλαίων που επενδύθηκαν για την απόκτηση νέων ακινήτων εισοδήματος, έναντι 8% κατά το αντίστοιχο περυσινό διάστημα, γεγονός που οφείλεται αποκλειστικά στην έλλειψη ακινήτων προς πώληση.
Οπως ανέφερε χαρακτηριστικά, το 2018 προστέθηκαν στην αγορά μόλις 60.000 τ.μ. νέων εγκαταστάσεων logistics, μέγεθος το οποίο φέτος εκτιμάται ότι θα αυξηθεί σε 100.000 τ.μ.
Σε κάθε περίπτωση, βασική προϋπόθεση για την ταχύτερη και ορθολογικότερη ανάπτυξη της αγοράς ακινήτων είναι η αναβάθμιση του θεσμικού πλαισίου. Σύμφωνα με τον Αρι Καρυτινό, διευθύνοντα σύμβουλο της Prodea Investments, «δυστυχώς, σήμερα, σοβαρό θεσμικό πλαίσιο δεν έχουμε, γεγονός που αποτελεί τροχοπέδη για τους ξένους επενδυτές που επιθυμούν να τοποθετηθούν στην Ελλάδα», συμπληρώνοντας ότι «υφίσταται τεράστιο δομικό πρόβλημα, με λάθη ακόμα και σε τμήματα της αγοράς που λειτουργούν ικανοποιητικά, όπως οι ΑΕΕΑΠ, που η φορολογία τους αυξήθηκε κατά 750%, παρότι κατόρθωσαν να επιβιώσουν τα χρόνια της κρίσης και χρησιμοποιήθηκαν ακόμα και για να… σώσουν τράπεζες».
