Νέους κανόνες για τη χωροθέτηση και το μέγεθος των ξενοδοχειακών επενδύσεων, αυστηρότερους περιορισμούς στις τουριστικά επιβαρυμένες περιοχές και ειδικές προβλέψεις για τα νησιά εισάγει το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό.
Η σχετική Κοινή Υπουργική Απόφαση υπογράφηκε από τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου και την υπουργό Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη, ενώ την απόφαση συνυπογράφει η υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Μαριλένα Σούκουλη.
Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας θεσμοθέτησης καλύπτεται ένα σημαντικό κενό στον χωρικό σχεδιασμό της τουριστικής ανάπτυξης, καθώς τα προηγούμενα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια του 2009 και του 2013 είχαν ακυρωθεί από το Συμβούλιο της Επικρατείας.
Το νέο πλαίσιο καθορίζει σε εθνικό επίπεδο πού και με ποιους όρους μπορεί να αναπτύσσεται η τουριστική δραστηριότητα, επηρεάζοντας τη χωροθέτηση νέων ξενοδοχείων, την απαιτούμενη έκταση των ακινήτων, τη δυναμικότητα σε κλίνες και τους όρους προστασίας του φυσικού και παράκτιου περιβάλλοντος.
Οι 5 κατηγορίες τουριστικής ανάπτυξης
Βασικό εργαλείο του σχεδιασμού αποτελεί η κατηγοριοποίηση της χώρας σε πέντε ζώνες, ανάλογα με την ένταση της υφιστάμενης τουριστικής δραστηριότητας. Για την κατάταξη λαμβάνονται κυρίως υπόψη ο αριθμός των τουριστικών κλινών σε σχέση με την έκταση και τον μόνιμο πληθυσμό κάθε Δημοτικής Ενότητας.
Οι πέντε κατηγορίες είναι:
- οι Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης, με ιδιαίτερα υψηλή τουριστική πίεση,
- οι Αναπτυγμένες Περιοχές,
- οι Αναπτυσσόμενες Περιοχές,
- οι Περιοχές Πρώιμης Ανάπτυξης, και
- οι Περιοχές Ενίσχυσης Ειδικής Ανάπτυξης.
Παράλληλα, τα νησιά –με εξαίρεση την Κρήτη και την Εύβοια– κατατάσσονται σε τρεις επιπλέον ομάδες, ανάλογα κυρίως με την έκτασή τους. Ο συνδυασμός των δύο κατηγοριοποιήσεων καθορίζει τους ειδικότερους όρους ανάπτυξης σε κάθε νησιωτική περιοχή.
Στις Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης δίνεται προτεραιότητα στην αναβάθμιση και στον εκσυγχρονισμό των υφιστάμενων καταλυμάτων, ενώ τίθενται αυστηρότερες προϋποθέσεις για τη δημιουργία νέων μονάδων.
Αντίθετα, στις αναπτυσσόμενες περιοχές και στις περιοχές πρώιμης ανάπτυξης παρέχεται μεγαλύτερη δυνατότητα δημιουργίας νέων τουριστικών εγκαταστάσεων, με στόχο τη γεωγραφική διάχυση της δραστηριότητας.
Από 8 έως 16 στρέμματα για νέα ξενοδοχεία
Όπως είχε διευκρινίσει το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας κατά την παρουσίαση του πλαισίου, η ελάχιστη αρτιότητα για νέα ξενοδοχεία σε εκτός σχεδίου περιοχές διαμορφώνεται ανά κατηγορία.
Στις Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης απαιτούνται τουλάχιστον 16 στρέμματα, στις Αναπτυγμένες Περιοχές 12 στρέμματα, ενώ στις υπόλοιπες κατηγορίες το κατώτατο όριο διαμορφώνεται στα 8 στρέμματα, μέχρι να καθοριστούν ειδικότεροι όροι μέσω των πολεοδομικών σχεδίων πρώτου επιπέδου.
Στις κατηγορίες Α, Β και Γ επιτρέπεται η ανάπτυξη νέων ξενοδοχειακών μονάδων μόνο κατηγορίας 3, 4 και 5 αστέρων, ενισχύοντας την κατεύθυνση προς καταλύματα υψηλότερων προδιαγραφών.
Ειδικοί περιορισμοί τίθενται στα νησιά. Στις περισσότερο επιβαρυμένες ή περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές το ανώτατο όριο για νέα τουριστικά καταλύματα μπορεί να περιορίζεται στις 100 κλίνες, ενώ σε μεγαλύτερα ή λιγότερο επιβαρυμένα νησιά μπορεί να φθάνει τις 350 κλίνες, ανάλογα με την κατηγορία και τα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής.
Οι αλλαγές μετά τη διαβούλευση
Σύμφωνα με τα δύο αρμόδια υπουργεία, μετά τη διαβούλευση και τις γνωμοδοτήσεις του Εθνικού Συμβουλίου Χωροταξίας και του ΚΕΣΥΧΩΘΑ διατηρήθηκαν η βασική αρχιτεκτονική, η κατηγοριοποίηση και οι θεμελιώδεις αρχές του σχεδίου.
Οι κυριότερες σημειακές βελτιώσεις αφορούν τις Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης, τις Περιοχές Ενίσχυσης Ειδικής Ανάπτυξης –στις οποίες περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων συνοριακές περιοχές– και την αξιοποίηση ήδη χαρακτηρισμένων παραδοσιακών και διατηρητέων νεοκλασικών κτιρίων στις περισσότερο ανεπτυγμένες τουριστικές ζώνες.
Διατηρήθηκε επίσης η δυνατότητα «ήπιας ανάπτυξης», με ανώτατο συντελεστή δόμησης ίσο με το μισό του ισχύοντος στην εκάστοτε περιοχή. Η ενεργοποίησή της θα απαιτεί εξειδικευμένες μελέτες, Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, δημόσια διαβούλευση και έκδοση Προεδρικού Διατάγματος μετά την έγκριση του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Προστασία της παράκτιας ζώνης και των υφιστάμενων επενδύσεων
Το νέο πλαίσιο προβλέπει αυστηρότερους κανόνες στην παράκτια ζώνη. Σε απόσταση από μηδέν έως 25 μέτρα από την ακτογραμμή απαγορεύονται νέες διαμορφώσεις και κατασκευές, με περιορισμένες εξαιρέσεις για την προσβασιμότητα ατόμων με αναπηρία, την πρόσβαση ασθενοφόρων και τις παρεμβάσεις που επιτρέπονται ρητά από τη νομοθεσία για τον αιγιαλό και την παραλία.
Οι υφιστάμενες άδειες και τα ήδη εγκεκριμένα σχέδια δεν επηρεάζονται. Το ίδιο ισχύει για έργα που έχουν υποβάλει φάκελο περιβαλλοντικής αδειοδότησης και έχουν λάβει βεβαίωση πληρότητας από την αρμόδια υπηρεσία.
