«Επανάσταση» στην χωροταξική και πολεοδομική νομοθεσία δρομολογεί το αμέσως προσεχές διάστημα το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μέσω σειράς μέτρων, που θα περιλαμβάνονται σε σχετικό νομοσχέδιο, το οποίο αναμένεται να έχει ψηφιστεί μέχρι τον Σεπτέμβριο.
Περιορισμοί στην άναρχη και χωρίς κανόνες εκτός σχεδίου δόμηση, μεταφορά συντελεστή δόμησης, επιτάχυνση της εκπόνησης γενικών πολεοδομικών σχεδίων σε όλη την χώρα, συγκαταλέγονται μεταξύ των δεκάδων αλλαγών που έρχονται, με στόχο τόσο την διευκόλυνση της οικονομικής ανάπτυξης, όσο και της προστασίας του περιβάλλοντος.
Σε πρόσφατη παρουσία του στην Prodexpo North, ο υφυπουργός Χωροταξίας και Αστικού Περιβάλλοντος, Δημήτρης Οικονόμου, περιέγραψε τμήματα των επιχειρούμενων αλλαγών. «Ένα από τα εργαλεία που εισάγει ο νόμος που θα φέρουμε στη Βουλή το προσεχές διάστημα, είναι η διευκόλυνση της αλλαγής χρήσεων γης, προκειμένου να υποστηρίζονται οι επενδύσεις. Σήμερα, η ένταξη μιας επένδυσης στις διατάξεις περί fast track, μεταφράζεται σε περίπου οκτώ χρόνια αναμονής. Αυτό δεν είναι fast track. Με τις διατάξεις του νομοσχεδίου, οι χρήσεις γης θα μπορούν να τροποποιούνται εντός τεσσάρων μηνών, όταν πρόκειται για σημαντικές επενδύσεις. Σημειωτέον ότι αυτή η διευκόλυνση δεν θα ισχύει μόνο για τις στρατηγικές επενδύσεις, που σήμερα είναι περίπου 20, αλλά για τις 1.000 μεγαλύτερες επενδύσεις», ανέφερε ο κ. Οικονόμου.
Εκτός σχεδίου δόμηση
Σήμερα, το 80% της χώρας δεν έχει σχέδια πόλης, επομένως ούτε και χρήσεις γης, με αποτέλεσμα η εκτός σχεδίου δόμηση να αποτελεί βασικό στοιχείο για την ανάπτυξη ακινήτων. Αυτό μεταφράζεται σε πληθώρα αρνητικών συνεπειών, όπως για παράδειγμα οι συγκεντρώσεις κτισμάτων σε περιοχές χωρίς υποδομές και η επιβάρυνση του περιβάλλοντος. Με το νέο νομοσχέδιο θα εισαχθούν περιορισμοί στην εκτός σχεδίου δόμηση, ώστε π.χ. να περιοριστούν ακραίες παρεκκλίσεις στην προστασία των αρχαιοτήτων, ή μειώνοντας συντελεστές δόμησης. Πάντως, όπως σημείωσε ο κ. Οικονόμου, θα υπάρξει μέριμνα ώστε να μην θιγούν περιπτώσεις, όπου έχουν δημιουργηθεί τετελεσμένα. Παράλληλα, θα υπάρξουν διευκολύνσεις, μέσω πολεοδομικών κινήτρων, σε περιπτώσεις οργανωμένων υποδοχέων διαφόρων δραστηριοτήτων, όπως για παράδειγμα σε περιπτώσεις τουριστικών επενδύσεων, βιομηχανικών αναπτύξεων, ή αναπτύξεων της εφοδιαστικής αλυσίδας (logistics κτλ.).
Μεταφορά Συντελεστή Δόμησης
Σύμφωνα με τον κ. Οικονόμου, ένα από τα πολεοδομικά εργαλεία, το οποίο θα ενεργοποιηθεί με τον νέο νόμο θα είναι και η περίφημη μεταφορά του συντελεστή δόμησης. Μέχρι σήμερα, κάθε σχετική απόπειρα έπεσε στο κενό, λόγω ακυρωτικών αποφάσεων του ΣτΕ. «Αυτό συνέβη επειδή σε καμία από τις σχετικές προσπάθειες δεν είχαν καθοριστεί ζώνες υποδοχής συντελεστών δόμησης. Με το σχέδιο που εκπονούμε, θα καθορίσουμε τις σχετικές ζώνες σε 50 πόλεις της χώρας. Στόχος είναι να είναι έτοιμες οι ζώνες μέχρι την άνοιξη του 2021, ώστε να ξεκινήσει τότε και η εφαρμογή της μεταφοράς συντελεστή δόμησης. Αυτό βέβαια θα συμβεί σε συνδυασμό και με την ψηφιακή τράπεζα γης, ένα ακόμα εργαλείο της πολεοδομικής νομοθεσίας, που έχει μείνει ανενεργό».
Εκπόνηση Γενικών Πολεοδομικών Σχεδίων
Στο επίκεντρο του νομοσχεδίου θα βρεθεί ασφαλώς και η απλούστευση και επιτάχυνση των διαδικασιών για την εκπόνηση και έγκριση πολεοδομικών σχεδίων σε όλη την χώρα. «Σήμερα, ένα Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο απαιτεί 12-15 χρόνια για να φτάσει να εγκριθεί, δηλαδή είναι ήδη παρωχημένο, άμα τη εφαρμογή του. Έτσι, μετά από 45 χρόνια προσπαθειών, σήμερα διαθέτουμε ΓΠΣ για μόλις 20% της Ελλάδας», σημειώνει ο κ. Οικονόμου. Για να λυθεί το πρόβλημα αυτό, θα απλοποιηθούν όλες οι σχετικές διαδικασίες και θα προστεθούν στοιχεία, όπως η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή. Στόχος είναι να είναι εφικτή η εκπόνηση κι έγκριση ενός ΓΠΣ εντός 2,5 ετών, αντί για έως και 15 χρόνια που είναι σήμερα. Για να γίνει αυτών, μεταξύ πολλών μέτρων, «θα κάνουμε και εκχώρηση σε τρίτους των διαδικασιών επίβλεψης. Ο κυριότερος λόγος των καθυστερήσεων είναι η αδυναμία των δημοσίων φορέων να κάνουν αυτό που απαιτείται από την εκάστοτε επιτροπή παρακολούθησης. Βασικό βήμα είναι λοιπόν η επιτάχυνση του σχεδιασμού και ταυτόχρονα η έναρξη μια γενικευμένης εκπόνησης ΓΠΣ», αναφέρει ο κ. Οικονόμου.
Ταυτόχρονα με την ψήφιση του νομοσχεδίου, θα ξεκινήσει η εκπόνηση πολεοδομικών σχεδίων σε όλη την χώρα. «Το πρώτο βήμα είναι να ξεκινήσουν μελέτες σε 200 δημοτικές ενότητες (επί συνόλου 1.135 πανελλαδικά). Μέχρι το τέλος του 2023, στόχος είναι να έχουμε ΓΠΣ για το 45% της χώρας και να φτάσουμε στο 100% στο τέλος του 2030», τόνισε ο κ. Οικονόμου.
Τα παραπάνω μέτρα θα επιχειρηθεί να συνδυαστούν και με την αντιμετώπιση άλλων χρόνιων παθογενειών της ελληνικής Πολιτείας, όπως οι διοικητικές πρακτικές που συχνά έρχονται σε αντίθεση με τα νομοθετήματα, ή τους τρόπους εφαρμογής της νομοθεσίας από τους φορείς, που συχνά οδηγούν σε πολιτικές που ποτέ δεν εφαρμόζονται. Το βέβαιο είναι ότι και το συγκεκριμένο νομοσχέδιο, έρχεται να προσφέρει «εργαλεία» για την επιτάχυνση της διαδικασίας ανάταξης της οικονομίας και ταχύτερης επιστροφής στην ανάπτυξη.
