Η μετατροπή των αεριοστροβιλικών μονάδων της ΔΕΗ που λειτουργούν σήμερα στον Αθερινόλακκο της Κρήτης με πετρέλαιο, σε μονάδες που θα καίνε φυσικό αέριο, φαίνεται ότι είναι το καινούργιο στοιχείο στην υπόθεση εξασφάλισης ηλεκτρικής επάρκειας στο νησί από το 2020 και μετά.
Οι μονάδες αυτές, ισχύος 100 MW πήραν παράταση ζωής μόλις προ ολίγων ημερών, όταν ο κ. Σταθάκης κατέθεσε «μονομερώς», χωρίς δηλαδή να έχει την έγκριση της Ε.Ε., σχετική τροπολογία, με την οποία παρατείνεται η λειτουργία τους έως ότου τεθεί σε λειτουργία το καλώδιο της μικρής διασύνδεσης της Κρήτης.
Ήδη οι μονάδες αυτές, με βάση προηγούμενη απόφαση της Κομισιόν, λειτουργούν κατά παρέκκλιση από τους κοινοτικούς κανονισμούς, έως τα τέλη του 2019. Κανονικά λοιπόν από 1ης Ιανουαρίου 2020 θα έπρεπε να κλείσουν. Ο σχεδιασμός του κ. Σταθάκη όταν κατέθετε την τροπολογία, ήταν να συνεχίσουν περαιτέρω τη λειτουργία τους και να είναι οι πρώτες που θα κλείσουν όταν συνδεθεί το «μικρό» καλώδιο.
Ωστόσο νεότερες σκέψεις φαίνεται ότι ανατρέπουν το συγκεκριμένο σχεδιασμό και οδηγούν σε επένδυση μετατροπής των μονάδων σε φυσικού αερίου, έτσι ώστε να αποτελέσουν μέρος της συνολικής λύσης για την εξασφάλιση ηλεκτρικής επάρκειας της Κρήτης, τόσο κατά την τριετία 2020 – 2023 (από την μικρή διασύνδεση έως τη μεγάλη) όσο και στην περίοδο μετά τη μεγάλη διασύνδεση. Η συνολική αυτή λύση, σε κάθε περίπτωση, θα στηρίζεται στην έλευση LNG στο νησί.
Τούτων δοθέντων, σύμφωνα με πληροφορίες του energypress, θα δοθεί στη ΔΕΗ η «κατεύθυνση» να κάνει διαγωνισμό (με τη διαδικασία της έκτακτης ανάγκης) για την προσωρινή αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος στο νησί στον οποίο θα ζητάει από τους συμμετέχοντες δύο πράγματα:
· Να προτείνουν λύση για την παραγωγή ρεύματος (στη δυναμικότητα που θα κριθεί απαραίτητη με βάση τις μελέτες) με φυσικό αέριο που θα μεταφέρουν οι ίδιοι.
· Να εξασφαλίσουν ταυτόχρονα φυσικό αέριο για τη λειτουργία των μονάδων του Αθερινόλακκου που θα μετατραπούν.
Θα προκριθεί προφανώς εκείνη η λύση που έχει το μικρότερο κόστος και τη μεγαλύτερη περιβαλλοντική ωφέλεια. Ήδη, ως γνωστόν, έχουν υπάρξει προτάσεις από ξένες κυρίως επιχειρήσεις που ενδιαφέρονται να εγκαταστήσουν πλωτά LNG έξω από τον Αθερινόλακκο, είτε με ηλεκτροπαραγωγή επί του σκάφους είτε με ηλεκτροπαραγωγή επί του εδάφους, η οποία θα συνδεθεί άμεσα με το σύστημα της Κρήτης.
Πρέπει να σημειωθεί πάντως ότι λόγω του ύψους της δαπάνης, η ΔΕΗ για να κάνει το διαγωνισμό πρέπει να έχει έγκριση από τη Βουλή, οπότε τα πράγματα θα κινηθούν μετά τις εκλογές και μετά τη λειτουργία του κοινοβουλίου με τη νέα του σύνθεση.
Το ενεργειακό μίγμα της Κρήτης
Αναλυτικά, στην Κρήτη υπάρχουν τρεις “ομάδες” σταθμών παραγωγής ρεύματος με καύσιμο το πετρέλαιο και η συνολική τους ισχύς ανέρχεται στα 728 MW. Πρόκειται για ττις μονάδες στον Αθερινόλακκο στο Λασίθι ισχύος 195 MW, τις μονάδες στα Λινοπεράματα Ηρακλείου ισχύος 243 MW, και τον σταθμό των Χανίων 290 MW.
Η ζήτηση στην Κρήτη σήμερα είναι στα 630 MW και το 2020 αναμένεται να ξεπεράσει τα 700 MW. Οι κοινοτικές οδηγίες που εφαρμόζονται από το 2020 και 2021 κανονικά θα «πετούσαν» εκτός λειτουργίας τη συντριπτική πλειοψηφία των μονάδων. Ωστόσο:
· Για τις αεριοστροβιλικές (100 MW στον Αθερινόλακκο και 75 στα Λινοπεράματα) ήρθε η τροπολογία Σταθάκη και στη συνέχεια θα μετατραπούν σε φυσικού αερίου οπότε θα μπορούν να λειτουργούν νόμιμα αφού δεν θα «πιάνουν» τα όρια εκπομπών
· Για τις υπόλοιπες μπορεί να υποβληθεί αίτημα παρέκκλισης στην Κομισιόν και να συνεχίσουν μέχρι την ολοκλήρωση των διασυνδέσεων.
Για το φετινό καλοκαίρι, με δεδομένο το γεγονός, όπως είχε αποκαλύψει το energypress, ότι το έλλειμμα επάρκειας ισχύος θα φτάσει τα 90 MW στην Κρήτη, ήδη η ΔΕΗ έχει μισθώσει και μεταφέρει τα απαραίτητα Ηλεκτροπαραγωγά Ζεύγη (Η/Ζ), κάποια εκ των οποίων, εκτός από την κάλυψη της φετινής θερινής σεζόν θα παραμείνουν μέχρι το 2023.
Το 2020 αναμένεται να έχει ηλεκτριστεί το υποβρύχιο καλώδιο Πελοποννήσου – Κρήτης χωρητικότητας 180 MW και στο τέλος του 2022 το μεγάλο ανάμεσα στην Κρήτη και την Αττική δυναμικότητας μεταφοράς 1.000 MW. Με το τελευταίο έργο θα θωρακιστεί η Κρήτη και παράλληλα θα ανοίξει κι ο δρόμος για έργα ΑΠΕ, τα οποία θα δίνουν την ενέργεια τους στο ηπειρωτικό σύστημα.
Ως εκ τούτου, για την περίοδο 2020 – 2023, αλλά και για τις εφεδρείες που είναι απαραίτητες μετά τη μεγάλη διασύνδεση απαιτείται να υπάρξει μια συνολική λύση. Μέρος αυτής της λύσης είναι, τόσο η εγκατάσταση νέας δυναμικότητας, όσο και η μετατροπή των αεριοστροβιλικών του Αθερινόλακκου σε μονάδες φυσικού αερίου.
