Στην αναθεώρηση του σχεδιασμού για τη διαχείριση των απορριμμάτων προχωρά ο Ενιαίος Διαβαθμιδικός Σύνδεσμος Νομού Αττικής (ΕΔΣΝΑ). Στόχοι είναι η αξιολόγηση του σημερινού σχεδιασμού, που θεσπίστηκε το 2016, ο επαναπροσδιορισμός των στόχων για την επαναχρησιμοποίηση και την ανακύκλωση σε πιο ρεαλιστική βάση και η μεγαλύτερη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα. Το ερώτημα είναι αν ο νέος σχεδιασμός θα περιλαμβάνει συγκεκριμένες χωροθετήσεις για τις απαραίτητες εγκαταστάσεις και τους ΧΥΤΥ ή θα ακολουθήσει το παράδειγμα του σημερινού που… μετέθεσε στο μέλλον τη λήψη των δύσκολων αποφάσεων.
Το Περιφερειακό Σχέδιο Διαχείρισης Απορριμμάτων (ΠΕΣΔΑ) της Αττικής δίνει τις κατευθύνσεις στη διαχείριση των στερεών αποβλήτων ανά κατηγορία, καλύπτοντας από την πρόληψη, την επαναχρησιμοποίηση και την ανακύκλωση έως άλλες μορφές ανάκτησης και την τελική διάθεση (ταφή) στις οκτώ περιφερειακές ενότητες της Αττικής. Ο διαγωνισμός για την ανάθεση της αναθεώρησης του ΠΕΣΔΑ της Αττικής και την εκπόνηση της στρατηγικής μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων που υποχρεωτικά τη συνοδεύει, προκηρύχθηκε από τον ΕΔΣΝΑ στις 27 Δεκεμβρίου (προϋπολογισμός 301.000 ευρώ) και προθεσμία ολοκλήρωσης 12 μηνών. Στόχος είναι ο σχεδιασμός να αναθεωρηθεί στο τέλος του έτους, οπότε και θα συμπληρώνεται μία τριετία (το ελάχιστο διάστημα που προβλέπει ο νόμος) από τη θέσπιση του ισχύοντος σήμερα σχεδιασμού. «Δεδομένης της σημαντικής απόκλισης – μη επίτευξης των στόχων του ΠΕΣΔΑ για την επαναχρησιμοποίηση και την ανακύκλωση κατά τα έτη 2017, 2018 και 2019, απαιτείται άμεσα να γίνουν αλλαγές, προσαρμογές και αναθεωρήσεις στο πλαίσιο και στη φιλοσοφία του ισχύοντος ΠΕΣΔΑ, οι οποίες να είναι συμβατές με την επικείμενη αναθεώρηση του εθνικού σχεδιασμού (2020) λόγω υποχρεωτικής εναρμόνισης της χώρας μας με τις νέες αναθεωρημένες οδηγίες αποβλήτων (2018) της Ε.Ε. για την κυκλική οικονομία», αναφέρεται στην προκήρυξη του διαγωνισμού.
Η προκήρυξη, βέβαια, αποκαλύπτει και ένα παράδοξο: την προσαρμογή του περιφερειακού σχεδιασμού στις νέες κατευθύνσεις ενός εθνικού σχεδιασμού… που όμως δεν έχει ακόμα αναθεωρηθεί. Πάντως, σύμφωνα με όσα έχουν εξαγγελθεί, ο νέος εθνικός σχεδιασμός θα δίνει τη δυνατότητα μεγαλύτερης συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα σε όλα τα στάδια της διαχείρισης απορριμμάτων, ενώ θα επιτρέπει την κατασκευή εργοστασίων καύσης για παραγωγή ενέργειας.
Δύο είναι τα βασικά θέματα που προκύπτουν. Το πρώτο είναι οι ποσοτικοί στόχοι που θα τεθούν. Ο σχεδιασμός, που εγκρίθηκε στο τέλος του 2016, προβλέπει μέχρι το 2020 να γίνεται χωριστή συλλογή του 40% των βιοαποδομήσιμων, ανακύκλωση του 60% και μείωση της ταφής στο 35%, στόχος που προφανώς εξακολούθησε να απέχει δραματικά από την πραγματικότητα (ταφή στη Φυλή στο 85%, κομποστοποίηση κάτω από 5%). Το δεύτερο είναι αν ο σχεδιασμός θα περιλαμβάνει χωροθετήσεις για τις απαραίτητες υποδομές. Ισως η σημαντικότερη αποτυχία του ισχύοντος σχεδιασμού ήταν ότι παρέκαμψε την «καυτή πατάτα», αναβάλλοντας συνέχεια την επιλογή χώρου ΧΥΤΥ (ανατέθηκε μια μελέτη διερεύνησης της καταλληλότητας των λατομείων, τα αποτελέσματα της οποίας δεν υιοθετήθηκαν), αλλά και των περισσότερων μονάδων επεξεργασίας απορριμμάτων, που περιγράφονται μόνο σε επίπεδο περιφερειακής ενότητας (λ.χ. βόρειος τομέας, νότιος τομέας).
Να σημειωθεί ότι το ζήτημα των χωροθετήσεων είχε «λυθεί» το 2003 μέσω νόμου, με το (τότε) ΥΠΕΧΩΔΕ να αναλαμβάνει για λογαριασμό της Αυτοδιοίκησης την επιλογή των χώρων για ΧΥΤΑ (και τη γνωστή κατάληξη για την περίπτωση της Κερατέας), επιλογή που δεν έχει έκτοτε επαναληφθεί.
Πάντως, πηγές του υπουργείου Περιβάλλοντος επεσήμαιναν ότι η Περιφέρεια Αττικής δεν έχει ακόμα καταθέσει προς έγκριση τις προτάσεις της –ο περιφερειάρχης κ. Γιώργος Πατούλης πρόσφατα εξήγγειλλε ότι μέσα στην άνοιξη θα προκηρυχθεί η κατασκευή μέσω σύμπραξης με ιδιώτες (ΣΔΙΤ) των μονάδων επεξεργασίας απορριμμάτων στον Πειραιά και στον κεντρικό τομέα της Αθήνας, που προβλέπονται από τον σημερινό σχεδιασμό, καθώς και της (πολύ μικρής δυναμικότητας πλέον) μονάδας στο Γραμματικό, ως δημόσιο έργο.
