Του Χάρη Φλουδόπουλου
Χθες από το βήμα του συνεδρίου της ΕΕΝΕ ο υπουργός ενέργειας Κ. Χατζηδάκης επανέλαβε ότι η επένδυση της ΔΕΗ για την κατασκευή της νέας λιγνιτικής μονάδας Πτολεμαΐδα 5 ήταν λανθασμένη και ότι η ευθύνη βαρύνει διαχρονικά όλες τις κυβερνήσεις και τα κόμματα.
Αποκάλυψε δε ότι αυτήν τη στιγμή η ΔΕΗ σε συνεργασία με τους νομικούς και τους χρηματοοικονομικούς της συμβούλους εξετάζει όλα τα ενδεχόμενα για το μέλλον της επένδυσης. Μεταξύ αυτών, σύμφωνα με πληροφορίες του capital.gr περιλαμβάνεται και η αντικατάσταση της τεχνολογίας της μονάδας, δηλαδή η Πτολεμαΐδα 5 να μετατραπεί από λιγνιτική σε μονάδα φυσικού αερίου.
Οριστική απόφαση δεν έχει ληφθεί καθώς όπως επισημαίνεται από αρμόδιες πηγές το θέμα είναι εξαιρετικά περίπλοκο και σύνθετο, ενώ η όποια απόφαση θα πρέπει να περιλάβει την παράμετρο ότι η ΔΕΗ έχει δαπανήσει περίπου 1,2 δισ. ευρώ (σύμφωνα με τις καταστάσεις του α᾽ εξαμήνου).
Ακόμη και η λύση της μετατροπής της μονάδας σε αέριο, προϋποθέτει σημαντικές επενδύσεις για την επέκταση του δικτύου του φυσικού αερίου, πέραν από τα περίπου 300 εκατ. ευρώ που κοστίζει ένα τέτοιο εργοστάσιο με ισχύ περί τα 800MW, αντί για το 1,5 έως 1,6 δισ. ευρώ που θα κοστίσει η λιγνιτική Πτολεμαΐδα 5 για ισχύ 660MW.
Πώς όμως έφτασε η ΔΕΗ στην απόφαση και ποιο είναι το χρονικό της επένδυσης;
Τα σχέδια για την κατασκευή μονάδας είναι αρκετά παλιά με δεδομένο ότι οι άλλες μονάδες της Πτολεμαΐδας ήταν από τις πρώτες που λόγω παλαιότητας αποσύρθηκαν από το σύστημα. Το 2007 η τότε διοίκηση είχε δηλώσει ότι η προκήρυξη θα έβγαινε το καλοκαίρι του 2008 με στόχο η μονάδα να κατασκευαστεί και να λειτουργήσει στα τέλη του 2012. Ωστόσο στο επιχειρησιακό σχέδιο του 2008 η ένταξη της μονάδας μετατέθηκε για το 2014.
Τελικώς ο διαγωνισμός προκηρύχθηκε το καλοκαίρι του 2011 και το Νοέμβριο του ίδιου έτους το έργο ανατέθηκε στην κοινοπραξία ΤΕΡΝΑ – Hitachi – Hamon Environmental έναντι τιμήματος 1,394 δισ. ευρώ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το 2010 όταν ελήφθη η οριστική απόφαση για την κατασκευή της μονάδας το κόστος των δικαιωμάτων εκπομπής ρύπων ήταν στα 5,9 ευρώ ο τόνος, όταν σήμερα κυμαίνονται μεταξύ 24 και 29 ευρώ ο τόνος. Το ενδιαφέρον είναι ότι ήδη από το 2010 και το 2011 η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε καταστήσει σαφή την μακροχρόνια στρατηγική της για περιορισμό των ανθρακικών μονάδων και τη στροφή προς το φυσικό αέριο και τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, με αποτέλεσμα τα προηγούμενα χρόνια οι μεγαλύτερες χώρες της κεντρικής Ευρώπης να προχωρούν στην υιοθέτηση φιλόδοξων σχεδίων για την γρήγορη αποανθρακοποίηση των ηλεκτρικών συστημάτων τους. Είναι χαρακτηριστικό ότι στη Γερμανία μέχρι το 2022 οι μεγάλοι παραγωγοί ηλεκτρισμού θα αποσύρουν 12.000MW μονάδων άνθρακα, ενώ μέχρι το 2030 θα αποσυρθούν ακόμη 10.000 MW.
Σημειώνεται ότι η βιωσιμότητα της νέας μονάδας της ΔΕΗ υπονομεύεται όχι μόνο εξαιτίας του υψηλού κόστους των δικαιωμάτων εκπομπής ρύπων αλλά επιπρόσθετα και από το γεγονός ότι το περασμένο καλοκαίρι τέθηκε σε ισχύ ο νέος ευρωπαϊκός κανονισμός για τη λειτουργία της αγοράς ηλεκτρισμού, ο οποίος απαγορεύει τη συμμετοχή νέων μονάδων άνθρακα σε σχήματα επιδοτήσεων ή αποζημιώσεων ισχύος, που ούτως ή άλλως ακόμη και για τις παλιές μονάδες θα μπορούσαν να χορηγηθούν το αργότερο μέχρι το καλοκαίρι του 2025. Αυτή η εξέλιξη θεωρείται από πολλούς αναλυτές ότι δίνει τη χαριστική βολή στις όποιες πιθανότητες είχε η ΔΕΗ να μπορεί να αποσβέσει το κόστος κατασκευής της νέας επένδυσης.
Για να γίνουν αντιληπτά τα μεγέθη, σύμφωνα με υπολογισμούς της πράσινης δεξαμενής σκέψης green tank με κόστος δικαιωμάτων 25 έως 30 ευρώ ο τόνος οι ετήσιες δαπάνες της ΔΕΗ για τη λειτουργία της Πτολεμαΐδας μεταφράζονται σε 108 έως 129 εκατ. ευρώ, όταν ακόμη και εάν εξασφάλιζε ΑΔΙ θα λάμβανε περί τα 43 εκατ. ευρώ.
Σύμφωνα με στοιχεία του Green Tank για την μονάδα της Πτολεμαΐδας, η ΔΕΗ έχει συνάψει χρηματοδότηση με κοινοπραξία γερμανικών τραπεζών (Εuler-Hermes και KfW-IPEX) ύψους 739 εκατ. ευρώ, για την οποία μόνο πέρσι εκταμίευσε κεφάλαια ύψους 252,8 εκατ. ευρώ ενώ συνολικά υπολογίζεται ότι έχει ήδη διαθέσει για το έργο περί το 1 δισ. ευρώ (1,2 δισ. σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του ισολογισμού εξαμήνου).
Σε κάθε περίπτωση σύμφωνα με τον υπουργό Ενέργειας, οι αποφάσεις για την τύχη της νέας μονάδας θα ληφθούν σύντομα, λαμβανομένων υπόψη και των εξαγγελιών που έγιναν από το βήμα του ΟΗΕ από τον πρωθυπουργό για την πλήρη απόσυρση του λιγνίτη από το εγχώριο ενεργειακό σύστημα μέχρι το 2028.
