Ο τελευταίος νόμος έδωσε τη δυνατότητα στους δήμους, προσωρινών ρυθμίσεων, για αύξηση δημοσίου χώρου, πεζοδρομήσεις, εξυπηρέτηση με Μέσα Μαζικής Μεταφοράς, τηρώντας όλους τους υγειονομικούς κανόνες λόγω κορωνοϊού. Είναι μια πρόκληση για τους δήμους και μια ευκαρία για πιλοτική εφαρμογή ανασχεδιασμού του δημόσιου χώρου.
Άρθρο της Ρίας Καλφακάκου*
Οι πολιτικές του δήμου πρέπει να εντάσσονται σε ένα ολιστικό σχέδιο για αύξηση του δημόσιου χώρου, μείωση κυκλοφορίας των ΙΧ, τόνωση χρήσης των ΜΜΜ, αύξηση του πρασίνου και μείωση της περιβαλλοντικής ρύπανσης. Η προτεραιότητα είναι στους πεζούς, στα ποδήλατα και στα ΜΜΜ.
Σε μια εποχή που υπάρχει μεγάλη κοινωνική αποδοχή και ο τελευταίος νόμος δίνει τη δυνατότητα για προσωρινές ρυθμίσεις, χωρίς χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες, έγκριση από Τροχαία, από αποκεντρωμένη κ.λπ., η επεξεργασία λύσεων στην κατεύθυνση της βιώσιμης αστικής κινητικότητας, αλλά και η υιοθέτηση υπαρχουσών προτάσεων, για πεζοδρομήσεις και ελεύθερους χώρους, είναι θετικό για την πόλη. Προτάσεις χωρίς πλήρη μελέτη, αλλά όχι σχεδιαστικά πρόχειρες και χαμηλού κόστους μια και δεν έχει εξασφαλιστεί η μόνιμη εφαρμογή τους.
Εάν γίνουν επιτυχημένες παρεμβάσεις, θα μπορέσουν να πάρουν μόνιμο χαρακτήρα. Αντίθετα αποσπασματικές και επιπόλαιες λύσεις, που θα δημιουργήσουν προβλήματα στην κυκλοφορία ή έντονες κοινωνικές αντιδράσεις, θα έχουν ως αποτέλεσμα να χαθεί μια ευκαιρία για να αρχίσει η εφαρμογή μιας χωροταξικής πολιτικής, με στόχο μια όμορφη, πράσινη, βιώσιμη πόλη.
Φυσικά πέρα από τις άμεσες εφαρμογές σε πεζοδρομήσεις, ποδηλατόδρομους και οδούς ήπιας κυκλοφορίας, χρειάζεται ένας ευρύτερος ανασχεδιασμός που θα παίρνει υπόψη του την απρόσκοπτη κυκλοφορία λεωφορείων, τα οχήματα έκτακτης ανάγκης ΕΚΑΒ, Πυροσβεστική κ.λπ., τα ιδιωτικά αυτοκίνητα και τις θέσεις στάθμευσης, τις ανάγκες λειτουργίας της αγοράς, τους αυστηρούς κανόνες για τραπεζοκαθίσματα και τα καταστήματα εστίασης. Και πάντοτε με στόχο τη μείωση κυκλοφορίας των ΙΧ, υιοθέτηση της φιλοσοφίας μετακίνησης με τα πόδια, με ποδήλατο και δημόσιες συγκοινωνίες, περισσότερο πράσινο και ελεύθερο χώρο.
Η πληροφόρηση, αλλά και εκπαίδευση των πολιτών, για κοινωνική αποδοχή, αλλά και αλλαγή της κουλτούρας για την μετακίνηση είναι σημαντικό στοιχείο επιτυχίας ενός τέτοιου εγχειρήματος. Στην Επιτροπή Ποιότητας Ζωής του δήμου Θεσσαλονίκης, ήρθε σχέδιο της διοίκησης για πεζοδρομήσεις και ποδηλατοδρόμους, που δεν σχεδιάστηκε ούτε αιτιολογήθηκε επαρκώς στα πλαίσια ενός συνολικού σχεδιασμού. Πολλές θετικές προτάσεις που περιέχονται στο σχέδιο προς διαβούλευση, αντιμετωπίζονται με δικαιολογημένη δυσπιστία, ως ένα ακόμα επικοινωνιακό παιχνίδι, όπως τα 50 λεωφορεία για τον ΟΑΣΘ, χωρίς μακρόπνοη πολιτική και πραγματική έγνοια για το δημόσιο χώρο.
Η δυσπιστία είναι βασισμένη σε προηγούμενες σχετικές αποφάσεις της πλειοψηφίας, μια και είναι δύσκολο να δικαιολογήσεις, με αντικειμενικά επιχειρήματα, την απόφαση της διοίκησης Ζέρβα, να μην πεζοδρομηθεί η Αγίας Σοφίας, από Τσιμισκή έως λεωφόρο Νίκης, και να βγουν τα πασαλάκια στην Ερμού και στη Στρατού.
Ακόμα και η πλατεία Ελευθερίας που σχεδιάστηκε ως χώρος μνήμης και πρασίνου, προτείνεται να ξαναμελετηθεί με την προσθήκη υπόγειου πάρκινγκ. Έτσι πράσινο και καυσαέρια από την είσοδο-έξοδο αυτοκινήτων, θα είναι σε επισφαλή ισορροπία, ενώ το έργο κινδυνεύει να μετατραπεί στο γιοφύρι της Άρτας με τις καθυστερήσεις.
Παρόλες τις δεύτερες σκέψεις και τον σκεπτικισμό, θα μελετήσουμε πολύ σοβαρά κάθε επιμέρους πρόταση, με γνώμονα πάντα, το καλό της πόλης και των πολιτών. Μιας πόλης που ασφυκτιά στο μπετόν και η πλειοψηφία των πολιτών, επαγγελματιών, εργαζομένων, συνταξιούχων, απλών ανθρώπων, ταλαιπωρείται καθημερινά με τη μετακίνηση.
Η Ρία Καλφακάκου είναι δημοτική σύμβουλος Θεσσαλονίκης*
