Επιτάχυνση των διαδικασιών για την αύξηση της διείσδυσης των ΑΠΕ φέρνει το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ώστε να επιτύχει τον στόχο μίας οικονομίας μηδενικών εκπομπών ρύπων το 2050, όπως έχει τεθεί στο πλαίσιο του κλιματικού νόμου που παρουσιάστηκε χθες. Στο επίκεντρο των πρωτοβουλιών του ΥΠΕΝ είναι ο εκσυγχρονισμός της αδειοδοτικής διαδικασίας για έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας με σημαντική μείωση του απαραίτητου χρόνου καθώς και η προώθηση έργων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας και ανάπτυξης υπεράκτιων αιολικών σταθμών.
Το νέο νομοθετικό πλαίσιο που παρουσιάστηκε χθες στο υπουργικό συμβούλιο μειώνει τον χρόνο για την αδειοδοδότηση νέων έργων από τα περίπου 5 χρόνια που είναι τώρα σε 14 μήνες, περιορίζοντας τα απαραίτητα στάδια από 7 σε 5. Όλη η διαδικασία για την απόκτηση άδειας θα διεκπεραιώνεται ψηφιακά, ενώ τα δικαιολογητικά που θα πρέπει να υποβάλουν οι επενδυτές μειώνονται σχεδόν στο μισό, από 91 σε 54. Με τις αλλαγές αυτές, η ηγεσία του ΥΠΕΝ θεωρεί ότι θα γίνει εφικτή η αύξηση του μεριδίου των ΑΠΕ σε ποσοστό 70% στην τελική κατανάλωση ενέργειας έως το 2030, ενώ θα «ξεκλειδώσουν» νέες επενδύσεις σε ΑΠΕ εκτιμώμενου ύψους 10 δισ. ευρώ και συνολικής ισχύος 12 GW.
Σημαντική τόσο για την επίτευξη των στόχων της πράσινης μετάβασης, όσο και για την ασφάλεια του δικτύου αλλά και την μείωση του τελικού κόστους του καταναλωτή κρίνεται η κίνηση για την ανάπτυξη έργων αποθήκευσης ενέργειας, που είναι απολύτως απαραίτητα για τη σταθερότητα του ενεργειακού συστήματος όσο αυξάνεται η παραγωγή από ΑΠΕ. Μελέτη του Πολυτεχνείου, έχει υπολογίσει ότι η αποθήκευση ενέργειας μπορεί να αποφέρει οφέλη στην ελληνική οικονομία μεταξύ 100 και 157 εκατ. ευρώ, ενώ ήδη το επενδυτικό ενδιαφέρον είναι έντονο όπως φαίνεται από τις από 10.000 MW αδειών παραγωγής και αιτήσεων που έχουν υποβληθεί στη ΡΑΕ.
Το ΥΠΕΝ προωθεί την αδειοδοτική διαδικασία για την εγκατάσταση και λειτουργία μεμονωμένων σταθμών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας και τον καθορισμό του πλαισίου ενίσχυσης που θα διέπει τους σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ που συνδυάζονται με εγκαταστάσεις αποθήκευσης. Παράλληλα, εισάγονται μεταβατικές διατάξεις για τη συμμόρφωση με το νέο πλαίσιο των υφιστάμενων αδειών και εκκρεμών αιτήσεων για την αδειοδότηση σταθμών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας καθώς και προβλέψεις για τη χωροθέτηση σταθμών αποθήκευσης.
Στο νομοσχέδιο υπάρχει πρόβλεψη για αδειοδότηση μεμονωμένων σταθμών αποθήκευσης αλλά και για έργα ΑΠΕ που συνδυάζουν μονάδες αποθήκευσης. Επιπλέον θα υπάρχει κατηγοριοποίηση σε σταθμούς ΑΠΕ που συνδυάζονται με μονάδες αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας οι οποίες δεν απορροφούν ενέργεια από το δίκτυο (η αποθήκη είναι πίσω από τον σταθμό ΑΠΕ), καθώς και σε σταθμούς ΑΠΕ με μονάδες αποθήκευσης που μπορούν τόσο να εγχέουν όσο και να απορροφούν ενέργεια από το δίκτυο.
Η διαφορά έγκειται στο ότι τα πρώτα έργα θα είναι επιλέξιμα για λήψη ενίσχυσης μέσω διαγωνιστικής διαδικασίας με βάση το κοινοποιημένο καθεστώς ενίσχυσης έργων ΑΠΕ, ενώ η δεύτερη κατηγορία έργων δεν δύναται να λαμβάνει ενίσχυση. Επιπρόσθετα, στο νομοσχέδιο προβλέπεται και η προώθηση των διαδικασιών και για τους καταναλωτές με ενσωματωμένη μονάδα αποθήκευσης. Και τα έργα αυτά κατηγοριοποιούνται σε σχέση με τη δυνατότητα έγχυσης ή μη ενέργειας στο δίκτυο. Για την πρώτη περίπτωση έργων θα είναι αναγκαία η αδειοδότηση της μονάδας αποθήκευσης ενώ για τη δεύτερη όχι.
«Ουρά» κάνουν οι υποψήφιοι επενδυτές
Υπενθυμίζεται ότι στο πλαίσιο του Σχεδίου Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης για τις λιγνιτικές περιοχές προβλέπεται μία επένδυση στη Δυτική Μακεδονία, ύψους 280 εκατ. ευρώ, που σχεδιάζει η Eunice, για την δημιουργία μονάδας κεντρικής αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, μέσω μπαταριών ιόντων λιθίου συνολικής ισχύος 250 MW. Η μονάδα που θα αποτελείται από 75 συγκροτήματα μπαταριών προγραμματίζεται να κατασκευαστεί το 2022. Επίσης, ο Πάνος Γερμανός μέσω της εταιρείας Sunlight, θυγατρικής του Ομίλου Olympia στρέφεται στην δημιουργία ενός εργοστασίου παραγωγής μπαταριών λιθίου.
Σύμφωνα με πληροφορίες, σημαντικό εργαλείο για να επιτευχθούν οι στόχοι που έχει θέσει το ΥΠΕΝ αποτελεί το μεγάλο έργο αντλησιοταμίευσης στη Αμφιλοχία που υπολογίζεται στα 680 μεγαβάτ. Πρόκειται για ένα έργο με μεγάλο βαθμό ωρίμανσης, για το οποίο έχει γίνει ξεχωριστή κοινοποίηση στην Κομισιόν για να προσδιοριστεί το σχήμα στήριξής του. Πρόκειται για ένα έργο από την ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ που έχει χαρακτηρισθεί, ήδη από το 2013, Έργο Κοινού Ευρωπαϊκού Ενδιαφέροντος και το 2014 Επένδυση Στρατηγικής Σημασίας. Οι σχετικές μελέτες συγχρηματοδοτήθηκαν από το Πρόγραμμα Connecting Europe Facility και έτσι διαθέτει τώρα οριστικές μελέτες και πλήθος ολοκληρωμένων γεωλογικών και γεωτεχνικών ερευνών καθώς και Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων.
Παράλληλα, έχει γίνει προ-κοινοποίηση για να προσδιοριστεί το σχήμα στήριξης για έργα συσσωρευτών έως 730 μεγαβάτ που θα προχωρήσουν και θα υλοποιηθούν με ανταγωνιστικές διαδικασίες και κριτήρια. Τόσο τα έργα αυτά, όσο και εκείνο της Αμφιλοχίας έχουν ενταχθεί στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης. Αναφορικά με τα έργα μπαταριών αποθήκευσης, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει δεσμευθεί ότι μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2022 θα πραγματοποιηθεί η πρώτη δημοπρασία για εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας ύψους 200 εκατ. ευρώ.
Στόχος τα 2 GW έως το 2030 από υπεράκτια αιολικά
Παράλληλα, στόχος της κυβέρνησης είναι η εκπόνηση του νομικού και ρυθμιστικού πλαισίου για την ανάπτυξη υπεράκτιων αιολικών πάρκων, ισχύος τουλάχιστον 2 GW έως το 2030, όπως είχε αναφέρει πρόσφατα και ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Οι σχετικές διατάξεις περιλαμβάνουν τους εξής βασικούς άξονες:
- Χωροταξική ρύθμιση και διαδικασία επιλογής θαλάσσιων οικοπέδων.
- Επιλογή μοντέλου ανάπτυξης.
- Ορισμός φορέα διαχείρισης.
- Διαδικασία σύνδεσης.
- Καθορισμός ενίσχυσης.
Με τη νομοθετική πρωτοβουλία το κράτος ορίζει την επιλογή των περιοχών ανάπτυξης οι οποίες παραχωρούνται σε επενδυτές με ανταγωνιστικές διαδικασίες, ενώ διατηρεί και τον έλεγχο της ισχύος που δημοπρατείται από έμπειρο Φορέα Διαχείρισης, ο οποίος θα πρέπει να συγκεντρώνει μια σειρά από χαρακτηριστικά που θα εγγυώνται στους επενδυτές ταχύτητα, τεχνογνωσία και διαφάνεια.
Η ηγεσία του ΥΠΕΝ θεωρεί ότι το παραπάνω πλαίσιο θα οδηγήσει σε επενδύσεις που θα ανέλθουν σε 6 δισ. ευρώ δημιουργώντας και νέες θέσεις εργασίας. Μελέτη για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει υπολογίσει το θαλάσσιο δυναμικό για αιολικά στη χώρα μας στα 263 GW και θα οδηγήσει σε παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από θαλάσσια αιολικά στο Αιγαίο στα 76 ευρώ/MWh το 2030 και στα 46 ευρώ/MWh το 2050.
Ήδη έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για την ένταξή τους στην αγορά των θαλάσσιων αιολικών πολλές εταιρείες από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Τον περασμένο Μάρτιο, η ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ είχε ανακοινώσει την από κοινού μελέτη και ανάπτυξη θαλάσσιων αιολικών πάρκων με την OCEAN WINDS που αποτελεί joint venture δύο διεθνών ενεργειακών ομίλων, της EDP Renewables (EDPR) και της ENGIE. Στόχος της σύμπραξης είναι η ανάπτυξη έργων 1,5 GW σε βάθος δεκαετίας. Και η Mytilineos σκοπεύει να προχωρήσει σε συνέργεια με μεγάλο διεθνή παίκτη της αγοράς υπεράκτιων αιολικών για την υλοποίηση έργων στη χώρα μας, ενώ αντίστοιχες κινήσεις προωθεί και ο Όμιλος Κοπελούζου. Τις δυνατότητες επενδύσεων διερευνά και η ΔΕΗ Ανανεώσιμες.
Μεγάλο είναι το ενδιαφέρον και από μεγάλες εταιρείες του εξωτερικού όπως οι Equinor, Innogy, Principle Power, Copenhagen Offshore Partners, Iberdrola, Ideol, Quantum και BlueFloat, ενώ το περασμένο καλοκαίρι και η Shell εξέταζε τις δυνατότητες εισχώρησής της στην ελληνική αγορά θαλάσσιων αιολικών.
