Καθορισμός λεπτομερειών και τεχνικών ζητημάτων επί της παρ. 3 του άρθρου 42 του ν. 998/1979 – Προϋποθέσεις εφαρμογής, επίβλεψη και έλεγχος διαδικασιών εκτέλεσης έργων από τους Αναδόχους αποκατάστασης και αναδάσωσης δημοσίων εκτάσεων δασικού χαρακτήρα.
Υπουργική Απόφαση Αριθμ. ΥΠΕΝ/ΔΔΕΥ/81777/2996/2021
Ο ΥΦYΠΟΥΡΓΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
Έχοντας υπόψη:
1. Τις διατάξεις του ν. 4622/2019 «Επιτελικό Κράτος: οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της Κυβέρνησης, των κυβερνητικών οργάνων και της κεντρικής δημόσιας διοίκησης» (Α’ 133), και ιδίως της παρ. 22 του άρθρου 119, σε συνδυασμό με τις διατάξεις του άρθρου 90 του Κώδικα Νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα, που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του π.δ. 63/2005 (Α’ 98).
2.Τις διατάξεις του ν. 998/1979 «Περί προστασίας των δασών και των δασικών εν γένει εκτάσεων της Χώρας» (Α’ 289) και ειδικότερα της παρ. 3 του άρθρου 42, όπως αυτή προστέθηκε με το άρθρο έκτο της από 13.08.2021 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου «Έκτακτα μέτρα για την αποτελεσματική προστασία και την ταχεία αποκατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος, την άμεση στήριξη των πληγέντων από τις πυρκαγιές του Ιουλίου/Αυγούστου 2021 και συναφείς διατάξεις» (Α’ 143).
3.Το π.δ. 437/1981 «Περί μελέτης και εκτελέσεως δασοτεχνικών έργων» (Α’ 120).
4.Τις διατάξεις του ν. 3861/2010 «Ενίσχυση της διαφάνειας με την υποχρεωτική ανάρτηση νόμων και πράξεων των κυβερνητικών, διοικητικών και αυτοδιοικητικών οργάνων στο διαδίκτυο “Πρόγραμμα Διαύγεια” και άλλες διατάξεις» (Α’ 112).
5.Τις διατάξεις του π.δ. 70/2015 «Ανασύσταση των Υπουργείων Πολιτισμού και Αθλητισμού, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Ανασύσταση του Υπουργείου Ναυτιλίας και Αιγαίου και μετονομασία του σε Υπουργείο Ναυτιλίας
και Νησιωτικής Πολιτικής. Μετονομασία του Υπουργείου Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων σε Υπουργείο Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, του Υπουργείου Οικονομίας, Υποδομών, Ναυτιλίας και Τουρισμού σε Υπουργείο Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού και του υπουργείου Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας σε Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Μεταφορά Γενικής Γραμματείας Βιομηχανίας στο Υπουργείο Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού» (Α’ 114).
6.Τις διατάξεις του π.δ. 132/2017 «Οργανισμός του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (Υ.Π.Ε.Ν.)» (Α’ 160).
7.Τις διατάξεις του π.δ. 81/2019 «Σύσταση, συγχώνευση, μετονομασία και κατάργηση Υπουργείων και καθορισμός των αρμοδιοτήτων τους – Μεταφορά υπηρεσιών και αρμοδιοτήτων μεταξύ Υπουργείων» (Α’ 119).
8.Τις διατάξεις του π.δ. 84/2019 «Σύσταση και κατάργηση Γενικών Γραμματειών και Ειδικών Γραμματειών/ Ενιαίων Διοικητικών Τομέων Υπουργείων» (Α’ 123).
9.Τις διατάξεις του π.δ. 2/2021 «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών» (Α’ 2).
10.Την υπ’ αρ. 35/20.01.2021 κοινή απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Γεώργιο Αμυρά» (Β’ 178).
11.Την υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΔΔΕΥ/81922/1732/ 03-09-2021 εισήγηση της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σύμφωνα με την οποία η έκδοση της παρούσας δεν προκαλεί δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού, αποφασίζουμε:
Άρθρο 1
1.Με την παρούσα καθορίζονται οι λεπτομέρειες και τα τεχνικά ζητήματα, καθώς και οι προϋποθέσεις εφαρμογής, η επίβλεψη και ο έλεγχος των διαδικασιών εκτέλεσης έργων από τους Αναδόχους αποκατάστασης και αναδάσωσης (εφεξής ΑνΑΑ) δημοσίων εκτάσεων δασικού χαρακτήρα, που επλήγησαν από πυρκαγιά και είτε έχουν κηρυχθεί αναδασωτέες σύμφωνα με τα άρθρα 38 και 41 του ν. 998/1979, είτε πληρούν τις προϋποθέσεις κήρυξης ως αναδασωτέες.
2.Ως ανάδοχοι αποκατάστασης και αναδάσωσης μπορούν να ορίζονται νομικά πρόσωπα δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου, ανεξαρτήτως αν έχουν κερδοσκοπικό ή μη χαρακτήρα.
3.Η πράξη ορισμού αναδόχου αποσκοπεί στην εκπόνηση μελέτης και την υλοποίηση των αντιδιαβρωτικών και αντιπλημμυρικών έργων προστασίας των εδαφών, καθώς και των αντίστοιχων μελετών και έργων τεχνητής αναδάσωσης, τα οποία διενεργούνται με έξοδα του αναδόχου, χωρίς το Eλληνικό Δημόσιο να απεμπολεί οποιοδήποτε δικαίωμά του επί των εκτάσεων αυτών.
Άρθρο 2
Υποβολή αιτήματος δυνητικού Αναδόχου Αποκατάστασης και Αναδάσωσης (ΑνΑΑ)
1.Σε διάστημα δεκαπέντε (15) ημερών από την εκδήλωση του καταστροφικού φαινομένου, οι οικείες Δασικές Υπηρεσίες της περιοχής αρμοδιότητας των καμένων εκτάσεων γνωστοποιούν στη Γενική Διεύθυνση Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (Υ.Π.Ε.Ν.):
-τις περιοχές που χρήζουν άμεσης αποκατάστασης ή/και αναδάσωσης και τα επιμέρους τμήματα εντός αυτών με πληροφορίες για τις αναγκαίες επεμβάσεις κατά κατηγορία έργου και ανά τμήμα,
-πληροφορίες για το εμβαδόν του κάθε τμήματος,
-αδρομερή προεκτίμηση του προϋπολογισμού εκτέλεσης των έργων αποκατάστασης ή/και αναδάσωσης κατά κατηγορία και ανά τμήμα,
-πληροφορίες για το χρονοδιάγραμμα εκπόνησης μελέτης και υλοποίησης των αντίστοιχων έργων κατά κατηγορία και ανά τμήμα και στο σύνολο της περιοχής αποκατάστασης.
2.Η Γενική Διεύθυνση Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας συγκεντρώνει τα παραπάνω στοιχεία και εκδίδει κατάσταση με περιγραφή των προς αποκατάσταση και αναδάσωση περιοχών. Σε περίπτωση εκτεταμένων φαινομένων δύνανται να οριστούν περιοχές Α’ και Β’ προτεραιότητας, με υποχρέωση άμεσης κάλυψης των πρώτων.
3.Με βάση τον ανωτέρω πίνακα υποβάλλονται αιτήματα αναδοχής από τους ενδιαφερόμενους φορείς στη Γενική Διεύθυνση Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος του ΥΠΕΝ, στην οποία περιγράφεται η επιλεχθεί- σα προς αποκατάσταση και/ή αναδάσωση περιοχή. Σε περίπτωση που δεν εκφραστεί προτίμηση (για την αποκατάσταση συγκεκριμένης περιοχής), αναφέρεται το διατιθέμενο ποσό, ώστε κατόπιν συνεργασίας με τον ενδιαφερόμενο, να προσδιοριστεί το αντικείμενο ή η περιοχή αναδοχής.
4.Εντός επτά (7) ημερών από την υποβολή των αιτημάτων αναδοχής, η Γενική Διεύθυνση Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος εκδίδει πράξη ορισμού ΑνΑΑ, που αναρτάται στη Διαύγεια και στην οποία καθορίζονται οι όροι εκπόνησης, εκτέλεσης, επίβλεψης και παραλαβής από τις αρμόδιες δασικές υπηρεσίες, καθώς και οι αντίστοιχες προθεσμίες. Σε περίπτωση που για οιονδήποτε λόγο υπάρχει ήδη εγκεκριμένη μελέτη, εκδίδεται απευθείας πράξη ορισμού ΑνΑΑ μόνο για την εκτέλεση του έργου, συνοδευόμενη από τους αντίστοιχους όρους.
Άρθρο 3
Εκπόνηση – έγκριση μελετών
Ο ΑνΑΑ αναλαμβάνει εξ’ ολοκλήρου το κόστος και τις διαδικασίες ανάθεσης μελέτης των αντιδιαβρωτικών και αντιπλημμυρικών έργων αποκατάστασης μετά από πυρκαγιά ή τη μελέτη και υλοποίηση των έργων αναδάσωσης, σύμφωνα με τις κατά περίπτωση ισχύουσες τεχνικές προδιαγραφές εκπόνησης μελετών αντιδιαβρωτικών έργων και εργασιών, κατασκευής κορμοδεμάτων, κορμοφραγμάτων κ.τ.λ., όπως και των μελετών αναδασώσεων. Η εκπόνηση των αντίστοιχων μελετών αποτελεί ευθύνη του ΑνΑΑ, ο οποίος οφείλει να αναθέσει την υλοποίησή τους σε δασολόγο μελετητή, κάτοχο μελετητικού πτυχίου κατηγορίας 24, είτε σε εκπαιδευτικό – ερευνητικό ίδρυμα με αντικείμενο την Δασολογική επιστήμη. Η συνταχθείσα μελέτη υποβάλλεται στο οικείο Δασαρχείο, Διεύθυνση Αναδασώσεων ή Διεύθυνση Δασών χωρίς Δασαρχεία και ακολουθεί θεώρηση και έγκριση.
Άρθρο 4
Υλοποίηση των έργων αποκατάστασης και αναδάσωσης
1.Η υλοποίηση των έργων αποκατάστασης και/ή αναδάσωσης λαμβάνει χώρα με ευθύνη του ΑνΑΑ μετά από την έγκριση της υποβληθείσας μελέτης ή μετά την πράξη ορισμού σε περίπτωση που υπάρχει ήδη εγκεκριμένη μελέτη.
2.Η εκτέλεση των έργων γίνεται με δαπάνη του ΑνΑΑ, χωρίς επιβάρυνση του Δημοσίου.
3.Ο ΑνΑΑ δύναται να αναθέσει την εκτέλεση σε εργολήπτη δημοσίων δασοτεχνικών έργων (Ε.Δ.Δ.Ε.) ή σε εργοληπτική επιχείρηση εγγεγραμμένη στα Μ.Ε.Ε.Π. Πρασίνου ή Μ.Ε.Κ. Πρασίνου στελεχωμένη από Δασολόγο ή Δασοπόνο. Επιπρόσθετα, επισημαίνεται ότι ειδικά για την εκτέλεση των άμεσων αντιδιαβρωτικών έργων είναι δυνατή η εκτέλεσή τους από Δασικούς Συνεταιρισμούς εγγεγραμμένους στο Μητρώο Δασικών Συνεταιριστικών οργανώσεων και Δασεργατών (ΜΗΔΑΣΟ). Στην περίπτωση αυτή, απαιτείται επίβλεψη από Δασολόγο ή Δασοπόνο, την αμοιβή του οποίου αναλαμβάνει ο ΑνΑΑ.
4.Η αρμόδια δασική αρχή (Δασαρχείο, Διεύθυνση Αναδασώσεων ή Διεύθυνση Δασών χωρίς Δασαρχεία) συντάσσει το πρωτόκολλο εγκατάστασης του φορέα εκτέλεσης. Ο εργολήπτης Δασολόγος ή Δασοπόνος ή ο επιβλέπων στην περίπτωση ανάθεσης σε Δασικούς Συνεταιρισμούς, αναφέρεται σε τακτά χρονικά διαστήματα ή όποτε του ζητηθεί, στον αρμόδιο υπάλληλο της οικείας Δασικής Υπηρεσίας, ενημερώνοντας για την πορεία εκτέλεσης των έργων, την τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων και συμμορφώνεται με τις τυχόν υποδείξεις/διορθώσεις που του επισημαίνονται.
5.Ειδικότερα για τα έργα αναδασώσεων, οι δασικές υπηρεσίες, έχοντας την υποχρέωση προστασίας της βιοποικιλότητας και του δασικού οικοσυστήματος, θα πρέπει να διαθέσουν το απαραίτητο φυτευτικό υλικό από τα δημόσια δασικά φυτώρια. Η διάθεση του φυτευτικού υλικού γίνεται μετά από αίτηση του φορέα εκτέλεσης του έργου, σύμφωνα με τις προτεραιότητες και τους όρους διάθεσης που έχουν τεθεί στην υπ’ αρ. 115378/2059/22.10.2010 (ΑΔΑ:4ΙΞ90-Χ) εγκύκλιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής. Στην περίπτωση που δεν έχει προγραμματιστεί παραγωγή ή δεν υπάρχει επάρκεια δασικού φυτευτικού υλικού από τις Δασικές Υπηρεσίες, δύναται η προμήθεια του φυτευτικού υλικού να γίνεται από ιδιωτικά δασικά φυτώρια, με κατά προτεραιότητα προμήθεια του φυτευτικού υλικού από τυχόν υφιστάμενα τοπικά ιδιωτικά δασικά φυτώρια των αντίστοιχων πυρόπληκτων περιοχών, ώστε να ενισχυθεί η τοπική οικονομία, μετά από έλεγχο ποιότητας και προέλευσης του φυτευτικού υλικού από τις αρμόδιες Δασικές Υπηρεσίες. Ο φορέας εκτέλεσης του έργου και ο ανάδοχος έχει την ευθύνη για τη σωστή φύλαξη και αξιοποίηση του διατιθέμενου φυτευτικού υλικού.
6.Στην περίπτωση που ο ΑνΑΑ ή/και ο εργολήπτης αρνούνται τη συνεργασία και δεν συμμορφώνονται με τις υποδείξεις της αρμόδιας δασικής αρχής, ανακαλείται η ανωτέρω πράξη ορισμού Αναδόχου και αυτός υποχρεώνεται να απομακρύνει από τον χώρο του έργου τα τυχόν μηχανικά ή άλλα μέσα που χρησιμοποιεί και να επαναφέρει την έκταση στην πρότερη κατάσταση. Επίσης, σε περίπτωση όπου διαπιστωθεί οποιαδήποτε αλλοίωση με υπαιτιότητα του φορέα εκτέλεσης του έργου ή του εργολήπτη, θα εφαρμόζονται οι κυρώσεις που προβλέπονται από τις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας.
7.Στον χώρο του έργου δύναται να αναρτηθεί ενημερωτική πινακίδα με ευθύνη του ΑνΑΑ, σύμφωνα με τις διατάξεις που διέπουν τους κανόνες δημοσιότητας και μετά από υπόδειξη της θέσης από τη δασική αρχή.
8.Μετά την παραλαβή του έργου πιστοποιείται η ολοκλήρωση των εργασιών αποκατάστασης ή αναδάσωσης από την αρμόδια δασική αρχή (Δασαρχείο, Διεύθυνση Αναδασώσεων ή Διεύθυνση Δασών χωρίς Δασαρχεία) με κατάλληλη διαπιστωτική πράξη, η οποία κοινοποιείται στον ΑνΑΑ.
Άρθρο 5
Ισχύς
Η ισχύς της παρούσας άρχεται από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Αθήνα, 3 Σεπτεμβρίου 2021
Υπουργική Απόφαση ΥΠΕΝ/ΔΔΕΥ/81777/2996/2021 – ΦΕΚ 4080/Β/6-9-2021
