του Ιωάννη Κ. Τσιτσόπουλου, Διπλ. ΑΤΜ (ΜΒΑ,Μsc,CMIDipl. Man), Προέδρου ΜΕ Ανταγωνιστικότητας-Επιχειρηματικότητας-Καινοτομίας ΤΕΕ/ΤΚΜ.
Πριν λίγο καιρό η ηγεσία του ΤΕΕ ( https://www.capital.gr/me-apopsi/3541436/pente-tomeis-me-megali-aporrofisi-mixanikon ) προχώρησε σε μία προτεραιοποίηση για την άνθιση του επαγγέλματος του μηχανικού με τη χρήση των χρηματοδοτικών εργαλείων του νέου ΕΣΠΑ και του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας σε συγκεκριμένους τομείς όπως Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια, Έργα κατασκευαστικά υποδομής, ενεργειακά έργα π.χ. ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ, Ιδιωτικά Έργα υποδομής και στο project management μικρών έργων).
Δυστυχώς, η προσέγγιση αυτή παραμένει προσκολλημένη αποκλειστικά ως σκέψη και ως πράξη στα «κλασσικά»- παραδοσιακά αντικείμενα αγνοώντας τις προκλήσεις της νέας εποχής και το προφίλ με τις απαιτούμενες δεξιότητες του μηχανικού που ζητά η σύγχρονη αγορά εργασίας.
Διότι, τα κονδύλια της ΕΕ επεκτείνονται και σε άλλους τομείς που μπορούν να προσφέρουν θέσεις εργασίας και κερδοφόρα απασχόληση στους Μηχανικούς, αξιοποιώντας συμπληρωματικά την τεχνική τους επάρκεια και γνώση.
Χιλιάδες μηχανικοί μέλη του ΤΕΕ είναι επιχειρηματίες σε μη τεχνικό αντικείμενο, ιδιοκτήτες startup, ερευνητές, managers μεταποιητικών & εμπορικών επιχειρήσεων, στελέχη αναπτυξιακών φορέων και τραπεζών, σύμβουλοι επιχειρήσεων κ.λ.π. Για αυτούς το ΤΕΕ πως παρεμβαίνει; Πως τους εκφράζει; Το ΤΕΕ ως θεσμική ομπρέλα όλων των μηχανικών της χώρας οφείλει να διασφαλίζει ένα ανταγωνιστικό μέλλον και για αυτούς, χωρίς να περιορίζεται διαχρονικά μόνο στους μελετητές και κατασκευαστές τεχνικών έργων- μέλη του.
Με λύπη διαπιστώνω ότι ακόμη και σήμερα στο ΤΕΕ και σε ορισμένα Πολυτεχνεία της χώρας (π.χ. Πολυτεχνείο Θεσσαλονίκης) οι έννοιες μάνατζερ, επιχειρηματίας-μηχανικός, επιχειρηματικό πλάνο, προϊόν, αγορά, μάρκετινγκ, είναι είτε υποβαθμισμένες, είτε απουσιάζουν παντελώς δίνοντας χώρο στην επικράτηση αναχρονιστικών στερεότυπων του παρελθόντος, στερώντας από τους νέους μηχανικούς την έλλειψη γνώσης των κανόνων της ελεύθερης οικονομίας με έμφαση στην υγιή καινοτόμα επιχειρηματικότητα, καθώς και σημαντικές δυνατότητες αναβάθμισης της ποιότητας σπουδών των μηχανικών με θετικές επιπτώσεις στην εικόνα των ίδιων των Ιδρυμάτων.
Σ’ αυτήν την αδήριτη ανάγκη αλλαγής πλεύσης του ΤΕΕ επιπρόσθετα συνηγορούν τα κάτωθι:
- Οι υποδομές που κατασκευάζονται προκειμένου να είναι βιώσιμες πρέπει να διαθέτουν επιχειρηματικό πρόσημο. Η έννοια της μελέτης επιχειρηματικών επιπτώσεων μίας υποδομής ως μέρος της τεχνικής προσφοράς ή αξιολόγησης της υποδομής, είναι καιρός να υιοθετηθεί.
- Η διοίκηση τεχνικών έργων απαιτεί συνδυασμό τεχνικής γνώσης και ψηφιακών, οικονομικών, επικοινωνιακών, και γενικότερα δεξιοτήτων μάνατζμεντ (businessskills) Το μοντέλο του μηχανικού που επιβλέπει, διαχειρίζεται και λύνει μόνο τεχνικά ζητήματα (problem solver) έχει πλέον ξεπεραστεί.
- Υπάρχει έντονη ανάγκη ποιοτικής αναβάθμισης των προγραμμάτων σπουδών και πραγματικής σύνδεσής τους με την αγορά εργασίας. Από το μοντέλο της μονοθεματικής εκπαίδευσης σε γνώσεις των 5Μ (measurement, models, manufacture, machine, materials) είναι καιρός να επεκταθούμε στο μοντέλο των 8Μ (5Μ+ management με ενσωμάτωση της καινοτομίας και τεχνολογίας (innovation-technology), marketing,micro-macroeconomic).
Η έρευνα του ΤΕΕ/ΤΚΜ ( εδώ) το 2018 συνηγορεί στο ανωτέρω συμπέρασμα.
Αντίστοιχα ποσοστά διαπιστώνονται και από τα μέχρι τώρα αποτελέσματα της έρευνας για το 2021 (θα ολοκληρωθεί στα τέλη Νοεμβρίου). Μάλιστα ένας στους δύο νέους μηχανικούς διάκειται θετικά στην ίδρυση επιχείρησης που να συνδυάζει το τεχνικό αντικείμενο με παρεμφερή αντικείμενο επιχειρηματικής δραστηριότητας βασισμένο στην εξωστρέφεια, την καινοτομία και την τεχνολογία.
Ο συνδυασμός αυτής της επιχειρηματικής πρωτοβουλίας με την ενεργειακή απόδοση, την κυκλική οικονομία, την ψηφιοποίηση είναι σίγουρο ότι θα δώσει εξαιρετικά αποτελέσματα στο μέλλον.
Το ΤΕΕ οφείλει να αφουγκρασθεί τα νέα δεδομένα και να προχωρήσει με γενναιότητα και σχέδιο σε μία οργανωτική και επιχειρησιακή αναδιάρθρωση της δομής και των δραστηριοτήτων του αναπτύσσοντας μία νέα διορατική στρατηγική, προσαρμοσμένη στις σύγχρονες ανάγκες της αγοράς εργασίας. Να βγει μπροστά και να αρθρώσει με συνεκτικό τρόπο τις θέσεις και προτάσεις του για το επιχειρηματικό περιβάλλον, να υιοθετήσει μία άλλη αντίληψη διεκδικώντας σθεναρά τη συμμετοχή του στον αναπτυξιακό σχεδιασμό της χώρα στους τομείς έρευνας, τεχνολογίας, καινοτομίας και παραγωγικής επιχειρηματικότητας που αντιπροσωπεύουν ένα σημαντικό ποσοστό μελών του. Να αξιοποιήσει καλές πρακτικές όπως αυτή του ΤΕΕ/ΤΚΜ με τη Μόνιμη Επιτροπή Ανταγωνιστικότητας-Επιχειρηματικότητας-Καινοτομίας που κερδίζει συνεχώς το στοίχημα της αναγνώρισης του έργου της από τους Μηχανικούς και τους επιχειρηματικούς φορείς της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.
Το επιβάλλουν οι ταχύτητες των αλλαγών στην τεχνολογία, την οικονομία και την εργασία οι οποίες σε συνδυασμό με την τέταρτη βιομηχανική επανάσταση έχουν επιφέρει έναν ολιστικό επανακαθορισμό των απαιτούμενων δεξιοτήτων αλλά και των επαγγελμάτων που θα κυριαρχήσουν τα επόμενα χρόνια (Έρευνα ΣΕΒ 2019).
Οι Μηχανικοί έχουμε συνηθίσει για πολλά χρόνια να θεωρούμε την ανάπτυξη ως προϊόν κατασκευής των υποδομών. Όμως έγκυρες έρευνες (ΙΟΒΕ, Έκθεση Πισσαρίδη, ΟΕCD, ΚΕΠΕ, Εndeavor Greece,κ.λ.π.) διαπιστώνουν ότι η οικονομία θα ισχυροποιηθεί μέσα από την αύξηση της παραγωγής και την ανάπτυξη βιώσιμων ανταγωνιστικών επιχειρήσεων.Είναι πλέον καιρός οι μηχανικοί να αντιληφθούμε ότι είμαστε άρρηκτα δεμένοι με το νέο παραγωγικό επιχειρηματικό μοντέλο της χώρας και το ευρύτερο νεοφυές επιχειρηματικό οικοσύστημα καινοτομίας και τεχνολογίας.
Σκέψου Διαφορετικά-Πράξε Επιχειρηματικά (ΤhinkDifferent – ActBusiness) οφείλει άμεσα να ενσωματώσει στο αφήγημάτης η διοίκηση του ΤΕΕ για τους «γαλάζιους ωκεανούς»* της επιχειρηματικότητας των μηχανικών την επόμενη της πανδημίας, ακολουθώντας το επιτυχημένο παράδειγμα του ΤΕΕ/Τμήμα Κεντρικής Μακεδονίας.
*Η Στρατηγική Γαλάζιων Ωκεανών (2006),Mauborgne Renée , Kim W. Chan.
