Του Δημήτρη Κατσαγάνη
Στο πάγωμα κάθε μεταβολής των εισφορών για τους μη μισθωτούς (ελεύθεροι επαγγελματίες, αγρότες) αλλά και τους μισθωτούς προσανατολίζεται το οικονομικό επιτελείο για το 2023, σύμφωνα με την εικόνα την οποία έχουν αρμόδια στελέχη των Tαμείων.
Συγκεκριμένα, πληροφορίες του Capital.gr αναφέρουν πως, δεδομένης της επιδεινούμενης ενεργειακής κρίσης, η κυβέρνηση πολύ δύσκολα θα μπορούσε λάβει απόφαση για αύξηση των εισφορών για πάνω από 1,5 εκατομμύριο μη μισθωτούς από την 1η Ιανουαρίου 2023, και μάλιστα κατά ποσοστό του πληθωρισμού του 2023, όπως προβλέπει ο νόμος, καθώς κάτι τέτοιο θα επιβάρυνε τους επαγγελματίες (εμπόρους, βιοτέχνες, “μπλοκάκια”, τουριστικούς επιχειρηματίες κ.λπ.) και αγρότες.
Επίσης, οι ίδιες πηγές αναφέρουν πως ‒σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις του οικονομικού επιτελείου λίγο πριν αυτό καθαρογράψει το πακέτο των κυβερνητικών ανακοινώσεων της ΔΕΘ‒ δεν φαίνεται να προκρίνεται το σενάριο άλλης μίας, έστω και μικρής, μείωσης των εισφορών πάνω από 2 εκατομμυρίων μισθωτών τουλάχιστον από την 1η Ιανουαρίου του 2023, καθώς αυτό θα έφερνε μια μείωση των δημοσίων εσόδων σε συνθήκες αυξανόμενης “στενότητας” στον Προϋπολογισμό.
Πιο αναλυτικά, ανά κατηγορία ασφαλισμένων εξετάζονται στην κυβέρνηση κατά προτεραιότητα τα ακόλουθα σενάρια:
Μη μισθωτοί
Υπενθυμίζεται πως ο ασφαλιστικός νόμος Βρούτση (σε ισχύ από τις αρχές του 2020) προβλέπει την αλλαγή του συστήματος εισφορών των μη μισθωτών από 1η Ιανουαρίου 2020 (σ.σ. αποσύνδεση εισφορών από φορολογητέο εισόδημα κ.λπ.), το πάγωμα των εισφορών το 2021-2022 και την αύξησή τους το 2023 κατά το ποσοστό αύξησης του πληθωρισμού του 2022.
Εφόσον επαληθευτούν οι τελευταίες προβλέψεις της Κομισιόν, ο πληθωρισμός φέτος θα ανέλθει στο 8,9%. Συνεπώς, βάσει του νόμου Βρούτση, οι εισφορές των μη μισθωτών θα πρέπει το 2023 να αυξηθούν κατά το ίδιο ποσοστό, δηλαδή κατά 8,9%.
Κάτι τέτοιο, όμως, αντιλαμβάνονται στην κυβέρνηση πολύ καλά πως θα αποτελούσε ένα σημαντικό πρόσθετο βάρος για τους επαγγελματίες και τους αγρότες, οι οικονομικές αντοχές των οποίων δοκιμάζονται από την τεράστια αύξηση του ενεργειακού κόστους λειτουργίας των επιχειρήσεών τους, και μάλιστα μετά το σοκ που υπέστησαν το 2020-2021 από τα περιοριστικά μέτρα κατά της πανδημίας.
Αν και ο e-ΕΦΚΑ έχει ανάγκη από αυξημένα έσοδα από εισφορές, λόγω της επικείμενης μεγάλης αύξησης της τακτικής συνταξιοδοτικής δαπάνης το 2023 σε σχέση με το 2022 κατά σχεδόν 1 δισ. ευρώ (λόγω της επικείμενης αύξησης των συντάξεων κατά 6,5% κ.λπ.), δεν φαίνεται να προκρίνεται η εφαρμογή της διάταξης περί αύξησης των εισφορών των μη μισθωτών κατά το ποσοστό του πληθωρισμού (8,9%).
Αντ’ αυτού, ισχυρότερο είναι το σενάριο του παγώματος των εισφορών το 2023 ή, στη χειρότερη περίπτωση, μια αύξηση κατά το ήμισυ της αύξησης του πληθωρισμού. Και αυτό όχι μόνο για να μην επιβαρυνθούν επιπλέον όσοι θα πληρώσουν τις αυξημένες εισφορές (αν και αυτό θα έχει μελλοντικά αρνητικό αντίκτυπο στις συντάξεις τους, όπως τονίζει στο “Κ” υψηλόβαθμη πηγή στο υπ. Εργασίας), αλλά και για να μην αυξηθεί το πλήθος εκείνων που δεν θα πληρώσουν (ακριβώς λόγω μιας ενδεχόμενης αύξησής τους), την ίδια ώρα που σχεδόν οι μισές ρυθμίσεις έχουν χαθεί στο α’ εξάμηνο του 2022.
Με άλλα λόγια, όπως σχολιάζουν υπηρεσιακά στελέχη των Ταμείων στο “Κ”, μια αύξηση 8,9% στις τακτικές εισφορές των μη μισθωτών θα μπορούσε να φέρει μια παρόμοια μείωση όσων πληρώνουν (δηλαδή στην αύξηση όσων δεν πληρώνουν κάθε μήνα τις τρέχουσες εισφορές τους στον e-ΕΦΚΑ), φέρνοντας δηλαδή μηδενικό αποτέλεσμα στα έσοδα του e-ΕΦΚΑ, αυξάνοντας τα χρέη και τους οφειλέτες των Ταμείων.
Μισθωτοί
Η κυβέρνηση έχει δεσμευθεί προγραμματικά για μείωση των εισφορών των μισθωτών κατά 5 μονάδες στο διάστημα 2020-2023. Στο διάστημα 2020-2022 οι εισφορές έχουν μειωθεί κατά 4,4 μονάδες.
Εκκρεμεί δηλαδή μια μείωση 0,6 μονάδων μέχρι την πλήρη υλοποίηση της σχετικής δέσμευσης. Αν και παραμένει στο τραπέζι η εφαρμογή της μείωσης αυτής, π.χ. την 1η Ιανουαρίου 2023 ή λίγο αργότερα (προκειμένου να πέσει ακόμα περισσότερο το μη μισθολογικό κόστος των επιχειρήσεων), τις τελευταίες μέρες (και καθώς ετοιμάζεται το “πακέτο” το οποίο θα ανακοινώσει αρχές του επόμενου μηνός ο πρωθυπουργός, κ. Κυριάκος Μητσοτάκης, από το βήμα της ΔΕΘ) ένα τέτοιο ενδεχόμενο δεν φαίνεται να κερδίζει έδαφος, καθώς θα οδηγούσε σε μια σημαντική μείωση των δημοσίων εσόδων, την ώρα που αυξάνονται συνεχώς οι ανάγκες του κρατικού Προϋπολογισμού για τη στήριξη της κοινωνίας προκειμένου να αντεπεξέλθει στις αυξημένες ενεργειακές δαπάνες (επιδότηση ρεύματος, fuel pass κ.λπ.).
Με άλλα λόγια, υπό αυτές τις συνθήκες, στο οικονομικό επιτελείο, σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες του Capital.gr, δεν φαίνεται να κατακτά τις πρώτες θέσεις στη λίστα των νέων μέτρων μέχρι τέλος του χρόνου – αρχές του επόμενου μία νέα, έστω και μικρή, μείωση των εισφορών για τους μισθωτούς, και έτσι αυτές τελικά ίσως μείνουν παγωμένες. Ακόμα και αν αυτή η μείωση θα οδηγούσε πιθανόν σε μια νέα αύξηση των καθαρών αποδοχών τους (καθώς θα μειώνονταν οι εισφορές τους ως ασφαλισμένων), αυτή θα είναι πολύ μικρή σε σχέση με εκείνη που εξετάζει η κυβέρνηση για την άνοιξη του 2023, μέσω μιας νέας αύξησης του κατώτατου μισθού κατά 5,5%, σύμφωνα με το βασικό σενάριο.
