Δέκα τόνους διοξειδίου του άνθρακα την ημέρα θα μπορεί να δεσμεύει η πρωτοποριακή όσο και εντυπωσιακή ως προς το μέγεθός της μονάδα που έχει εγκατασταθεί στη βιομηχανική περιοχή του Βόλου στην ασβεστοποιία CaO Hellas.
Πρόκειται για τη μονάδα δέσμευσης διοξειδίου του άνθρακα HIRECORD, που μεταφέρθηκε από τη Μεγάλη Βρετανία, όπου κατασκευάστηκαν επιμέρους τμήματά της και συναρμολογήθηκε, για να ξεκινήσει προσεχώς να απορροφά σε ποσοστό 90% το διοξείδιο του άνθρακα που εκλύεται από τη μονάδα, πριν αυτό απελευθερωθεί στην ατμόσφαιρα.
Η εγκατάσταση της μονάδας δέσμευσης διοξειδίου του άνθρακα HIRECORD ολοκληρώθηκε έπειτα από μήνες εντατικής εργασίας των ερευνητών του Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ) και του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) σε συνεργασία με τους εκπροσώπους ενεργειακών κολοσσών, παραγωγικών φορέων και ξένων πανεπιστημίων.
Συγκεκριμένα, στο έργο συμμετέχουν εκτός από το ΕΚΕΤΑ (ΙΔΕΠ με το Εργαστήριο Ανάπτυξης Ολοκληρωμένων Συστημάτων Διεργασιών) και το ΑΠΘ (Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών με τα Εργαστήρια Δυναμικής Μηχανών και Μεταλλογνωσίας και Τμήμα Ψυχολογίας για τη μελέτη της κοινωνικής αποδοχής της νέας τεχνολογίας), το Imperial College London, το Πολυτεχνείο της Βιέννης, το Πανεπιστήμιο του Newcastle, η Richard Allan Engineering, που κατασκεύασε τη μονάδα, η Carbon Clean, που σχεδίασε τη μονάδα, η Montz, η Total Energies, o Σύνδεσμος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδας (ΣΕΒΕ), η CaO Hellas, η Enerwave (πρώην ELDEPISON) και η HELLENiQ Energy. Το έργο HIRECORD χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το πρόγραμμα HORIZON EUROPE και το UK Research and Innovation της Μεγάλης Βρετανίας.
Πρώτα στον Βόλο και μετά στην Enerwave στη Βοιωτία και στη Helleniq Energy στη Θεσσαλονίκη
Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα του έργου, η μονάδα ΗIRECORD θα λειτουργήσει για 3-4 μήνες στην ασβεστοποιία CaO Hellas στον Βόλο, χρησιμοποιώντας τα καυσαέρια από την καμινάδα της εταιρείας. Κατά τη λειτουργία της θα γίνεται καταγραφή της απόδοσης της μονάδας δέσμευσης σε πραγματικές συνθήκες που επικρατούν στη βιομηχανία. Με αυτόν τον τρόπο θα αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα της διεργασίας και θα εκτιμηθεί το λειτουργικό κόστος που αποτελούν και τα ζητούμενα στο έργο HIRECORD.
«Το διοξείδιο του άνθρακα ως ένα από τα αέρια του θερμοκηπίου που ευθύνονται για την υπερθέμανση του πλανήτη, εκλύεται κατά την παραγωγή του ασβέστη με δυο τρόπους. Από την απελευθέρωση του διοξειδίου του άνθρακα από τον ασβεστόλιθο και τα καυσαέρια που παράγονται στο καμίνι παραγωγής από την καύση ορυκτών καυσίμων για τη διατήρηση της θερμοκρασίας του στο εύρος των 900-1200oC . Η μονάδα HIRECORD απορροφά σε ποσοστό περίπου 90% του διοξειδίου του άνθρακα από το ρεύμα αερίων που οδηγείται σε αυτήν προτού απελευθερωθεί στην ατμόσφαιρα», εξήγησε μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο τεχνικός υπεύθυνος της CαΟ Ηellas Γιώργος Δημητριάδης.
Έπειτα από την ολοκλήρωση της λειτουργίας της μονάδας στην ασβεστοποιία στον Βόλο η HIRECORD θα αποσυναρμολογηθεί και θα μεταφερθεί στις εγκαταστάσεις ηλεκτροπαραγωγής της Enerwave στη Θίσβη Βοιωτίας. Εκεί επίσης θα λειτουργήσει για αντίστοιχο διάστημα καθαρίζοντας τα καυσαέρια από καύση φυσικού αερίου. Τέλος, η μονάδα HIRECORD θα δοκιμαστεί πιλοτικά στο διυλιστήριο της HELLENiQ ENERGY στη Θεσσαλονίκη. Το τελικό παραδοτέο του έργου θα είναι η πλήρης τεχνοοικονομική μελέτη για τη μονάδα δέσμευσης για ένα μεγάλο φάσμα βιομηχανιών.
Πώς λειτουργεί η τεχνολογία της μονάδας HIRECORD
Το δικαίωμα εκπομπής ενός τόνου διοξειδίου του άνθρακα κατά τους τελευταίους δύο μήνες κυμαίνεται μεταξύ 85-95 ευρώ στο Ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων άνθρακα (EU carbon credits). Αυτό είναι το ποσό που καλείται κάθε βιομηχανική επιχείρηση να καταβάλει για το δικαίωμα εκπομπής και το κόστος μεταφέρεται στο προϊόν και τον καταναλωτή. Οι τεχνολογίες δέσμευσης προσπαθούν να μειώσουν το συνολικό κόστος δέσμευσης ώστε να γίνει ανταγωνιστική πρακτική και από την οικονομική διάσταση, ενισχύοντας επιπρόσθετα την ανθεκτικότητα των εταιρειών από τις διακυμάνσεις στις τιμές των δικαιωμάτων, οι οποίες αναμένονται να αυξηθούν σημαντικά στο μέλλον.
«Κύριοι στόχοι των τεχνολογιών δέσμευσης διοξειδίου του άνθρακα είναι η αποτελεσματική δέσμευση και το χαμηλό κόστος δέσμευσης ανά τόνο CO2. Η τεχνολογία της μονάδας HIRECORD χρησιμοποιεί καινοτόμες περιστρεφόμενες συσκευές για την αποτελεσματική απορρόφηση του CO2 από μίγμα χημικών διαλυτών που επιτρέπουν τη μείωση του μεγέθους των συσκευών και της απαραίτητης ενέργειας και επομένως το κόστος της επένδυσης και λειτουργίας της μονάδας αντίστοιχα», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Διευθυντής Ερευνών στο Ινστιτούτο Χημικών Διεργασιών και Ενεργειακών Πόρων του Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ) και συντονιστής της κοινοπραξίας του έργου HIRECORD Αθανάσιος Παπαδόπουλος, προσθέτοντας ότι «η μονάδα HIRECORD συνδυάζει επίσης καινοτόμο διαλύτη με υψηλή απόδοση δέσμευσης, καθώς και προηγμένο σύστημα ελέγχου και λειτουργίας».
Η τεχνολογία δέσμευσης διοξειδίου του άνθρακα μελετάται αρκετά χρόνια στο Εργαστήριο Ολοκληρωμένων Συστημάτων Διεργασιών του Ινστιτούτου Χημικών Διεργασιών και Ενεργειακών Πόρων του ΕΚΕΤΑ και το Εργαστήριο Δυναμικής Μηχανών του Τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών του ΑΠΘ.
«Η έρευνα ξεκίνησε από μικρές πιλοτικές μονάδες διαμέτρου μερικών εκατοστών, την ανακάλυψη καινοτόμων μιγμάτων διαλυτών για τη δέσμευση με τεχνικές μηχανικής μάθησης και βελτιστοποίησης, την ανάπτυξη πρωτοπόρων ολοκληρωμένων συστημάτων διεργασιών και συστημάτων παρακολούθησης της απόδοσης και αυτόματου ελέγχου», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο επιστημονικά υπεύθυνος του έργου στο ΑΠΘ, καθηγητής του Τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών Πάνος Σεφερλής. Στην πορεία αυτή, όπως επισήμανε, εργάστηκαν κι εργάζονται νέες και νέοι επιστήμονες που ήδη ολοκλήρωσαν τη διδακτορική τους διατριβή ή βρίσκονται στο στάδιο της ολοκλήρωσής της. «Σταδιακά, η εξέλιξη των τεχνολογιών οδήγησε στη συνεργασία με κορυφαίους ακαδημαϊκούς και βιομηχανικούς φορείς στην Ευρώπη οδηγώντας στη βιομηχανικής κλίμακας μονάδα», διευκρίνισε ο κ. Σεφερλής.
«Ελληνική πρωτοπορία για λύσεις στα μεγάλα προβλήματα της ανθρωπότητας»
Τη μονάδα δέσμευσης διοξειδίου του άνθρακα HIRECORD επισκέφτηκε ο υφυπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Νίκος Παπαϊωάννου στις εγκαταστάσεις της CaO Hellas στη βιομηχανική περιοχή του Βόλου. Παρόντες επίσης ήταν ο αντιπρύτανης Έρευνας και Καινοτομίας του ΑΠΘ καθ. Ιωάννης Ρέκανος, καθώς και οι κ.κ. Παπαδόπουλος και Σεφερλής. Την υποδοχή και την περιήγηση στις εγκαταστάσεις έκανε ο Τεχνικός Υπεύθυνος της Cao Hellas.
«Το ΑΠΘ και το ΙΔΕΠ/ΕΚΕΤΑ πρωτοστατούν, χαράσσουν ερευνητικές διαδρομές που συνδέονται με τις ανάγκες της Ευρωπαϊκής βιομηχανίας, δημιουργούν τεχνολογία και προτείνουν λύσεις στα μεγάλα προβλήματα της ανθρωπότητας, για την αντιστροφή της κλιματικής κρίσης χωρίς διαταραχή στην παραγωγική δραστηριότητα και επιβάρυνση του περιβάλλοντος και της κοινωνίας», δήλωσε ο κ. Παπαϊωάννου, υπογραμμίζοντας ότι «η Ελληνική βιομηχανία γίνεται πρωτοπόρος στην εφαρμογή καινοτόμων μεθόδων που θα συμβάλλουν στην αειφορική παραγωγή προϊόντων με δραστικά μειωμένο ανθρακικό αποτύπωμα».
Από την πλευρά του ο κ. Ρέκανος παρατήρησε ότι «η ισχυρή διασύνδεση με την ελληνική βιομηχανία και τον παραγωγικό ιστό της χώρας επιτυγχάνεται όχι μόνο μέσω των αποφοίτων του που τη στελεχώνουν, αλλά και μέσω της στενής συνεργασίας σε ερευνητικό επίπεδο, με στόχο τη διερεύνηση στιβαρών λύσεων σε καίρια προβλήματα που οδηγούν στην παραγωγή νέας γνώσης και στην ανάπτυξη καινοτόμων τεχνικών και πρακτικών».
