Την εικόνα ενός ομίλου που αναπτύσσεται δυναμικά σε όλα τα πεδία δραστηριότητας, παλαιά και νέα, και με «όπλα» τη χαμηλή δανειακή του μόχλευση και την υψηλή ρευστότητα πλέει πλησίστιος για να πετύχει τους στόχους για τη λειτουργική κερδοφορία, τόσο σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα (375-425 εκατ. ευρώ), όσο και σε μακροπρόθεσμο (600 εκατ. ευρώ) σκιαγράφησε ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του AKTOR Αλέξανδρος Εξάρχου στην εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη τύπου που παραχώρησε σε συνέχεια της δημοσίευσης των αποτελεσμάτων εξαμήνου και της ενημέρωσης των αναλυτών. Ο κ. Εξάρχου απάντησε με τεκμηριωμένα στοιχεία στις φήμες περί «υπερδανεισμού», μίλησε για την πορεία των μεγάλων project του Ομίλου και περιέγραψε τα επόμενα βήματα στο LNG, τις ΑΠΕ και την αποθήκευση και την κυκλική οικονομία.
Δεν απέφυγε δε τις αιχμηρές παρεμβάσεις που αφορούσαν κυρίως στην ενεργειακή πολιτική, καθώς ανέλυσε την επικίνδυνη καθυστέρηση της Ευρώπης να προχωρήσει σε μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις αμερικανικού LNG σε μια περίοδο έντονου ανταγωνισμού για τις διαθέσιμες ποσότητες, με αποτέλεσμα να εκτίθεται σε μια κρίση τιμών που έχει ήδη εκδηλωθεί και πιθανότητα θα επιδεινωθεί κατά τη χειμερινή περίοδο. Παράλληλα, άσκησε έντονη κριτική στην πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τη σκοπιμότητα των περιορισμών στις επενδύσεις αποθήκευσης στην Ελλάδα, υποστηρίζοντας ότι η αγορά πρέπει να απελευθερωθεί πλήρως και να αφεθούν οι ενδιαφερόμενοι ελεύθερα να αναπτύξουν μπαταρίες μεγάλης κλίμακας, καθώς αυτές αποτελούν το «αντίδοτο» για τις περικοπές πράσινης ενέργειας, οι οποίες αν ξεπεράσουν την «κόκκινη γραμμή» του 20% απειλούν να μετατρέψουν ένα ενεργειακό πρόβλημα σε χρηματοπιστωτικό, αφού είναι ορατό το ενδεχόμενο να «κοκκινίσουν» τα δάνεια των τραπεζών στα έργα ΑΠΕ των οποίων η βιωσιμότητα θα τεθεί πλέον εν αμφιβόλω.
Ο χαμηλός λόγος χρέους/EBITDA του AKTOR και οι «πονηρές» φήμες
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε ο κ. Εξάρχου, το συνολικό καθαρό χρέος της AKTOR ανέρχεται σε 429 εκατ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σε 1,9 φορές τα EBITDA του τελευταίου δωδεκαμήνου, με τον σχετικό δείκτη να διαμορφώνεται σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με τον ανταγωνισμό. «Αυτά περί υπερδανεισμένης εταιρείας», σχολίασε δηκτικά, υποστηρίζοντας ότι η εικόνα της AKTOR είναι ιδιαίτερα ισχυρή ως προς τη δανειακή μόχλευση. Σύμφωνα με τον ίδιο, εάν εξαιρεθεί από τον σχετικό υπολογισμό ο «Μορέας», ο λόγος καθαρού χρέους προς EBITDA υποχωρεί κάτω από τη μία φορά, ενώ αν εξεταστούν μόνο τα δάνεια με αναγωγή στη μητρική, τότε προκύπτει αρνητική θέση χρέους 412 εκατ. ευρώ. Με άλλα λόγια, κατά τον ίδιο, ο Όμιλος θα μπορούσε να αποπληρώσει πλήρως τον συγκεκριμένο δανεισμό και να διατηρήσει αυτό το ποσό στο ταμείο του.
Ο επικεφαλής του Ομίλου AKTOR κατέρριψε επίσης τους ισχυρισμούς ότι η εταιρεία έχει οφειλές σε υπεργολάβους και προμηθευτές. Όπως ανέφερε, πριν από την αύξηση κεφαλαίου, τον Ιούλιο, η AKTOR είχε καταβάλει σε υπεργολάβους περίπου 150 εκατ. ευρώ περισσότερα από όσα είχε εισπράξει για τα αντίστοιχα έργα. «Δεν υπάρχει κανένας ανεξόφλητος υπεργολάβος αυτή τη στιγμή που συζητάμε…όλα αυτά είναι φήμες που διαδίδονται με σκοπιμότητα προκειμένου να βλάψουν την AKTOR και την προσπάθεια που κάνουμε», σχολίασε, επικαλούμενος μεταξύ άλλων και το due diligence που προηγήθηκε της αναδοχής της αύξησης κεφαλαίου και της διεθνούς ομολογιακής έκδοσης συνολικού ύψους 1 δις. ευρώ από Goldman Sachs, UBS και Bank of America. «Ας το κάνουν και τώρα. Τους προκαλώ. Ας μου δείξουν ποιοι εκ των ανταγωνιστών μας έχουν αυτά τα νούμερα», ανέφερε.
Τα καμπανάκια Εξάρχου για τις τιμές αερίου και τη μάχη για αμερικανικό LNG
Ο Αλέξανδρος Εξάρχου άσκησε για άλλη μια φορά έντονη κριτική στο πώς η Ευρώπη εξασφαλίζει τις μελλοντικές προμήθειες φυσικού αερίου. Όπως εκτίμησε, ενώ η ευρωπαϊκή αγορά προετοιμάζεται για τη διακοπή των εισαγωγών ρωσικού αερίου από το 2027, δεν κινείται αρκετά γρήγορα για να δεσμεύσει μακροπρόθεσμα ποσότητες LNG από τις ΗΠΑ.
Για να αναδείξει τον ανταγωνισμό που διαμορφώνεται, επικαλέστηκε τις αγορές αμερικανικού LNG από το Κατάρ και την Κίνα. «Η Κίνα αγοράζει από τους Αμερικανούς, οι Καταριανοί αγοράζουν από τους Αμερικανούς, οι Ευρωπαίοι ελπίζουν να αγοράσουν από πού ακριβώς;» διερωτήθηκε. Η αιχμή του δεν αφορά μόνο την τιμή των φορτίων σήμερα. Αφορά τη διαθεσιμότητά τους το επόμενο διάστημα, εάν περισσότεροι αγοραστές έχουν ήδη κατοχυρώσει ποσότητες μέσω μακροχρόνιων συμβάσεων.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην Κίνα, υποστηρίζοντας ότι επιλέγει να αγοράζει αέριο και να διατηρεί τα αποθέματά της. Με αυτή τη λογική, είπε, η Ευρώπη δεν μπορεί να θεωρεί δεδομένο ότι θα καλύψει με βραχυπρόθεσμες αγορές τόσο τις ανάγκες ενός δύσκολου χειμώνα όσο και την αναπλήρωση των αποθηκών της. «Θα ήθελα να δω κάποιον να διασφαλίζει ποσότητες αμερικανικού LNG τώρα, μακροπρόθεσμα», τόνισε.
Ο κ. Εξάρχου υποστήριξε πάντως ότι η Ευρώπη δεν πρέπει να αντικαταστήσει την εξάρτησή της από το ρωσικό αέριο με αποκλειστική εξάρτηση από το αμερικανικό LNG. Η θέση του είναι ότι χρειάζεται περισσότερες από μία πηγές προμήθειας, ώστε να έχει ασφάλεια εφοδιασμού και μεγαλύτερο περιθώριο διαπραγμάτευσης. Εάν δεν υπήρχε η απαγόρευση του ρωσικού αερίου, όπως εξήγησε, η ευρωπαϊκή αγορά θα μπορούσε να επιδιώξει μια ισορροπία μεταξύ ρωσικών ποσοτήτων και αμερικανικού LNG.
Σήμερα, ωστόσο, ο Όμιλος σχεδιάζει τις κινήσεις του στη βάση της υπόθεσης εργασίας για πλήρη απαγόρευση ρωσικού αερίου στο τέλος του 2027, όπως προβλέπει ο Κανονισμός της ΕΕ. Γι΄ αυτό θεωρεί επείγουσα τη σύναψη συμφωνιών για αμερικανικό LNG. Μια πιθανή μεταβολή της ευρωπαϊκής πολιτικής στο μέλλον θα άλλαζε το πλαίσιο των επιλογών, αλλά, κατά τον ίδιο, δεν δικαιολογεί την αναμονή: «Ας αποφασίσουν τι θέλουν», είπε για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, ζητώντας σαφείς κανόνες ώστε οι εταιρείες να μπορούν να προγραμματίσουν τις επενδύσεις και τις προμήθειές τους.
Η καθυστέρηση στις αποφάσεις αποκτά, κατά τον κ. Εξάρχου, μεγαλύτερη σημασία όσο ανεβαίνουν οι τιμές του φυσικού αερίου που κινούνται αυτή τη στιγμή γύρω στα 75 ευρώ/MWh, εκτιμώντας ότι η τιμή του TTF μπορεί να ξεπεράσει τα 85 ευρώ. Προειδοποίησε δε ότι ένας ψυχρός χειμώνας θα ενίσχυε τη ζήτηση και θα μετέφερε ακόμα μεγαλύτερη πίεση πίεση από το αέριο στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας. «Αν είναι κρύος ο χειμώνας για την Ευρώπη, τις συνέπειες αυτού του πράγματος θα τις υποστούμε και εμείς που δεν θα κρυώνουμε», είπε χαρακτηριστικά.
Τα έργα και οι συμφωνίες που ενεργοποιούν τον Κάθετο Διάδρομο, τι γίνεται με το FSRU Διώρυγα Gas
Ερωτώμενος για τον σχεδιασμό της AKTOR αναφορικά με την προμήθεια αμερικανικού LNG, ο ίδιος δήλωσε ότι έχουν αυξηθεί οι συναλλαγές spot σε συνεργασία με τη ΔΕΠΑ (μέσω της Atlantic SEE LNG) και θα μπορούσαν μάλιστα να αποφέρουν φέτος μεγαλύτερο τζίρο από τον αρχικά αναμενόμενο. Επανέλαβα επίσης ότι επιδιώκονται μακροχρόνιες συμβάσεις, με την Ρουμανία να αποτελεί κατά τον ίδιο κομβική αγορά για τον σχεδιασμό, ο οποίος πάντως δυσχεραίνεται από την πολιτική αβεβαιότητα στη χώρα. Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε τις πρώιμες συζητήσεις για μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο (gas- to power plants) σε Αλβανία και Βοσνία. Τις χαρακτήρισε πιθανές συμπληρωματικές κινήσεις στην εμπορική ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου, διευκρινίζοντας ότι δεν πρόκειται ακόμη για ώριμα έργα. Πολύ μεγαλύτερη ωριμότητα έχει το σχέδιο για το δεύτερο FSRU στους Αγίους Θεοδώρους, για το οποίο η AKTOR συνεργάζεται πλέον με τη Motor Oil μετά την συμφωνία για την εξαγορά του 50% της θυγατρικής της Motor Oil Διώρυγα Gas που «τρέχει» το έργο. Ο κ. Εξάρχου ανέφερες ότι η συμφωνία θα οριστικοποιηθεί το αμέσως επόμενο διάστημα και θα ακολουθήσει η εκπόνηση του business plan του έργου που θα ανοίξει το δρόμο για την Τελική Επενδυτική Απόφαση, τοποθετώντας την ολοκλήρωση της κατασκευής προς το 2030 αν όλα εξελιχθούν σύμφωνα με τον σχεδιασμό.
Μπαταρίες: «Ποιο δημόσιο συμφέρον προστατεύεται από τους περιορισμούς ;»
Η αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας αποτέλεσε το δεύτερο πεδίο έντονης κριτικής, με τα βέλη του κ. Εξάρχου να στοχεύουν αυτή τη φορά την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ. Ο επικεφαλής της AKTOR ζήτησε να μπορεί όποιος διαθέτει τα κεφάλαια να αναπτύσσει μπαταρίες στο μέγεθος που κρίνει οικονομικά βιώσιμο, ακόμη και χωρίς επιδότηση.
«Ποιο τμήμα του δημοσίου συμφέροντος υπηρετείται περιορίζοντας την ανάπτυξη μπαταριών όταν δεν επιδοτούνται;» ρώτησε. Για το όριο των 100 MW, υποστήριξε ότι δεν επιτρέπει κατ’ ανάγκην την κλίμακα που χρειάζεται μια μεγάλη επένδυση αποθήκευσης. «Μεγάλες μπαταρίες με μεγάλη χωρητικότητα, που μπορεί να μαζέψουν ρεύμα από πολλά φωτοβολταϊκά, έχουν νόημα. Εξηγήστε μου γιατί (η Πολιτεία) δεν μας αφήνει να το κάνουμε», ανέφερε.
Κατά την εκτίμησή του, οι περιορισμοί στις άδειες ενδέχεται να ευνοήσουν φορείς που θα εξασφαλίσουν δικαιώματα ανάπτυξης χωρίς να μπορούν να χρηματοδοτήσουν τα έργα. «Θα γίνει αυτή η μαύρη αγορά αδειών που υπάρχει και στα φωτοβολταϊκά», προειδοποίησε, υποστηρίζοντας ότι οι μεταβιβάσεις και οι διαπραγματεύσεις θα καθυστερήσουν την εγκατάσταση των μπαταριών.
Σχολιάζοντας τον στόχο μείωσης των λογαριασμών ρεύματος κατά 30% σε τρία χρόνια, δήλωσε ότι περίμενε «πολύ δυνατό και μεγάλης κλίμακας πρόγραμμα fast track μπαταριών», υπονοώντας εμμέσως πλην σαφώς ότι η προσδοκία αυτή δεν επιβεβαιώθηκε από τον οδικό χάρτη που παρουσίασε το ΥΠΕΝ. Εμφανίστηκε επίσης επικριτικός απέναντι στην παρουσίαση της αντιμετώπισης της ρευματοκλοπής που αποτελεί όπως είπε αυτονόητη υποχρέωση της κυβέρνησης ως μέτρου που θα μειώσει το κόστος για τους συνεπείς καταναλωτές. “Δηλαδή λέμε ότι θα μειώσουμε την τιμή του ρεύματος διότι θα πιάσουμε αυτούς που κλέβουν ρεύμα και συνεπώς δεν θα υποχρεώνουμε τον κόσμο να πληρώνει αυτόν που κλέβει. Εγώ πρώτη φορά ακούω τέτοιο μέτρο”, σχολίασε.
ΑΠΕ με υπολογισμό για περικοπές παραγωγής 20%
Στον τομέα των ΑΠΕ, η AKTOR παραμένει ανοικτή σε εξαγορές και ενδεχομένως στην ανάπτυξη δικών της έργων, αλλά με συγκεκριμένα κριτήρια απόδοσης. Ο κ. Εξάρχου εξήγησε ότι ο Όμιλος αποτιμά σήμερα τα έργα ανανεώσιμων πηγών λαμβάνοντας υπόψη περικοπές παραγωγής 20%.
Εκτιμά ότι οι περικοπές μπορεί να φτάσουν σε αυτό το επίπεδο μέσα στα επόμενα δύο έως τρία χρόνια, εφόσον δεν αναπτυχθεί επαρκής αποθήκευση. Για νέες επενδύσεις έθεσε ως προϋπόθεση απόδοση τουλάχιστον 13%, χωρίς να συνυπολογίζεται το πρόσθετο όφελος από τη σύνδεση με μπαταρίες.
Η προειδοποίησή του για υψηλότερες περικοπές ήταν σαφής: «Αν υπερβούν το 20%, το πρόβλημα που θα υπάρξει δεν αφορά τα ανανεώσιμα, αφορά τις τράπεζες». Κατά την άποψή του, η πίεση στα έσοδα μεγάλου αριθμού χρηματοδοτημένων πάρκων θα μπορούσε να μεταφέρει τον κίνδυνο και στον χρηματοπιστωτικό τομέα.
Νέος πυλώνας για νερό και διαχείριση αποβλήτων
Στο χαρτοφυλάκιο του Ομίλου προστίθεται διακριτός πυλώνας για το νερό και τη διαχείριση αποβλήτων, με τη συμμετοχή της Motor Oil. Ο κ. Εξάρχου ανέδειξε τις συνέργειες που δημιουργούνται από τη σύζευξη των δυνατοτήτων της Ηλέκτωρ και της Thalis (συμπεριλαμβανομένου και του χαρτοφυλακίου έργου που διαθέτουν) με την εμπειρία της AKTOR, στο κάδρο και της στρατηγικής συνεργασίας που έχει συνάψει με τη γαλλική Suez που είναι παγκόσμιος leader στον συγκεκριμένο τομέα. «Το ελληνικό pipeline είναι κατά κύριο λόγο στα σκουπίδια και στα νερά», είπε, εκτιμώντας ότι ο Όμιλος βρίσκεται πλέον σε θέση ισχύος για να διεκδικήσει τα μεγάλα έργα που έρχονται, ύψους δισεκατομμυρίων ευρώ. Ειδικά για το νερό, προειδοποίησε ότι οι πρόσφατες βροχοπτώσεις δεν έχουν λύσει τις ανάγκες της Αθήνας και άλλων περιοχών. «Η επόμενη σειρά έργων μεγάλων προϋπολογισμών θα αφορά το νερό», εκτίμησε.
