Στις ελληνικές καλένδες παραπέμπεται η αποπληρωμή του συνεχώς διογκούμενου χρέους ύψους 52,4 δισ. ευρώ προς τον ΕΦΚΑ.
Και αυτό γιατί η μόνη η ρύθμιση η οποία συνεχίζει μαζικά να προσελκύει οφειλέτες είναι αυτή του εξωδικαστικού συμβιβασμού, η οποία προβλέπει μακρά (για την ακρίβεια 10πλάσια) χρονική περίοδο τμηματικής εξόφλησης, αλλά και κούρεμα χρέους.
Σε αυτήν οφείλεται βασικά η άνοδος του συνολικού χρέους των εργοδοτών και των αυτοαπασχολούμενων που ρυθμίστηκε, ιδίως μετά το 2023.
Γιατί προσελκύονται ολοένα και περισσότεροι στον εξωδικαστικό συμβιβασμό
Συγκεκριμένα, από τα ληξιπρόθεσμα ασφαλιστικά χρέη ύψους 5,201 δισ. ευρώ που ήταν ρυθμισμένα τον Ιούνιο του 2026, τα 2,430 δισ. ευρώ είχαν υπαχθεί στον εξωδικαστικό συμβιβασμό.
Μ’ άλλα λόγια, το 46%, δηλαδή σχεδόν το ήμισυ των ρυθμισμένων χρεών προς τον ΕΦΚΑ είναι ενταγμένο σε εξωδικαστικό διακανονισμό.
Από εκεί και πέρα, χρέη ύψους 1,290 δισ. ευρώ ή μόλις το 24% του συνόλου είχαν ενταχθεί στην πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων, ενώ 1 δισ. ευρώ ή το 20% παραμένει στην ρύθμιση των 120 δόσεων του 2019. Σε αντίθεση με τη ραγδαία άνοδο του πλήθους των εξωδικαστικών ρυθμίσεων, οι πάγιες ρυθμίσεις έχουν προ πολλού χτυπήσει «ταβάνι». Το Μάρτιο του 2025 έφτασαν τις 150.090 και τον Ιούνιο του 2026 τις 134.033.
Στο σημείο αυτό να αναφερθεί πως η έκτακτη ρύθμιση των 72 δόσεων (για χρέη έως και το 2023), η οποία έχει τεθεί σε ισχύ από τις αρχές Ιουλίου 2026, έχει προσελκύσει μόλις 11.000 οφειλέτες, αν και υπηρεσιακοί παράγοντες του ΕΦΚΑ δεν βιάζονται να βγάλουν συμπέρασμα για την επιτυχία της, καθώς η προθεσμία ένταξης λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Από εκεί και πέρα, εκείνο στο οποίο αξίζει κανείς να δώσει έμφαση είναι η σύγκριση των δύο μόνιμα ανοιχτών ρυθμίσεων, δηλαδή από τη μία μεριά της πάγιας ρύθμισης των 24 δόσεων και από την άλλη της εξωδικαστικής ρύθμισης των έως… 240 δόσεων.
Δηλαδή, η εξωδικαστική ρύθμιση προβλέπει έως και 10πλάσια αριθμό δόσεων σε σχέση με την πάγια ρύθμιση. Επίσης, προβλέπει κούρεμα έως 75% επί της βασικής οφειλής προς το Δημόσιο και έως 85% επί των προσαυξήσεων των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς e-ΕΦΚΑ. Αρκεί, όμως, να αποδείξει ένας οφειλέτης στα ταμεία πως έχει υπάρξει επιδείνωση της οικονομικής κατάστασής του κατά ποσοστό τουλάχιστον 20%. Παράλληλα, στην εξωδικαστική ρύθμιση μπορούν να υπαχθούν μόνο οφειλές άνω των 5.000 ευρώ. Ωστόσο, κάθε άλλο παρά ιδιαίτερα περιοριστικός μπορεί να θεωρηθεί ο τελευταίος όρος, καθώς η μέση οφειλή στον ΕΦΚΑ ξεπερνά τις 25.000 ευρώ.
Οι 240 δόσεις και το κούρεμα 75%-80% είναι προφανές πως αποτελούν κίνητρο για κάθε οφειλέτη που πληροί τα παραπάνω δύο βασικά κριτήρια υπαγωγής (επιδείνωση οικονομικής κατάστασης 20% και χρέη άνω των 5.000 ευρώ).
Και είναι γι’ αυτόν τον λόγο που έχει εκτιναχθεί το πλήθος των οφειλετών που έχει ενταχθεί στην εξωδικαστική ρύθμιση.
Από τους μόλις… 774 οφειλέτες που ήταν ενταγμένοι τον Μάρτιο του 2022, τον Ιούνιο του 2026 έφτασαν τους 60.389, σημειώνοντας διαρκή άνοδο, η οποία φυσικά πυροδοτήθηκε από μια σειρά ευνοϊκών ρυθμίσεων, που έχει φέρει ιδίως την τελευταία διετία το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Όσον αφορά τα χρέη που έχουν ρυθμισθεί, από τα 261 εκατ. ευρώ έφτασαν πριν από τρεις μήνες, όπως προαναφέρθηκε, στα 2,430 δισ. ευρώ. Δηλαδή σχεδόν δεκαπλασιάστηκαν.
Η μέση οφειλή που έχει ρυθμιστεί ανέρχεται στις 40.239 ευρώ. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία που έχει δημοσιοποιήσει η Ειδική Γραμματεία Διαχείρισης του Ιδιωτικού Χρέους, η μέση διάρκεια αποπληρωμής των χρεών στο Δημόσιο που έχουν υπαχθεί στην εξωδικαστική ρύθμιση είναι τα 16 έτη. Αυτό σημαίνει κατά μέσο όρο πως όποιος οφειλέτης εντάσσεται στον εξωδικαστικό συμφωνεί να πληρώσει τα χρέη του σε 192 δόσεις!
Άρα, καθώς ο μέσος οφειλέτης του εξωδικαστικού χρωστά 40.239 ευρώ, πληρώνει κάθε μήνα δόση ύψους 209 ευρώ.
Η μέση οφειλή που εντάσσεται στην πάγια ρύθμιση ανέρχεται σε μόλις 4.203 ευρώ, ενώ ο «ρυθμισμένος» οφειλέτης πληρώνει 401 ευρώ κάθε μήνα.
Αν και η πάγια ρύθμιση έχει το προνόμιο της δυνατότητας ένταξης οφειλών οποιουδήποτε ύψους (δηλαδή και κάτω των 5.000 ευρώ, με την εξωδικαστική να αφορά μόνο τις οφειλές άνω των 5.000 ευρώ), δεν αποτελεί κίνητρο το μικρό πλήθος των δόσεων (μόλις 24).
Ο κίνδυνος της επανάληψης της κατάληξης των 120 δόσεων
Ωστόσο, από πλευράς στελεχών του ΕΦΚΑ με τα οποία ήλθε σε επαφή το powergame.gr επισημαίνεται πως αυτή η πάγια ρύθμιση αποτελεί μια πιο «ασφαλή» λύση ως προς τη μεσοπρόθεσμη συνέπεια την οποία είναι δυνατόν να δείξουν οι οφειλέτες.
Αν και η ρύθμιση των 120 δόσεων, η οποία έτρεξε από το 2019, «χτυπήθηκε» από δύο απανωτές οικονομικές κρίσεις, κατά πρώτον εκείνη του κορονοϊού (2020-2021) και κατά δεύτερον την ενεργειακή που ακολούθησε το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία, ουδείς στον ΕΦΚΑ ξεχνά πως ακόμα και έπειτα από αυτές συνεχίστηκε η πτώση των συνεπών οφειλετών.
Ούτως ειπείν, αποτελεί αμφίβολο το κατά πόσο μπορεί να τηρηθεί μία τόσο μακροπρόθεσμη ρύθμιση, όπως ήταν εκείνη των 120 δόσεων (10 ετών). Για του λόγου το αληθές, από τους 401.042 οφειλέτες που είχαν ενταχθεί τον Σεπτέμβριο του 2019, τον Ιούνιο του 2026 είχαν μείνει μόλις… 74.795.
Ωστόσο, υπάρχει ένα ιδιαίτερο στοιχείο που δείχνει ποιοι πραγματικά «καίγονται» για πολλές δόσεις: Η μέση ρυθμισμένη οφειλή στις 120 δόσεις, στο αποκορύφωμά της το 2019, ανήλθε στις 6.640 ευρώ. Φέτος, στο ναδίρ της, έχει ανέβει στις… 14.110 ευρώ. Δηλαδή, εκείνοι που έμειναν συνεπείς στις 120 δόσεις ήταν εκείνοι που είχαν υψηλότερες και όχι χαμηλότερες οφειλές.
