Ο νέος κανονισμός της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τους διαγωνισμούς δημοσίων έργων αλλάζει δραστικά το τοπίο της αγοράς στη χώρα μας, σύμφωνα με ειδικούς, οι οποίοι εκτιμούν ότι στην πράξη ακυρώνεται η ύπαρξη των κατασκευαστικών πτυχίων και μπαίνει τέλος στη μάχη της χαμηλότερης προσφοράς.
Πρόκειται για την πρόταση Public Procurement Act, που ενέκρινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πριν από λίγες εβδομάδες και βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση, με στόχο τον εκσυγχρονισμό και την απλούστευση του πλαισίου των δημόσιων συμβάσεων και την αποτελεσματικότερη υλοποίηση επενδύσεων σε δημόσιες υπηρεσίες και υποδομές.
Εισάγει, επίσης, ενιαία πλατφόρμα για όλες τις δημόσιες συμβάσεις στην ΕΕ και περισσότερη στήριξη σε στόχους που αφορούν το περιβάλλον, την κοινωνία και την καινοτομία.
Συγκεκριμένα, η πρόταση καθιστά τον δείκτη βέλτιστης τιμής-ποιότητας (Best Price-Quality Ratio-BPQR) την τυποποιημένη μέθοδο ανάθεσης, καθώς τα ποιοτικά κριτήρια θα αντιστοιχούν τουλάχιστον στο 30%, με έναν παράλληλο μηχανισμό «συμμόρφωσης ή αιτιολόγησης».
Έτσι, οι δημόσιες συμβάσεις δεν θα κρίνονται μόνο από την τιμή, αλλά και από την ποιότητα, την καινοτομία, την ασφάλεια, την ανθεκτικότητα και τα περιβαλλοντικά και κοινωνικά κριτήρια.
«Μνημειώδης πρόταση»
Ο Φώτης Κουβουκλιώτης, πρόεδρος της ΠΕΣΕΔΕ, ανέφερε χθες σε συζήτηση πάνελ που διεξήχθη στο πλαίσιο του συνεδρίου 9ο Συνέδριο Υποδομών και Μεταφορών – ITC 2026 ότι «βρισκόμαστε μπροστά σε μια μνημειώδη πρόταση που αντικαθιστά ό,τι ξέραμε μέχρι τώρα».
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του ΣΑΤΕ, Ζαχαρίας Αθουσάκης, εξήγησε ότι τα όργανα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής διαπίστωσαν αποκλίσεις στην εφαρμογή των προηγούμενων οδηγιών στα κράτη-μέλη, καθώς αυτές άφηναν περιθώριο διαφορετικής ενσωμάτωσης στο εθνικό δίκαιο κάθε χώρας.
«Το γεγονός ότι οδηγούμαστε σε κανονισμό σημαίνει ότι θα έχουμε πιο συγκεκριμένους κανόνες, από τους οποίους δεν θα μπορούν να παρεκκλίνουν τα κράτη-μέλη. Αυτό είναι ένα καλό νέο, γιατί οι κανόνες θα πρέπει να βρίσκονται περίπου στο ίδιο επίπεδο σε όλες τις χώρες. Αυτό το βλέπουμε με καλό μάτι», σημείωσε ο ίδιος.
Στη συνέχεια υπογράμμισε ότι μειοδότης δεν θα είναι πλέον εκείνος που προσφέρει τη μεγαλύτερη έκπτωση, αλλά εκείνος που αξιολογείται με βάση κριτήρια που θα καθορίζει η αναθέτουσα αρχή, όπως οι περιβαλλοντικές και κλιματικές επιπτώσεις και τα λειτουργικά χαρακτηριστικά του έργου.
«Ο κανονισμός προβλέπει ότι τα κριτήρια θα πρέπει να αποτυπώνονται με τέτοιο τρόπο στις διακηρύξεις, ώστε να διασφαλίζεται η ίση μεταχείριση. Το πώς, όμως, θα εξασφαλίζεται στην πράξη αυτή η ίση μεταχείριση είναι ένα ζήτημα για το οποίο έχω τις επιφυλάξεις μου. Φιλόδοξο είναι το σχέδιο, αλλά βρισκόμαστε και σε μια νέα εποχή πραγμάτων», πρόσθεσε ο ίδιος.
Τονίζεται ότι η πλήρης εφαρμογή του νομοσχεδίου σε ολόκληρη την ΕΕ αναμένεται περί το 2029-2030.
Στη συνέχεια, ο Γεώργιος Ντούλης, πρόεδρος του ΣΕΓΜ, σημείωσε ότι «αν είμαστε ειλικρινείς, ο ευρωπαϊκός κανονισμός έρχεται ουσιαστικά να ακυρώσει την ύπαρξη των πτυχίων».
«Αν δεν λαμβάνει υπόψη την προϋπηρεσία και δίνει τη δυνατότητα συμμετοχής σε startups και μικρομεσαίες επιχειρήσεις χωρίς πρότερη εμπειρία, ουσιαστικά τα ακυρώνει. Αλλά ας κρατήσουμε σε αυτό μια επιφύλαξη», συμπλήρωσε ο ίδιος.
