Η απόφαση του Ελληνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης καθορίζει ελάχιστη χρηματική εισφορά, προβλέπει επανεξέταση του ποσού με βάση τη συμμόρφωση των υπόχρεων παραγωγών και ζητά σχέδια διαχείρισης των παλαιών οικονομικών υποχρεώσεων. Τι ισχύει για εισαγωγείς, προμηθευτές, επενδυτές και φορείς διαχείρισης φωτοβολταϊκού εξοπλισμού.
Σημαντικές οικονομικές και οργανωτικές υποχρεώσεις για τη διαχείριση φωτοβολταϊκών πλαισίων προβλέπει η απόφαση 234.10/22.07.2026 του Διοικητικού Συμβουλίου του Ελληνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ), η οποία έχει αναρτηθεί στη Διαύγεια με ΑΔΑ ΨΨΣΛ46Ψ8ΟΖ-7ΒΓ. Η απόφαση καθορίζει ελάχιστη χρηματική εισφορά 132 ευρώ ανά τόνο φωτοβολταϊκών πλαισίων, προβλέπει αξιολόγηση του επιπέδου συμμόρφωσης των υπόχρεων παραγωγών και επαναφέρει το ζήτημα της χρηματοδότησης της διαχείρισης εξοπλισμού που διατέθηκε στην ελληνική αγορά από το 2012 και μετά.
Το θέμα αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η ελληνική αγορά φωτοβολταϊκών αναπτύσσεται, ενώ αυξάνονται σταδιακά οι ανάγκες αντικατάστασης, αποξήλωσης και διαχείρισης εξοπλισμού στο τέλος του κύκλου ζωής του.
Παρότι το θεσμικό πλαίσιο της εναλλακτικής διαχείρισης υφίσταται ήδη, η εφαρμογή του και η χρηματοδότηση των μελλοντικών αποβλήτων εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο ρυθμίσεων και ελέγχων.
Η απόφαση του Ιουλίου 2026 δεν αποτελεί νέα πράξη της 10ης Νοεμβρίου. Ωστόσο, παρέχει συγκεκριμένη πρωτογενή τεκμηρίωση για τη συζήτηση που επανέρχεται στην αγορά σχετικά με το κόστος ανακύκλωσης και τις εκκρεμείς εισφορές.
Πώς καθορίστηκε η ελάχιστη εισφορά των 132 ευρώ ανά τόνο
Με την απόφαση 234.10/2026, το Διοικητικό Συμβούλιο του ΕΟΑΝ ενέκρινε κατά πλειοψηφία 7 προς 1 τον καθορισμό της ελάχιστης χρηματικής εισφοράς για την εναλλακτική διαχείριση των φωτοβολταϊκών πλαισίων στα 132 ευρώ ανά τόνο.
Το ποσό καθορίζεται στο πλαίσιο της παραγράφου 3β του άρθρου 13 του Ν. 4819/2021, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει.
Πρόκειται για ελάχιστη τιμή χρηματικής εισφοράς που συνδέεται με τη χρηματοδότηση της εναλλακτικής διαχείρισης των πλαισίων.
Δεν πρέπει να συγχέεται με ενιαίο υποχρεωτικό τιμολόγιο αποξήλωσης, συλλογής, μεταφοράς και ανακύκλωσης κάθε φωτοβολταϊκού πάρκου.
Το πραγματικό κόστος διαχείρισης ενός έργου μπορεί να εξαρτάται από διαφορετικές τεχνικές και συμβατικές παραμέτρους, όπως οι ποσότητες, η κατάσταση του εξοπλισμού, η θέση της εγκατάστασης και οι απαιτούμενες εργασίες.
Επίσης, η απόφαση δεν συνεπάγεται ότι κάθε ιδιοκτήτης φωτοβολταϊκής εγκατάστασης καλείται αυτομάτως να καταβάλει το συγκεκριμένο ποσό. Απαιτείται διάκριση μεταξύ των υπόχρεων παραγωγών εξοπλισμού και των τελικών κατόχων ή χρηστών.
Ποιος έχει την ευθύνη χρηματοδότησης της ανακύκλωσης
Το θεσμικό πλαίσιο της διαχείρισης φωτοβολταϊκών πλαισίων βασίζεται στην αρχή της διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού.
Ο όρος «παραγωγός» δεν ταυτίζεται υποχρεωτικά με τον κατασκευαστή του εξοπλισμού.
Ανάλογα με τη θέση της επιχείρησης στην αλυσίδα διάθεσης και τους ορισμούς της νομοθεσίας, μπορεί να περιλαμβάνει οικονομικούς φορείς που εισάγουν ή διαθέτουν για πρώτη φορά ηλεκτρικό και ηλεκτρονικό εξοπλισμό στην ελληνική αγορά.
Οι υπόχρεοι παραγωγοί οφείλουν να οργανώνουν και να χρηματοδοτούν την προβλεπόμενη διαχείριση των αντίστοιχων αποβλήτων, μέσω των κατάλληλων συστημάτων εναλλακτικής διαχείρισης και των διαδικασιών που προβλέπει το εφαρμοστέο πλαίσιο.
Η απόφαση του ΕΟΑΝ επιβεβαιώνει ρητά ότι η ευθύνη χρηματοδότησης του κόστους διαχείρισης αποβλήτων φωτοβολταϊκών πλαισίων που διατέθηκαν στην αγορά από το 2012 και μετά βαρύνει τους υπόχρεους παραγωγούς τους.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο ιδιοκτήτης κάθε φωτοβολταϊκού σταθμού είναι υποχρεωτικά το πρόσωπο που οφείλει την αντίστοιχη εισφορά.
Η ταυτοποίηση του υπόχρεου πρέπει να γίνεται με βάση τον ρόλο του οικονομικού φορέα, τον χρόνο διάθεσης του εξοπλισμού στην αγορά και το ισχύον νομικό και συμβατικό καθεστώς.
Το σημαντικό ζήτημα των παλαιών εισφορών
Μία από τις ουσιαστικότερες προβλέψεις της απόφασης αφορά τις υποχρεώσεις προηγούμενων ετών.
Ο ΕΟΑΝ αποφάσισε την κατάργηση της πρόβλεψης που περιόριζε την αναδρομική καταβολή εισφορών στην προηγούμενη τριετία, στους όρους έγκρισης των Συλλογικών Συστημάτων Εναλλακτικής Διαχείρισης (ΣΣΕΔ) φωτοβολταϊκών πλαισίων.
Παράλληλα, ζήτησε να υπάρχει ρητή πρόβλεψη ότι η χρηματοδοτική ευθύνη για τον εξοπλισμό που διατέθηκε στην αγορά από το 2012 και εφεξής βαρύνει τους υπόχρεους παραγωγούς.
Η απόφαση ζητά από τα ΣΣΕΔ να υποβάλουν αναθεωρημένα επιχειρησιακά σχέδια, στα οποία θα περιλαμβάνονται και προτάσεις για τον τρόπο καταβολής των σχετικών εισφορών από το 2012 ή από το μεταγενέστερο έτος κατά το οποίο κάθε υπόχρεος άρχισε να διαθέτει φωτοβολταϊκά πλαίσια στην ελληνική αγορά.
Πρόκειται για σημαντική διεύρυνση του χρονικού πεδίου που πρέπει να εξεταστεί, αλλά όχι για αυτοτελή εκκαθάριση συγκεκριμένων οφειλών ανά επιχείρηση.
Το ύψος, ο τρόπος καταβολής και οι ειδικότεροι όροι απαιτούν περαιτέρω εφαρμογή του σχετικού πλαισίου και εξέταση των εγκεκριμένων επιχειρησιακών σχεδίων.
Πότε μπορεί να αυξηθεί η εισφορά στα 160 ευρώ ανά τόνο
Η απόφαση προβλέπει έλεγχο του επιπέδου συμμόρφωσης και εγγραφής των υπόχρεων παραγωγών σε ΣΣΕΔ στο τέλος του 2027.
Στο βασικό σενάριο που αναφέρεται στην απόφαση προβλέπονται ποσοστά συμμόρφωσης:
- 20% για το 2026.
- 40% για το 2027.
Εφόσον τα ποσοστά διαμορφωθούν χαμηλότερα από τις συγκεκριμένες παραδοχές, προτείνεται ο επανακαθορισμός της ελάχιστης χρηματικής εισφοράς στα 160 ευρώ ανά τόνο.
Επομένως, το ποσό αυτό δεν είναι ήδη ισχύουσα νέα εισφορά.
Αποτελεί ενδεχόμενη μελλοντική αναπροσαρμογή, η οποία συνδέεται με το αποτέλεσμα των ελέγχων συμμόρφωσης.
Η απόφαση προβλέπει ακόμη περιοδική αξιολόγηση του ύψους της ελάχιστης εισφοράς ανά διετία.
Η σύνδεση του οικονομικού μοντέλου με το επίπεδο συμμόρφωσης αναδεικνύει την ανάγκη να συμμετέχει επαρκής αριθμός υπόχρεων επιχειρήσεων στη χρηματοδότηση του συστήματος.
Τι προβλέπεται για τα παλαιά φωτοβολταϊκά πλαίσια
Ξεχωριστό ζήτημα αποτελούν τα φωτοβολταϊκά πλαίσια που είχαν διατεθεί στην αγορά πριν από το 2020.
Η απόφαση του ΕΟΑΝ προβλέπει τροποποίηση της προηγούμενης απόφασης 215.6/07.10.2024, η οποία αφορά την πρότυπη σύμβαση συνεργασίας μεταξύ φορέων ΣΣΕΔ και τελικών χρηστών ή κατόχων αποβλήτων φωτοβολταϊκών πλαισίων μη οικιακής προέλευσης.
Για τον σχετικό εξοπλισμό προβλέπεται να προταθεί, μέσα από τις αναθεωρημένες τεχνικοοικονομικές μελέτες των συστημάτων, η χρέωση που θα εφαρμόζεται όταν δεν έχουν καταβληθεί χρηματικές εισφορές.
Η χρέωση αυτή θα πρέπει να εγκριθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο του ΕΟΑΝ.
Η πρόβλεψη διαχωρίζει την απόφαση για την ελάχιστη χρηματική εισφορά από τον καθορισμό ειδικότερων χρεώσεων διαχείρισης παλαιών αποβλήτων.
Συνεπώς, απαιτείται έλεγχος των μεταγενέστερων εγκεκριμένων όρων προτού εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα για τη χρέωση συγκεκριμένων ποσοτήτων εξοπλισμού.
Τι ισχύει για τη σύνδεση νέων φωτοβολταϊκών έργων
Στη συζήτηση της αγοράς έχει διατυπωθεί πρόταση να συνδεθεί η διαδικασία ηλέκτρισης νέων φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων με την απόδειξη συμμόρφωσης προς τις υποχρεώσεις ανακύκλωσης του εξοπλισμού.
Η προσέγγιση αυτή θα προϋπέθετε την προσκόμιση κατάλληλης βεβαίωσης ή άλλης τεκμηρίωσης πριν από τη θέση ενός σταθμού σε λειτουργία.
Ωστόσο, η απόφαση 234.10/2026 του ΕΟΑΝ δεν θεσπίζει τέτοια γενική προϋπόθεση ηλέκτρισης.
Η σχετική πρόταση δεν πρέπει επομένως να παρουσιάζεται ως ισχύουσα υποχρέωση του ΔΕΔΔΗΕ ή του ΑΔΜΗΕ.
Οποιαδήποτε μεταβολή στις απαιτήσεις σύνδεσης θα πρέπει να στηρίζεται σε κατάλληλη κανονιστική πράξη ή άλλη δεσμευτική ρύθμιση και να διαπιστώνεται από τις επίσημες διαδικασίες των αρμόδιων φορέων.
Ποιες είναι οι τεχνικές προκλήσεις της ανακύκλωσης
Τα φωτοβολταϊκά πλαίσια αποτελούν σύνθετο ηλεκτρολογικό προϊόν που περιλαμβάνει διαφορετικά υλικά, όπως γυαλί, αλουμίνιο, πολυμερή, ηλεκτρικές συνδέσεις και ημιαγωγικά στοιχεία.
Η αποξήλωση και η διαχείρισή τους απαιτούν κατάλληλη οργάνωση.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στη διάκριση μεταξύ:
- Εξοπλισμού που παραμένει λειτουργικός και μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί υπό τις κατάλληλες προϋποθέσεις.
- Πλαισίων που αποσύρονται λόγω τεχνικής βλάβης ή αντικατάστασης.
- Πλαισίων που έχουν καταστεί απόβλητα και πρέπει να οδηγηθούν σε αδειοδοτημένες διαδικασίες διαχείρισης.
Η τεχνική διαδικασία μπορεί να περιλαμβάνει αποσυναρμολόγηση, ασφαλή μεταφορά, διαλογή και ανάκτηση αξιοποιήσιμων υλικών.
Η ιχνηλασιμότητα έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς συνδέει τον εξοπλισμό που αφαιρείται από μία εγκατάσταση με την τελική διαχείρισή του.
Χωρίς επαρκή καταγραφή των ποσοτήτων, των προελεύσεων και των διαδρομών διαχείρισης, δυσχεραίνεται η οικονομική και περιβαλλοντική παρακολούθηση του συστήματος.
Τι σημαίνει για τους μηχανικούς και τις φωτοβολταϊκές επιχειρήσεις
Η απόφαση έχει πρακτική σημασία για διαφορετικές κατηγορίες επαγγελματιών.
Για εισαγωγείς και προμηθευτές φωτοβολταϊκού εξοπλισμού, το βασικό ζήτημα είναι η αναγνώριση της ιδιότητας του υπόχρεου παραγωγού, η συμμόρφωση με το καθεστώς εναλλακτικής διαχείρισης και η εξέταση ενδεχόμενων υποχρεώσεων προηγούμενων ετών.
Για επενδυτές και κατόχους φωτοβολταϊκών σταθμών, προκύπτει ανάγκη να τεκμηριώνεται η προέλευση του εξοπλισμού και να διατηρούνται κατάλληλα στοιχεία για τη νόμιμη διαχείρισή του κατά την αντικατάσταση ή οριστική απόσυρση.
Για μελετητές και μηχανικούς που αναλαμβάνουν αναβαθμίσεις φωτοβολταϊκών πάρκων, η διαχείριση των παλαιών πλαισίων πρέπει να εντάσσεται στον τεχνικό και οικονομικό προγραμματισμό του έργου.
Για επιχειρήσεις συλλογής, μεταφοράς και επεξεργασίας αποβλήτων, η οργανωμένη ανάπτυξη της ανακύκλωσης δημιουργεί απαιτήσεις τεχνικής υποδομής, ιχνηλασιμότητας και περιβαλλοντικής συμμόρφωσης.
Η συγκεκριμένη απόφαση δεν αποτελεί αυτοτελή απαίτηση αναδρομικής καταβολής εισφοράς από κάθε εγκαταστάτη ή ιδιοκτήτη φωτοβολταϊκού πάρκου. Η ιδιότητα του υπόχρεου και οι σχετικές οικονομικές υποχρεώσεις πρέπει να εξετάζονται ανά περίπτωση.
Τι απομένει να αποσαφηνιστεί
Τα επόμενα σημαντικά ζητήματα αφορούν την αξιολόγηση και έγκριση των αναθεωρημένων επιχειρησιακών σχεδίων των ΣΣΕΔ, τον ακριβή τρόπο τακτοποίησης παλαιών χρηματικών εισφορών και τις ειδικότερες χρεώσεις για εξοπλισμό που έχει ήδη καταστεί απόβλητο χωρίς να έχουν καταβληθεί οι προβλεπόμενες εισφορές.
Παράλληλα, η παρακολούθηση του επιπέδου συμμόρφωσης έως το τέλος του 2027 θα επηρεάσει την ενδεχόμενη μελλοντική επαναξιολόγηση της ελάχιστης χρηματικής εισφοράς.
Η ουσιαστική πρόκληση δεν περιορίζεται στο ποσό των 132 ευρώ ανά τόνο, αλλά αφορά τη δημιουργία ενός λειτουργικού και επαρκώς χρηματοδοτημένου συστήματος διαχείρισης των φωτοβολταϊκών πλαισίων, από την πρώτη διάθεσή τους στην αγορά έως το τέλος του κύκλου ζωής τους.
Πηγές
- Ελληνικός Οργανισμός Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ), Απόφαση ΔΣ 234.10/22.07.2026, ορθή επανάληψη, ΑΔΑ ΨΨΣΛ46Ψ8ΟΖ-7ΒΓ. Πλήρες επίσημο έγγραφο στη Διαύγεια.
- Ν. 4819/2021, ΦΕΚ Α΄ 129/23.07.2021, άρθρο 13, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, για το πλαίσιο διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού.
- ΚΥΑ Η.Π. 23615/651/Ε.103/2014, ΦΕΚ Β΄ 1184, για την εναλλακτική διαχείριση αποβλήτων ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού, όπως έχει τροποποιηθεί.
- ΕΟΑΝ, Απόφαση 215.6/07.10.2024, ΑΔΑ ΕΕ7846Ψ8ΟΖ-ΖΗΒ, για την πρότυπη σύμβαση συνεργασίας διαχείρισης φωτοβολταϊκών αποβλήτων μη οικιακής προέλευσης.
- ΥΠΕΝ, Απόφαση ΥΠΕΝ/ΔΔΑ/129520/1854/19.11.2025, για την ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/884 και την τροποποίηση της ΚΥΑ 23615/2014.
