Η σύγκριση της εναέριας γραμμής Χανιά–Δαμάστα με τις εναλλακτικές της υπογειοποίησης και της υποθαλάσσιας όδευσης αποκτά πλέον επιστημονική βάση, μετά την παρουσίαση της έρευνας του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου στις 11 Νοεμβρίου στην Αθήνα. Τα ευρήματα ενισχύουν τη διεκδίκηση των δήμων για επανεξέταση του σχεδιασμού του ΑΔΜΗΕ, με τη δικαστική συνέχεια να έχει προγραμματιστεί για τις 9 Δεκεμβρίου στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
Το κρίσιμο ερώτημα που θέτει η έρευνα αφορά τον τρόπο αξιολόγησης ενός ενεργειακού έργου. Πέρα από την κατασκευαστική δαπάνη, εξετάζονται οι συνέπειες στο περιβάλλον, στις τοπικές κοινωνίες και στις οικονομικές δραστηριότητες των περιοχών διέλευσης. Σε αυτή τη συνδυαστική αποτίμηση, σύμφωνα με τα δημοσιοποιημένα συμπεράσματα, η υπόγεια όδευση εμφανίζει σαφή πλεονεκτήματα.
Τι προκύπτει για τις εναλλακτικές
Στο απόσπασμα των συμπερασμάτων που έχει δημοσιοποιήσει ο δήμαρχος Αποκορώνου, επισημαίνεται ότι η υπεροχή της υπόγειας λύσης παραμένει σταθερή και στην ανάλυση αβεβαιότητας της μελέτης. Παράλληλα, διατυπώνεται η εκτίμηση ότι η εγκεκριμένη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων δεν εξέτασε ουσιαστικά τις υπόγειες και υποθαλάσσιες εναλλακτικές, ενώ υποτιμήθηκαν σοβαρές περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιβαρύνσεις.
Υπάρχει, ωστόσο, μια ουσιώδης διάκριση. Η έρευνα δεν αντικαθιστά την περιβαλλοντική αδειοδότηση ούτε αποτελεί ολοκληρωμένο κατασκευαστικό σχέδιο. Η επιστημονική ομάδα αναφέρει ότι απαιτούνται λεπτομερέστερος σχεδιασμός και ακριβέστερη εκτίμηση των επιπτώσεων των εναλλακτικών. Συνεπώς, η θετικότερη συνολική αξιολόγηση της υπογειοποίησης δεν ταυτίζεται με διαπίστωση χαμηλότερου αρχικού κόστους.
Η μελέτη εκπονήθηκε στο πλαίσιο προγραμματικής σύμβασης του ΕΜΠ με την Περιφερειακή Ένωση Δήμων Κρήτης, κατόπιν πρωτοβουλίας του Δήμου Αποκορώνου. Στην παρουσίαση συμμετείχαν οι καθηγητές Δημήτρης Καλιαμπάκος και Νίκος Μπελαβίλας και εκπρόσωποι των Δήμων Αποκορώνου, Ρεθύμνης και Μαλεβιζίου.
Γιατί αντιδρούν οι δήμοι
Η έκταση της παρέμβασης εξηγεί τη βαρύτητα που αποδίδουν οι τοπικοί φορείς στην υπόθεση. Σύμφωνα με τα στοιχεία των διοργανωτών, η εναέρια γραμμή αναπτύσσεται σε περίπου 100 χιλιόμετρα, περιλαμβάνει 269 πυλώνες ύψους έως 33 μέτρων και διασχίζει περιοχές έξι δήμων της Κρήτης. Οι αντιρρήσεις αφορούν την αλλοίωση του τοπίου, τις ιδιοκτησίες και τις δραστηριότητες στις ζώνες διέλευσης.
Στο Ρέθυμνο, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο Αρκάδι και στην Ελεύθερνα, καθώς η προστασία των ιστορικών και αρχαιολογικών τόπων συνδέεται με το ευρύτερο φυσικό τους περιβάλλον. Τίθενται επίσης ενστάσεις για τη σχέση της χάραξης με τον χωροταξικό σχεδιασμό και τις προβλέψεις προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Στον Αποκόρωνα, ο δήμαρχος Χαράλαμπος Κουκιανάκης εστιάζει στους πρόποδες των Λευκών Ορέων, στην περιοχή της λίμνης Κουρνά και στη Μαδάρα. Επαναλαμβάνει ότι η δημοτική αρχή υποστηρίζει την ενεργειακή αναβάθμιση, διεκδικώντας όμως λύση που θα περιορίζει τις επιβαρύνσεις σε κατοίκους και περιβάλλον.
Το επόμενο ορόσημο είναι η εκδίκαση της προσφυγής. Μαζί με τον Δήμο Αποκορώνου, κατά του σχεδιασμού έχουν κινηθεί συλλογικότητες από διαφορετικές περιοχές του νησιού. Η παρουσίαση του ΕΜΠ δεν αλλάζει αυτομάτως την πορεία του έργου, προσθέτει όμως τεκμηρίωση στο αίτημα να εξεταστούν συγκριτικά οι διαθέσιμες επιλογές πριν οριστικοποιηθεί ο τρόπος υλοποίησής του.
