Την παρέμβαση του Πρωθυπουργού της Ελλάδας ζητούν οι εργοληπτικές οργανώσεις να αναδεικνύοντας τα σοβαρά και διαρκώς εντεινόμενα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο κλάδος των δημοσίων έργων, ζητώντας την άμεση κυβερνητική παρέμβαση για την επίλυσή τους.
Με κύρια αιχμή, προφανώς, την ραγδαία άνοδο του κόστους και το αίτημα για αναθεώρηση τιμολογίων, όπως και την αποπληρωμή οφειλών από πλευράς Δημοσίου. Στο πλαίσιο αυτό, οι φορείς των ΣΑΤΕ, ΠΕΣΕΔΕ, ΠΕΔΜΕΔΕ έστειλαν κοινή επιστολή προς τον κ. Κυριάκο Μητσοτάκη με θέμα «Επείγουσα ανάγκη κυβερνητικής παρέμβασης για την αναθεώρηση των τιμών και την αντιμετώπιση των σοβαρών προβλημάτων εκτέλεσης των δημοσίων έργων».
Σύμφωνα με τους κατασκευαστικούς συνδέσμους, οι ανατιμήσεις που καταγράφονται στην αγορά των κατασκευαστικών υλικών και της ενέργειας έχουν επιδεινωθεί από τις διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις και τις αναταράξεις στις αγορές ενέργειας και μεταφορών. Οι αυξήσεις αυτές επηρεάζουν άμεσα το κόστος των ήδη εκτελούμενων έργων, τα οποία έχουν δημοπρατηθεί και συμβασιοποιηθεί με διαφορετικά οικονομικά δεδομένα. Με αποτέλεσμα, να υπάρχει κίνδυνος για τα έργα αλλά και τις ίδιες τις επιχειρήσεις.
«Καμπανάκι» για τη βιωσιμότητα του κλάδου
Ειδικότερα, όπως σημειώνεται στην επιστολή, «οι εργοληπτικές επιχειρήσεις βρίσκονται αντιμέτωπες με συνεχείς και σημαντικές αυξήσεις στο κόστος εκτέλεσης των δημοσίων συμβάσεων εξαιτίας των ανατιμήσεων στα δομικά υλικά, την ενέργεια, τα καύσιμα και τις μεταφορές, καθώς και της αύξησης του εργατικού και χρηματοοικονομικού κόστους. Ιδιαίτερα κρίσιμο παραμένει το ζήτημα της αναθεώρησης των τιμών των δημοσίων έργων, καθώς το υφιστάμενο σύστημα δεν ανταποκρίνεται επαρκώς και εγκαίρως στις πραγματικές μεταβολές του κατασκευαστικού κόστους.
Η καθυστέρηση στην έκδοση των αναγκαίων συντελεστών αναθεώρησης, η ανεπαρκής κάλυψη των σημαντικών ανατιμήσεων και η μη καταβολή οφειλόμενων ποσών έχουν ως αποτέλεσμα τη μεταφορά δυσανάλογων οικονομικών βαρών στις εργοληπτικές επιχειρήσεις, που επιβαρύνουν περαιτέρω τη ρευστότητά τους και κατ’ επέκταση τη βιωσιμότητά τους».
Όπως αναφέρουν οι τεχνικές εταιρίες, «η εφαρμοζόμενη αναθεώρηση δεν καλύπτει πλέον το πραγματικό ύψος των επιβαρύνσεων, με αποτέλεσμα οι ανάδοχοι να υποχρεώνονται να απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος των αυξήσεων, χωρίς να διαθέτουν αντίστοιχα οικονομικά περιθώρια. Η κατάσταση αυτή καθιστά ολοένα δυσχερέστερη την εκπλήρωση των συμβατικών τους υποχρεώσεων και θέτει σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα πολλών επιχειρήσεων.
Παράλληλα, η μη έγκαιρη καταβολή των νόμιμα οφειλόμενων ποσών αναθεώρησης αποτελεί ζήτημα ιδιαίτερης σοβαρότητας. Η αναθεώρηση δεν συνιστά προαιρετική οικονομική ενίσχυση ή χαριστική παροχή, αλλά μέρος των υποχρεώσεων που απορρέουν από την εκτέλεση των δημοσίων συμβάσεων, σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
Ταυτόχρονα, δημιουργούνται σοβαρές συνθήκες στρέβλωσης του ανταγωνισμού, καθώς παρατηρείται ανομοιογενής πρακτική μεταξύ των αρμόδιων υπηρεσιών, αφού ορισμένες, εφαρμόζοντας τον νόμο, καταβάλλουν τα οφειλόμενα ποσά αναθεώρησης και άλλες αρνούνται».
«Στον αέρα» τα έργα;
Σύμφωνα με τους εργολάβους, «η διατήρηση αυτών των συνθηκών εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους καθυστερήσεων ή ακόμη και παύσης εκτέλεσης εργασιών που επιβαρύνονται ιδιαίτερα από τις αυξήσεις του κατασκευαστικού κόστους, με άμεσες και δυσμενείς επιπτώσεις στην απασχόληση του εργατικού δυναμικού που δραστηριοποιείται στους συγκεκριμένους τομείς.
Οι συνέπειες δεν περιορίζονται στον κατασκευαστικό κλάδο, αλλά επηρεάζουν άμεσα την υλοποίηση κρίσιμων υποδομών, την αξιοποίηση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών πόρων και την αναπτυξιακή προοπτική της χώρας».
Τι ζητάνε οι ενώσεις του χώρου
Οι κατασκευαστές ζητούν την άμεση κυβερνητική παρέμβαση για την αντιμετώπιση των ακόλουθων ζητημάτων:
1. Άμεση καταβολή των οφειλόμενων ποσών αναθεώρησης: «Να εξασφαλιστούν οι αναγκαίες πιστώσεις και να καθοριστεί σαφές και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα για την εκκαθάριση και πληρωμή των οφειλόμενων ποσών αναθεώρησης, με άρση των διοικητικών και χρηματοδοτικών εκκρεμοτήτων που εμποδίζουν την καταβολή τους. Τονίζεται ότι θα πρέπει να καταλαμβάνεται το σύνολο των οφειλόμενων ποσών αναθεώρησης, ανεξαρτήτως του αν αυτά έχουν ενσωματωθεί σε λογαριασμό. Σε σημαντικό αριθμό έργων οι αρμόδιες υπηρεσίες δεν αποδέχονται την υποβολή λογαριασμών αναθεώρησης, επικαλούμενες την έλλειψη εξασφαλισμένης χρηματοδότησης, και μεταθέτουν έτσι στους αναδόχους το βάρος της χρηματοδοτικής ανεπάρκειας. Η πρακτική αυτή πρέπει να παύσει άμεσα, ώστε να γίνεται δεκτή η υποβολή των σχετικών λογαριασμών και να διασφαλίζεται η εξόφλησή τους σε όλα τα έργα, ανεξαρτήτως ποσοστού».
2. Ουσιαστική αναμόρφωση και αποτελεσματική λειτουργία του συστήματος αναθεώρησης τιμών: «Να διασφαλιστεί η έγκαιρη έκδοση και η συστηματική επικαιροποίηση των συντελεστών αναθεώρησης, ώστε να αποτυπώνονται με αντικειμενικό και αντιπροσωπευτικό τρόπο οι πραγματικές μεταβολές του κόστους κατασκευής. Παράλληλα, να εξασφαλιστεί η ενιαία και ορθή εφαρμογή του συστήματος από όλες τις αναθέτουσες αρχές».
3. Αντιμετώπιση των έκτακτων ανατιμήσεων που δεν καλύπτονται από την ισχύουσα αναθεώρηση: «Να θεσπιστεί ειδική, σαφής και νομικά ασφαλής ρύθμιση για την κάλυψη των τεκμηριωμένων έκτακτων επιβαρύνσεων που δεν αντιμετωπίζονται επαρκώς από τον υφιστάμενο μηχανισμό αναθεώρησης, με αντικειμενικά κριτήρια, εξασφάλιση των απαιτούμενων πιστώσεων και συγκεκριμένη διαδικασία υπολογισμού και καταβολής των σχετικών ποσών».
4. Άμεση εξόφληση των πιστοποιημένων εργασιών και διασφάλιση της χρηματοδότησης των εκτελούμενων έργων: «Να αντιμετωπιστούν οι καθυστερήσεις πληρωμών, με την καταγραφή των εκκρεμών οφειλών ανά φορέα και τον καθορισμό συγκεκριμένου προγράμματος εξόφλησής τους, δίνοντας προτεραιότητα στις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις. Παράλληλα, να διασφαλιστεί η σταθερή και απρόσκοπτη χρηματοδότηση των ήδη εκτελούμενων συμβάσεων ώστε να αποφεύγονται προβλήματα ρευστότητας και καθυστερήσεις στην πρόοδο των έργων. Η χρηματοδότηση πρέπει να καλύπτει το σύνολο της αναθεώρησης που αναλογεί σε κάθε σύμβαση βάσει των εργασιών που έχουν εκτελεστεί και όχι βάσει της αρχικής πρόβλεψης. Η αναθεώρηση, ως ρήτρα προβλεπόμενη εξαρχής, αποτελεί μέρος του συμβατικού ανταλλάγματος και όχι πρόσθετη δαπάνη».
