Του Δημήτρη Δελεβέγκου
Την ωρολογιακή βόμβα της διαχείρισης απορριμμάτων στην Αττική θα κληθεί να διαχειριστεί η επόμενη περιφερειακή αρχή. Τα προβλήματα, εξάλλου, που αναμένεται να δημιουργηθούν σήμερα και αύριο στην αποκομιδή των απορριμμάτων λόγω μερικής αναστολής της λειτουργίας του ΧΥΤΑ Φυλής για την υλοποίηση εκτάκτων εργασιών, φανερώνουν ότι το πρόβλημα δεν μπορεί να κρυφτεί κάτω από το χαλί.
Τα τελευταία χρόνια στην Αττική, που υπολογίζεται ότι παράγει περίπου 1 εκατ. τόνους σκουπιδιών, μόνο ένα έργο ολοκληρώθηκε, αυτό του Χώρου Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων στο Γραμματικό. Ωστόσο, η εγκατάσταση, που θα τροφοδοτούνταν με το παραγόμενο υπόλειμμα του Κέντρου Διαλογής Ανακυκλώσιμων Κορωπίου (ΚΔΑΥ), δηλαδή με περιεχόμενο από μπλε κάδους, βρέθηκε αντιμέτωπη με αντιδράσεις που οδήγησαν στην αναστολή της (δοκιμαστικής) λειτουργίας του. Ο ΧΥΤΥ Γραμματικού θα αποσυμπίεζε τον Χώρο Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων (ΧΥΤΑ) Φυλής, όπου καταλήγουν τα σκουπίδια των κατοίκων του Λεκανοπεδίου, αλλά και τα υπολείμματα των ΚΔΑΥ.
Ασφυξία
Ο ΧΥΤΑ Φυλής βρίσκεται συνεχώς αντιμέτωπος με τον κορεσμό, με τη δημιουργία νέων κυττάρων, την επέκτασή του κατά ορισμένα στρέμματα, να είναι το μοναδικό ημίμετρο που εφαρμόζει, εδώ και πολλά χρόνια, η πολιτεία και η Περιφέρεια Αττικής, προκειμένου να κρατήσει ζωντανή την εγκατάσταση. Τον Σεπτέμβριο του 2017 το υπουργείο Περιβάλλοντος είχε εγκρίνει την επέκταση του ΧΥΤΑ, κατά 108 στρέμματα, με στόχο να δοθεί παράταση ζωής κατά περίπου μία διετία, η οποία εκπνέει το 2020.
Πλέον, εκτιμάται, ελλείψει άλλων εγκαταστάσεων, ότι θα απαιτηθεί η δημιουργία και τρίτου κύτταρου στον ΧΥΤΑ Φυλής. Όλα αυτά όταν στο β’ κύτταρο, σύμφωνα με τον Ενιαίο Σύνδεσμο Νομού Αττικής (ΕΔΣΝΑ), δεν έχουν γίνει οι απαραίτητες εργασίες για τη διαχείριση των αποβλήτων εξαιτίας των έντονων βροχοπτώσεων με αποτέλεσμα να απαιτούνται εργασίες επιχωμάτωσης και σταθεροποίησης των δρόμων πρόσβασης των απορριμματοφόρων προς το χώρο εναπόθεσης των φορτίων τους, εντός του ΧΥΤΑ. Εργασίες που κρατούν κλειστό σήμερα κλειστό το ΧΥΤΑ.
Τα έργα
Το 2016 αναθεωρήθηκε το Περιφερειακό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ) Αττικής. Ωστόσο, όπως έχει αναφέρει ο Κωνσταντίνος Αραβώσης, Αναπληρωτής καθηγητής ΕΜΠ και επισκέπτης καθηγητής του Imperial College, “στον νέο ΠΕΣΔΑ δεν έχουν προγραμματιστεί συγκεκριμένα νέα έργα με ακριβή κοστολόγηση και χωροθέτηση, ούτε και έχει εξασφαλιστεί η χρηματοδότηση”.
Ως αποτέλεσμα, το μοναδικό σχέδιο που πραγματικά εφαρμόζεται να είναι η συνεχής επέκταση του ΧΥΤΑ με την κατασκευή νέων κυττάρων. Την ίδια στιγμή, κανένα από τα έργα που προβλέπονται στον ΠΕΣΔΑ δεν έχει δρομολογηθεί, και με δεδομένο ότι “από την προκήρυξη ενός έργου ως την υλοποίησή του μπορεί να παρέλθουν 3-5 έτη”, ο κίνδυνος να πνιγεί η Αττική στα σκουπίδια είναι ιδιαίτερα ορατός.
Στο παρελθόν είχε “κλειδώσει” η υλοποίηση τεσσάρων υπερσύγχρονων μονάδων επεξεργασίας απορριμμάτων (ΜΕΑ) σε Φυλή, Γραμματικό, Κερατέα και Άνω Λιόσια. Οι διαγωνισμοί όμως, για τα συγκεκριμένα έργα, προϋπολογισμού της τάξης των 450 εκατ. ευρώ, που είχαν προσελκύσει ισχυρό επενδυτικό ενδιαφέρον ματαιώθηκαν τον Δεκέμβριο του 2014, μετά την εκλογή της Ρένας Δούρου ως Περιφερειάρχη Αττικής.
“Το σχέδιο των τεσσάρων ΜΕΑ με ΣΔΙΤ υποσκάπτει τις προτεραιότητες και τις αρχές της ευρωπαϊκής και εθνικής νομοθεσίας, καθώς προϋποθέτει την εγγυημένη τροφοδοσία των ΜΕΑ με απορρίμματα και την απαλλαγή των επενδυτών για κάθε μεταβολή των συνθηκών” ανέφερε τότε η Περιφέρεια Αττικής.
Παρόλ’ αυτά, το μοντέλο της κατασκευής ΜΕΑ με ΣΔΙΤ, που “κόπηκε” από την Αττική, εφαρμόζεται σήμερα επιτυχώς ανά την Ελλάδα. Πριν από μερικές ημέρες το Ελεγκτικό Συνέδριο ενέκρινε το έργο διαχείρισης απορριμμάτων Ηλείας προϋπολογισμού 40 εκατ. ευρώ για το οποίο προβλέπεται ετήσια ελάχιστη εγγυημένη ποσότητα (εισερχόμενων απορριμμάτων) 45.000 τόνων. Έως σήμερα δύο μονάδες σε Κοζάνη και Ήπειρο έχουν ολοκληρωθεί, αυτό της Πελοποννήσου θα ξεκινήσει να υλοποιείται το προσεχές διάστημα, ενώ το ΣΔΙΤ Σερρών θα τεθεί σε δοκιμαστική λειτουργία τέλη Απριλίου.
