Το 3ο βραβείο του ανοικτού διαγωνισμού: “the cube”, που διεξήχθη στο Άμπου Ντάμπι για το παρατηρητήριο φλαμίνγκο, κέρδισαν ο Πατρινός αρχιτέκτονας Παναγιώτης Δημακίδης και ο συνεργάτης του Ραφαήλ Γκαϊδατζής.
Εισερχόμενος στον προστατευόμενο υδροβιότοπο Al Wahtba στο Άμπου Ντάμπι ο επισκέπτης μεταβαίνει από ένα αστικό περιβάλλον σε ένα διαφορετικό φυσικό τοπίο, αποτελούμενο από λίμνες και χαμηλή έως μέτρια βλάστηση, το οποίο φιλοξενεί μεγάλο αριθμό διαφορετικών πτηνών. Ανάμεσα στα διάφορα μεταναστευτικά είδη πτηνών που επιλέγουν να δημιουργήσουν προσωρινά τις φωλιές τους στον υδροβιότοπο Al Wathba είναι και τα φλαμίνγκο.
Στόχος των δύο αρχιτεκτόνων ήταν η δημιουργία μιας βιώσιμης, οικολογικής κατασκευής εύκολα προσβάσιμης απ’ όλους, η οποία θα αποτελεί τοπόσημο, ενώ παράλληλα θα βρίσκεται σε αρμονία με το φυσικό περιβάλλον και με την κουλτούρα του έθνους. Το κτίριο αποτελείται από εμφανή ξύλινα δομικά στοιχεία (modules) που μπορούν εύκολα να κατασκευαστούν εκτός της περιοχής και να μεταφερθούν στο χώρο, μειώνοντας έτσι το χρόνο εγκατάστασης και κατασκευής, το ενεργειακό αποτύπωμα και το βαθμό όχλησης προς την τοπική πανίδα. Ακολουθώντας παράλληλα την “Ανάλυση του συνολικού κύκλου ζωής” (LCA), η επιλογή του συγκεκριμένου δομικού στοιχείου είναι μια εξαιρετική επιλογή για να επιτευχθεί 100% ανακυκλωσιμότητα στο τέλος της ζωής του έργου. Επιπλέον, η τοποθέτηση της διάτρητης κυβικής κατασκευής επιλέχθηκε να γίνει στρατηγικά στο κέντρο των τριών υπαρχόντων λιμνών, έτσι ώστε οι παρατηρητές να έχουν τη μέγιστη δυνατή θέαση.
Πλησιάζοντας προς το παρατηρητήριο, ο επισκέπτης διακρίνει μια βαθιά υποχώρηση της πρόσοψης προς το εσωτερικό του όγκου, η οποία δημιουργεί τον κεντρικό χώρο εισόδου προς το κτίριο. Εσωτερικά ο θολωτός χώρος υποδοχής, ο οποίος παραπέμπει περισσότερο στο οργανικό εσωτερικό ενός σπηλαίου, έρχεται σε αντίθεση με την αυστηρότητα του κύβου εξωτερικά.
Όπως και ο χώρος εισόδου, έτσι και οι υπόλοιποι χώροι εσωτερικά έχουν δημιουργηθεί με βάση την αφαίρεση “υλικού”, ακολουθώντας την ίδια λογική δημιουργίας οργανικών μορφών και αφήνοντας το υπόλοιπο κομμάτι της κατασκευής ως φέρον οργανισμό. Παράλληλα, η αποδόμηση του κύβου εσωτερικά σε μικρότερα κυβικά pixel, υποδηλώνει ότι ο κύβος αποτελεί όχι μόνο την κεντρική μορφή του παρατηρητηρίου, αλλά και δομικό στοιχείο της κατασκευής. Το κτίριο είναι δηλαδή ένα self-similar αντικείμενο.
Το κτίριο αποτελείται από τρία επίπεδα παρατήρησης, η θέση των οποίων προσφέρει πανοραμική θέαση 360 μοιρών στην περιοχή περιμετρικά του κτιρίου. Η κυκλοφορία εσωτερικά και η πρόσβαση στις πλατφόρμες επιτυγχάνεται μέσω ήπια κεκλιμένων διαδρόμων, οι οποίοι δημιουργούν μια συνεχή εσωτερική διαδρομή. Η διαδρομή ξεκινάει από το ισόγειο, όπου ο επισκέπτης μπορεί να βρει πληροφορίες σχετικά με την περιοχή και τα είδη των πουλιών που την επισκέπτονται, και καταλήγει στο υψηλότερο από τα τρία επίπεδα παρατήρησης, το οποίο βρίσκεται 6 μέτρα πάνω από την επιφάνεια του εδάφους.
Παραπέμποντας στη χρήση που έχει ένα κλουβί, έτσι και ο κύβος επιχειρεί να φέρει αυτή τη φορά τον επισκέπτη στη θέση του κρατουμένου, αντιστρέφοντας έτσι τους ρόλους. Ο τρισδιάστατος διάτρητος κάναβος της κατασκευής δημιουργεί αρκετές επιφάνειες με ανεμπόδιστη θέαση προς το τοπίο, ενώ παράλληλα ο σχεδιασμός των εσωτερικών χώρων προστατεύει από το δυνατό ήλιο και τις ακραίες περιβαλλοντικές συνθήκες της ερήμου και μειώνει τα επίπεδα όχλησης που δημιουργούν οι επισκέπτες.
Στοιχεία έργου: 3ο βραβείο σε ανοιχτό αρχιτεκτονικό διαγωνισμό
Αρχιτέκτονες: Παναγιώτης Δημακίδης, Ραφαήλ Γκαϊδατζής
Τοποθεσία: Άμπου Ντάμπι, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα
Επιφάνεια: 264,5 ²m
