Του Κώστα Κετσιετζή
Ριζικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο υπογράφονται και εκτελούνται οι δημόσιες συμβάσεις αλλά και οι δημοπρατήσεις έργων ετοιμάζει η κυβέρνηση. Το νομοσχέδιο που θα αντικαταστήσει το νόμο 4412/2016 βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο τελικό στάδιο επεξεργασίας και αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση στα τέλη του μήνα, προκειμένου να κατατεθεί προς ψήφιση στη Βουλή μέσα στον Οκτώβριο.
Σύμφωνα με κυβερνητικούς παράγοντες βασικός στόχος της νέας νομοθετικής πρωτοβουλίας είναι να αντιμετωπιστούν χρόνιες παθογένειες των δημοσίων συμβάσεων όπως οι μεγάλες εκπτώσεις στα έργα που οδηγούν τελικά σε αδυναμία εκτέλεσης, αλλά και οι συνεχόμενες προσφυγές που καθυστερούν σημαντικά την υλοποίηση των έργων. Σε αυτό το πλαίσιο, σχεδιάζεται μια εκτεταμένη αλλαγή όλου του πλαισίου σύναψης των δημοσίων συμβάσεων: από τις προκηρύξεις και τις διαγωνιστικές διαδικασίες έως τα περιθώρια προσφυγών.
Ειδικά στα δημόσια έργα στο νομοσχέδιο θα υπάρχει πρόβλεψη για τις μεγάλες εκπτώσεις. Ειδικότερα αν η προσφερόμενη έκπτωση έχει απόκλιση άνω του 10% από τον μέσο όρο ο υποψήφιος ανάδοχος θα καλείται να αιτιολογήσει την προσφορά του. Μάλιστα αυτή η αιτιολόγηση θα γίνεται συμβατική υποχρέωση για τον υποψήφιο.
Ακόμη εξετάζεται η αύξηση των εγγυητικών επιστολών καλής εκτέλεσης έργων. Η βασική σκέψη είναι να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο καθορίζονται οι εγγυητικές. Σήμερα το ύψος των εγγυητικών επιστολών καθορίζεται βάσει ποσοστού του ύψους της σύμβασης. Αυτό σημαίνει πως όσο μεγαλύτερη είναι η έκπτωση, τόσο μειώνεται και η εγγυητική. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται να καθοριστεί ότι η εγγυητική θα εξαρτάται από τον αρχικό προϋπολογισμό του έργου.
Λιγότερα “παράθυρα” προσφυγών κατά τις διαγωνιστικές διαδικασίες θα αφήνει ο νέος νόμος. Σύμφωνα με πληροφορίες στους διαγωνισμούς του δημοσίου θα επιτρέπεται προσφυγή μόνο μια φορά στην Αρχή Προδικαστικών Προσφυγών, από τρεις που γίνεται σήμερα. Ειδικότερα, ο κάθε ενδιαφερόμενος θα μπορεί να προσφεύγει κατά τις ανάδειξης προσωρινού αναδόχου στο τέλος της διαδικασίας και όχι κατά την διάρκεια της εξέτασης των δικαιολογητικών και κατά το άνοιγμα των οικονομικών και τεχνικών προσφορών.
Τέλος, θα προβλέπεται και η δυνατότητα σε ορισμένα δημόσια έργα να υπάρχει ιδιωτική επίβλεψη, κάτι το οποίο γίνεται σήμερα στα έργα παραχώρησης, με τον θεσμό του ανεξάρτητου μηχανικού.
Το νομοσχέδιο για τις δημόσιες συμβάσεις θα κατατεθεί από το υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων, ενώ ενεργή συμμετοχή έχει το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών. Ήδη η νομοπαρασκευαστική επιτροπή έχει ολοκληρώσει το έργο της για το τμήμα που αφορά την ανάθεση έργων και αναμένεται μέσα στο επόμενο διάστημα να ολοκληρωθεί και το κομμάτι της εκτέλεσης.
