Τον δρόμο για την μερική ιδιωτικοποίηση έως 40% της Αριάδνη, θυγατρικής του ΑΔΜΗΕ που κατασκευάζει την ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης –Αττικής συνολικού ύψους 1 δισ. Ευρώ ανοίγει υπό όρους η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας.
Ο διαγωνισμός που έχει παγώσει από το περασμένο Φθινόπωρο προβλέπεται να ενεργοποιηθεί άμεσα μετά το θετικό σινιάλο της Κομισιόν, η οποία ανοίγει το δρόμο ακόμη και για την είσοδο της Κινεζικής State Grid, μετόχου μειοψηφίας του Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας από το 2017.
O κινεζικός γίγαντας έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον για την απόκτηση έως 20% του μετοχικού κεφαλαίου της Αριάδνη από το 2019 και είχε μάλιστα υπογραφεί σχετικό μνημόνιο συνεργασίας στο Μέγαρο Μαξίμου παρουσία του Προέδρου της Κίνας. Για την υλοποίηση αυτής της συμφωνίας ασκεί πιέσεις εδώ και μήνες και η διοίκηση του ΑΔΜΗΕ.
Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, όρος απαράβατος για να προχωρήσει η πώληση του στρατηγικού ποσοστού σε ότι αφορά την State Grid είναι να περιοριστούν τα δικαιώματα της θυγατρικής εταιρείας στο έργο.
Η συντήρηση, η λειτουργία, η διαχείριση και η ανάπτυξη του συστήματος για την Μεγάλη Διασύνδεση ζητά να παραμείνουν στις αρμοδιότητες του ΑΔΜΗΕ.
Σε σχέση με την είσοδο άλλων μετόχων, η Κομισιόν καλεί τον Ρυθμιστή να περιφρουρίσει αντίστοιχα τα δικαιώματα που θα αποκτήσουν και να ελέγξει την συμμετοχή τους στη λήψη αποφάσεων. Όπως αναφέρεται ακόμη και η επιλογή υπεργολάβου, μπορεί να θεωρηθεί παραβίαση της αποκλειστικής αρμοδιότητας και του ελέγχου που είναι στην ευθύνη του ΑΔΜΗΕ.
Ωστόσο, ένα ενδιαφέρον στοιχείο της αλληλογραφίας με την ΕΕ αποτελεί το γεγονός ότι ενώ από την πρόσκληση ενδιαφέροντος αποκλείονται πρόσωπα που ασκούν δραστηριότητες παραγωγής και προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας, σε άλλο σημείο ανοίγει παράθυρο συμμετοχής στο διαγωνισμό και ιδιωτών με αμιγώς επενδυτικά κριτήρια σε ρόλο παθητικού επενδυτή.
Ο οδικός χάρτης της ΡΑΕ
Κατόπιν αυτών, η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας προσανατολίζεται στην επαναξιολόγηση της σύμβασης παραχώρησης AΔΜΗΕ –Αριάδνη (Concession Agreement) προκειμένου να είναι συμβατή με τις απαιτήσεις των Βρυξελλών. Κόκκινη γραμμή είναι να μην εκχωρηθούν εξουσίες σε τρίτους που βρίσκονται στο στενό πυρήνα αρμοδιοτήτων του ΑΔΜΗΕ.
Επιπλέον, η ΡΑΕ θα προχωρήσει στον έλεγχο του καταστατικού της Αριάδνη αλλά και σε ένα μηχανισμό παρακολούθησης και συμμόρφωσης μεταξύ ΑΔΜΗΕ-Αριάδνη με στόχο την προκήρυξη του διαγωνισμού εντός του Φθινοπώρου.
Στην Κομισιόν είχε καταφύγει η ΡΑΕ στις αρχές του χρόνου, προκειμένου να ζητήσει διευκρινίσεις σχετικά με το σχέδιο προκήρυξης για την πώληση των μετοχών της Αριάδνη που της είχε στείλει ο Διαχειριστής. Με βάση τον σχεδιασμό, η θυγατρική του ΑΔΜΗΕ θα προκήρυσσε διαγωνισμό και θα χρηματοδοτούσε, θα κατασκεύαζε και θα έθετε σε δοκιμαστική λειτουργία την διασύνδεση της Κρήτης.
Αντίστοιχα ο ΑΔΜΗΕ, θα διατηρούσε την ιδιοκτησία και θα είχε την ευθύνη για την λειτουργία, την διαχείριση και την συντήρηση του έργου. Η πρόσκληση ενδιαφέροντος κρίθηκε ασαφής σχετικά με το εύρος της εκχώρησης των αρμοδιοτήτων για αυτό και κρίθηκε σκόπιμη η γνωμοδότηση της Κομισιόν.
Ο ΑΔΜΗΕ επιδιώκει την πώληση μετοχών της Αριάδνη, προκειμένου να χρηματοδοτήσει και με ιδιωτικούς πόρους το μεγάλο πρότζεκτ της Κρήτης, που αναμένεται να διασυνδέσει το νησί με το Ηπειρωτικό σύστημα το 2023.
Ήδη εδώ και λίγες εβδομάδες έχει μπει σε λειτουργία και το μικρό καλώδιο (Κρήτη-Πελοπόννησος) που αποτελεί ένα ενδιάμεσο στόχο ενίσχυσης του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας του νησιού.
Για την χρηματοδότηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης-Αττικής, ο ΑΔΜΗΕ έχει συνάψει σύμβαση χρηματοδότησης ύψους 400 εκατ. ευρώ από την ΕΤΕΠ και τη Eurobank. Επιπλέον προγραμματίζεται η άντληση πρόσθετων πόρων 400 εκατ. ευρώ μέσω ΕΣΠΑ.
Πώς οι Κύπριοι βγήκαν από το big project
Το έργο της διασύνδεσης της Κρήτης με το Ηπειρωτικό Σύστημα της χώρας που αποτελούσε project του ΑΔΜΗΕ, εντάχθηκε το 2017 στο σχεδιασμό για ένα ενιαίο έργο διασύνδεσης μεταξύ Ισραήλ-Κύπρου-Κρήτης-Αττικής με φορέα υλοποίησης την κυπριακή εταιρεία Euroasia Interconnector.
Κρίθηκε σκόπιμο τότε να αποτελέσει ένα αυτοτελές έργο που δεν θα επιβάρυνε με πρόσθετα κόστη τους καταναλωτές και έτσι συνάφθηκε συμφωνία (AMOU) για από κοινού μελέτη και κατασκευή μεταξύ του Έλληνα Διαχειριστή και των Κυπρίων.
Την υλοποίηση του έργου θα αναλάμβανε μια εταιρεία ειδικού σκοπού στην οποία το 51% θα είχε ο ΑΔΜΗΕ, το 39% ο Euroasia και το 10% θα αποκτούσαν άλλοι μέτοχοι. Στην πορεία όμως του σχεδιασμού μεταξύ των δύο ετέρων υπήρξε μεγάλη σύγκρουση, θέτοντας σε κίνδυνο την ενεργειακή ασφάλεια της Κρήτης και προκαλώντας καθυστερήσεις που τίναζαν στον αέρα όλο τον προγραμματισμό.
Τότε ο ΑΔΜΗΕ με την έγκριση της ΡΑΕ προχώρησε στην ίδρυση της Αριάδνη Interconnection, μιας εταιρείας ειδικού σκοπού που ανέλαβε την χρηματοδότηση και κατασκευή του έργου κοινού ενδιαφέροντος για την γραμμή μεταφοράς Κορακιάς (Κρήτη) και Αττικής.
Καθώς μάλιστα η Κυπριακή εταιρεία συνέχισε να εμφανίζει αδυναμία στην καταβολή του τιμήματος για την απόκτηση των μετοχών της Αριάδνη, η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας αποφάσισε προ διετίας να προχωρήσει το έργο χωρίς τον Euroasia Interconnector.
Έκτοτε η Μεγάλη διασύνδεση έχει πάψει να είναι έργου κοινού ενδιαφέροντος και υλοποιείται ως εθνικό έργο, το οποίο έχει ενταχθεί στο δεκαετές πρόγραμμα ανάπτυξης 2019-2028 του ΑΔΜΗΕ. Η άρση ωστόσο αυτής της υποστήριξης από την ελληνική πλευρά μετέβαλλε και την νομική υπόσταση της υποδομής καθώς το έργο όφειλε να κατασκευαστεί από τον ΑΔΜΗΕ που είναι και ο πιστοποιημένος διαχειριστής.
Με στόχο να μην διαταραχθούν οι εύθραυστες ισορροπίες και προκληθεί ένας νέος γύρος καθυστερήσεων αποφασίστηκε να διατηρηθεί το χρονοδιάγραμμα αλλά και η μορφή της Αριάδνη. Όμως η ΡΑΕ γρήγορα διαπίστωσε ότι ο ΑΔΜΗΕ υλοποιούσε ένα διαφορετικό σχεδιασμό εκχωρώντας στην θυγατρική του ένα διευρυμένο ρόλο στην Μεγάλη διασύνδεση με κίνδυνο να αφαιρεθούν σημαντικά δικαιώματα από τον Διαχειριστή. Για αυτό άλλωστε και αποφασίστηκε να ζητήσει την γνωμοδότηση της ΕΕ, προκειμένου να διαπιστώσει την δυνατότητα εκχώρησης ουσιωδών αρμοδιοτήτων στην Αριάδνη στην οποία θα συμμετέχουν και άλλοι ιδιώτες.
