Από τις μπαταρίες μέχρι τα μεγάλα αντλησιοταμιευτικά έργα, η Ελλάδα «χτίζει» το νέο της ενεργειακό back-up. Η χώρα μας συγκαταλέγεται στις ευρωπαϊκές αγορές όπου η ευρεία ανάπτυξη μπαταριών αποθήκευσης μικρής διάρκειας αναμένεται να καλύψει σημαντικό μέρος των αναγκών εξισορρόπησης του ηλεκτρικού συστήματος κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Με δεδομένο ότι το εγχώριο ενεργειακό μείγμα βασίζεται κυρίως σε φωτοβολταϊκά και χερσαία αιολικά πάρκα, οι μπαταρίες διάρκειας έως οκτώ ωρών μπορούν να μεταφέρουν την πλεονάζουσα παραγωγή των μεσημβρινών ωρών προς τις απογευματινές και βραδινές αιχμές ζήτησης, περιορίζοντας τις περικοπές πράσινης ενέργειας και ενισχύοντας τη σταθερότητα του δικτύου.
Σύμφωνα με τους αναλυτές, όσο αυξάνεται η διείσδυση των Ανανεώσιμεων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), τόσο ενισχύεται η ανάγκη για τεχνολογίες αποθήκευσης μεγάλης διάρκειας
Αυτό αναφέρει, ανάλυση που δημοσιεύθηκε χθες της Eurelectric, η οποία εκπροσωπεί περισσότερες από 3.500 επιχειρήσεις παραγωγής, προμήθειας και διανομής ηλεκτρισμού στην Ευρώπη και της AFRY (διεθνής συμβουλευτική εταιρεία με ισχυρή παρουσία στον ενεργειακό τομέα).
Ωστόσο, σύμφωνα με τους αναλυτές, όσο αυξάνεται η διείσδυση των Ανανεώσιμεων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), τόσο ενισχύεται η ανάγκη για τεχνολογίες αποθήκευσης μεγάλης διάρκειας (Long-Duration Energy Storage – LDES), όπως η αντλησιοταμίευση, η θερμική αποθήκευση και η αποθήκευση με υδρογόνο.
Οι συγκεκριμένες τεχνολογίες δεν περιορίζονται στην ενδοημερήσια εξισορρόπηση, αλλά στοχεύουν στη «μεταφορά» της παραγόμενης πράσινης ενέργειας μεταξύ ημερών ή και την κάλυψη παρατεταμένων περιόδων χαμηλής παραγωγής από ΑΠΕ, λειτουργώντας ως στρατηγική εφεδρεία του συστήματος.
Η Ελλάδα και η απόθηκευση ενέργειας
Σε αυτό το πλαίσιο, η αντλησιοταμίευση αναδεικνύεται σε βασικό πυλώνα του ελληνικού ενεργειακού συστήματος, με τη ΔΕΗ και την ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή ανάπτυξης έργων μεγάλης κλίμακας. Πέρα από τις υφιστάμενες μονάδες της ΔΕΗ στη Σφηκιά και τον Θησαυρό, το επόμενο μεγάλο έργο αντλησιοταμίευσης που προχωρά είναι στην Αμφιλοχία από την ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή.
Οι εργασίες βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη, με στόχο την ολοκλήρωση εντός του έτους και την εμπορική λειτουργία το 2027. Πρόκειται για το μεγαλύτερο έργο του χαρτοφυλακίου της εταιρείας, το οποίο αναμένεται να ενισχύσει σημαντικά την ευελιξία του συστήματος και την περαιτέρω ενσωμάτωση των ΑΠΕ.
Στη Δυτική Μακεδονία, η ΔΕΗ έχει ήδη εξασφαλίσει περιβαλλοντικούς όρους για δύο άλλα έργα αντλησιοταμίευσης 304 MW και 240 MW σε Καρδιά και Νότιο Πεδίο
Παράλληλα, η ΔΕΗ συνεχίζει την ανάπτυξη του δικού της προγράμματος αντλησιοταμίευσης. Η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για νέο έργο, ισχύος 467 MW (μεγαβάτ) έγχυσης και 441 MW απορρόφησης, στον ταμιευτήρα του υδροηλεκτρικού σταθμού Σφηκιάς βρίσκεται σε διαδικασία διαβούλευσης, με την περιβαλλοντική έγκριση να θεωρείται ζήτημα χρόνου.
Στη Δυτική Μακεδονία, η ΔΕΗ έχει ήδη εξασφαλίσει περιβαλλοντικούς όρους για δύο άλλα έργα αντλησιοταμίευσης 304 MW και 240 MW σε Καρδιά και Νότιο Πεδίο, τα οποία θα αξιοποιούν υφιστάμενες λιγνιτικές εκτάσεις, ενώ προχωρά και σχέδιο για μονάδα 183 MW στη Μεγαλόπολη.
Έως 250 εκατ. ευρώ όφελος ανά γιγαβάτ
Οι τεχνολογίες LDES στοχεύουν κυρίως στη μεταφορά ενέργειας μεταξύ διαφορετικών χρονικών περιόδων και όχι μόνο στην ενδοημερήσια εξισορρόπηση, καθιστώντας τες κρίσιμες για συστήματα με υψηλή διείσδυση ΑΠΕ.
Σύμφωνα με τη μελέτη των Eurelectric και AFRY, η αξία της ευελιξίας στο ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα αυξάνεται σημαντικά, καθώς η αποθήκευση συμβάλλει στη μείωση των περικοπών ανανεώσιμης ενέργειας, στη διαχείριση συμφόρησης του δικτύου και στη βελτίωση της σταθερότητας. Ενδεικτικά, η εγκατάσταση 1 GW (γιγαβάτ) αποθήκευσης μεγάλης διάρκειας μπορεί να μειώσει το μεταβλητό κόστος λειτουργίας του ηλεκτρικού συστήματος κατά 150–250 εκατ. ευρώ ετησίως, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά της κάθε αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι αγορές ενδοημερήσιας διαπραγμάτευσης και εξισορρόπησης έχουν δευτερεύοντα ρόλο, καθώς καλύπτουν κυρίως βραχυπρόθεσμες ανισορροπίες και ανάγκες εφεδρείας
Πώς «βγάζουν χρήμα» τα LDES
Σε επίπεδο αγοράς, οι μελετητές επισημαίνουν ότι η οικονομική απόδοση των LDES προέρχεται κυρίως από την αγορά επόμενης ημέρας (day-ahead market), η οποία αντιπροσωπεύει περίπου το 80% των συνολικών εσόδων. Οι αγορές ενδοημερήσιας διαπραγμάτευσης και εξισορρόπησης έχουν δευτερεύοντα ρόλο, καθώς καλύπτουν κυρίως βραχυπρόθεσμες ανισορροπίες και ανάγκες εφεδρείας.
Μάλιστα, αναφέρουν ως παράδειγμα τις αγορές της Γερμανίας και της Φινλανδίας οι οποίες, παρά τις διαφορές μεγέθους μεταξύ του, παρουσιάζουν παρόμοια δομικά χαρακτηριστικά λόγω της υψηλής διείσδυσης αιολικής ενέργειας και της σταδιακής απόσυρσης συμβατικών μονάδων ευελιξίας. Ως αποτέλεσμα, τα έργα LDES δημιουργούν συγκρίσιμες ευκαιρίες απόδοσης ανά MW εγκατεστημένης ισχύος, αν και στη Φινλανδία η ισχυρή παρουσία υδροηλεκτρικών περιορίζει τη μεταβλητότητα και τις πρόσθετες ευκαιρίες εσόδων από τις αγορές εξισορρόπησης.
