Το γεγονός ότι η ελληνική κτηματαγορά έχει διανύσει μεγάλη απόσταση μέσα σε λίγα χρόνια – από την ασφυξία της γραφειοκρατίας στην εποχή της ψηφιοποίησης και της θεσμικής εξομάλυνσης, υπογραμμίστηκε σε συζήτηση στο πλαίσιο της Prodexpo 2025, του κορυφαίου συνεδρίου για την αγορά ακινήτων στην Ελλάδα και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Κοινή παραδοχή ήταν ότι το περιβάλλον είναι πιο ώριμο και διαφανές, αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν εμπόδια που καθυστερούν τη ροή των συναλλαγών.
Ειδικότερα, ο κ. Ιωάννης Γκάνος, CEO της Alpha Real Estate Services, επεσήμανε πως «η καθημερινότητα είναι πολύ καλύτερη σε σχέση με πριν πέντε χρόνια – η αγορά δουλεύει».
Αναγνώρισε ότι «έχουν προστεθεί νέα εργαλεία, όπως η ηλεκτρονική ταυτότητα ακινήτου», ωστόσο «οι διαδικασίες παραμένουν κατακερματισμένες» και απαιτείται «περαιτέρω ψηφιοποίηση και ενοποίηση». Όπως είπε, «οι αγοραστές είναι πιο προσεκτικοί και απαιτητικοί», ενώ η αγορά «γίνεται πιο διαφανής και αποτελεσματική, αν και έχουμε ακόμα δρόμο».
Παίρνοντας τον λόγο, η κυρία Ελένη Κοντογεώργου, Πρόεδρος του Συλλόγου Συμβολαιογράφων Αθηνών και της Συντονιστικής Επιτροπής Συμβολαιογραφικών Συλλόγων Ελλάδος, ανέδειξε τη νομική και πρακτική πλευρά των συναλλαγών. Επεσήμανε ότι «ο έλεγχος των πιστοποιητικών των μηχανικών είναι χρονοβόρος και μπορεί να οδηγήσει σε πρόσθετο φόρο για τον πωλητή», ενώ υπογράμμισε ότι «πλέον τα τιμήματα κατατίθενται διατραπεζικά – δεν υπάρχουν κάτω από το τραπέζι συναλλαγές».
Όπως σημείωσε, «η τεχνολογία δεν μας φοβίζει, κάνει πιο εύκολη τη δουλειά μας», προσθέτοντας ότι «ο ρόλος του συμβολαιογράφου θα παραμείνει κομβικός» και πως «είναι αναγκαίο να ολοκληρωθεί ο πολεοδομικός σχεδιασμός της χώρας».
Από την πλευρά των μηχανικών, ο κ. Μάνος Κρανίδης, CEO της Krama Property και Πολιτικός Μηχανικός του ΕΜΠ, έδωσε μια εικόνα που επιβεβαιώνει τα τεχνικά κενά της αγοράς. «Έχω κάνει εκατοντάδες ελέγχους – μόλις το 3% των ακινήτων είναι απόλυτα σύμφωνο με την άδεια», είπε, εξηγώντας ότι «οι πολεοδομίες δεν λειτουργούν όπως πρέπει» και ότι «πρέπει να γίνει πλήρης ψηφιοποίηση, αλλά και να λειτουργεί το κράτος».
Τόνισε ότι «η ψηφιοποίηση χωρίς οργάνωση γεννά νέα γραφειοκρατία» και ζήτησε «ενιαίο ψηφιακό σύστημα» για να επιταχυνθεί ο πολεοδομικός έλεγχος και η ωρίμανση των ακινήτων.
Την ανάγκη για θεσμική ασφάλεια και συντονισμό όλων των πλευρών επισήμανε ο κ. Νεοκλής Νεοκλέους, Επικεφαλής του Τμήματος Real Estate της Sioufas & Associates Law Firm. Όπως είπε, «έχουν γίνει σημαντικά βήματα για την ασφάλεια των συναλλαγών», ωστόσο «οι προκλήσεις παραμένουν, κυρίως στα θέματα του κτηματολογίου και των οικονομικών εκκρεμοτήτων των πολιτών».
Υπογράμμισε ότι «ο δικηγόρος πρέπει να συντονίζει όλες τις πλευρές, ώστε ο αγοραστής να παραλάβει καθαρό ακίνητο», και σημείωσε πως «μια απλή αγοραπωλησία μπορεί πλέον να ολοκληρωθεί σε μερικές εβδομάδες». Παρόλα αυτά, «η έλλειψη διασύνδεσης ανάμεσα στις πλατφόρμες» εξακολουθεί να δημιουργεί καθυστερήσεις.
Τη συζήτηση συντόνισε ο κ. Γιώργος Ρέκας, Supervising Senior Attorney στη Sioufas & Associates Law Firm, επισημαίνοντας ότι η εμπιστοσύνη και η συνέργεια ανάμεσα στους επαγγελματίες του κλάδου είναι η βάση για μια υγιή αγορά.
Οι νέες στρατηγικές στα εταιρικά ακίνητα
Στην παρουσίαση που ακολούθησε, ο κ. Δημήτρης Βλαχόπουλος, International Partner και Head of Portfolio & Location Strategy EMEA της Cushman & Wakefield, παρουσίασε τα ευρήματα της ετήσιας έρευνας «What Occupiers Want 2025», που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με τη CoreNet Global.
Η μελέτη βασίστηκε σε απαντήσεις περισσότερων από 230 επικεφαλής εταιρικών ακινήτων (CRE) παγκοσμίως, οι οποίοι εκπροσωπούν 8,1 εκατομμύρια εργαζόμενους και 34 εκατομμύρια τετραγωνικά μέτρα γραφείων. Το 52% προέρχεται από την Αμερική, το 34% από Ευρώπη, Μέση Ανατολή και Αφρική και το 14% από Ασία-Ειρηνικό.
Κεντρικό εύρημα είναι ότι το κόστος παραμένει ο βασικότερος μοχλός λήψης αποφάσεων. Ακολουθούν η προσέλκυση και διατήρηση ταλέντου και η επιχειρησιακή αριστεία, ενώ η αβεβαιότητα για τις δαπάνες και τον ρόλο του φυσικού γραφείου αποτελεί βασικό εμπόδιο.
Περίπου το 40% των οργανισμών απαιτεί φυσική παρουσία δύο ή τρεις ημέρες την εβδομάδα, με το 44% να έχει περιορίσει την ευελιξία και μόλις το 14% να την έχει αυξήσει. Τα οικονομικά metrics παραμένουν κυρίαρχα, χρησιμοποιούμενα από σχεδόν το 80% των εταιρειών.
Στο οργανωτικό επίπεδο, το 29% των επιχειρήσεων που άλλαξαν γραμμές αναφοράς μετέφεραν το CRE στο τμήμα Ανθρώπινου Δυναμικού, ενώ το 61% έχει υιοθετήσει πιο ευέλικτες πρακτικές προσλήψεων. Τέλος, το 85% των συμμετεχόντων έχει αυξήσει τις απαιτήσεις του από τους ιδιοκτήτες ακινήτων και το 46% δηλώνει πρόθυμο να πληρώσει υψηλότερα κόστη για ενισχυμένες υπηρεσίες, καθώς το γραφείο μετατρέπεται σταδιακά σε «office as a service».
