Τον Ιανουάριο του 2020 θα καταθέσει το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων το τελικό σχέδιο για την αναμόρφωση του ασφαλιστικού συστήματος το οποίο μεταξύ άλλων θα περιλαμβάνει ένα νέο σύστημα ασφαλιστικών εισφορών για μη μισθωτούς και μισθωτούς, συνολικά για 1,5 εκ. μισθωτούς και 1,4 εκ. ελεύθερους επαγγελματίες-αγρότες και αυτοαπασχολούμενους.
Να σημειωθεί ότι το ΣτΕ έκρινε πως το ύψος των εισφορών που χρεώνονται σε 1,4 εκατομμύρια αγρότες, ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους είναι αντισυνταγματικό καθώς υπολογίζεται στο 20% -δεν έχει ενσωματωθεί στο σκεπτικό του Ανωτάτου Δικαστηρίου η τελευταία αλλαγή του 2019, με την οποία η εισφορά έπεσε από 20% στο 13,33%- του εισοδήματός τους.
Στο σκεπτικό της απόφασης, συμπεριλαμβάνεται ότι το ύψος των εισφορών πρέπει μεν να διασφαλίζει την επάρκεια των παροχών – συντάξεων, χωρίς όμως να πλήττει υπέρμετρα και δυσανάλογα το εισόδημα κατά τη διάρκεια του εργασιακού βίου.
Βασικό χαρακτηριστικό των αλλαγών που θα ισχύσουν από το 2020 θα είναι η αποσύνδεση των ασφαλιστικών κρατήσεων (υπέρ κύριας ασφάλισης – υγείας) των μη μισθωτών από το φορολογητέο εισόδημα τους και, παραπέρα, σύμφωνα με το βασικό σενάριο, η θέσπιση ασφαλιστικών “κλάσεων”, ανάλογα με τα έτη ασφάλισής τους, με την κατώτατη “κλάση” να προβλέπει εισφορές γύρω στα 200 -210 ευρώ.Μέσα από αυτήν την ανατροπή, το υπουργείο Εργασίας στοχεύει σε αύξηση της εισπραξιμότητας των εισφορών, μείωση της φοροαποφυγής, κατάργηση των επιστροφών εισφορών, μείωση των χρεών, αλλά και περιορισμό του φαινομένου της καταβολής κρατήσεων την “τελευταία στιγμή”.
Ειδικότερα η κατώτερη ασφαλιστική κλάση, θα είναι υψηλότερη από τη σημερινή κατώτερη εισφορά που ανέρχεται μαζί με την εισφορά υγείας και τα 10 ευρώ για ανεργία, σε 185,18 ευρώ (20% επί του κατώτατου μισθού των 650 ευρώ για κύρια ασφάλιση, 6,95% επί του ίδιου ποσού για εισφορά υγείας και 10 ευρώ τον μήνα για τον λογαριασμό ανεργίας). Σύμφωνα βέβαια με τον υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων Γιάννη Βρούτση, οι αλλαγές στις εισφορές μαζί με τη φορολογική επίδραση της μείωσης του φόρου της πρώτης κλίμακας των 10.000 ευρώ στο 9% από 22% από το 2020, θα έχουν εντέλει θετικό αποτέλεσμα στο εισόδημα των ελεύθερων επαγγελματιών, αυτοαπασχολούμενων και αγροτών.
Οι νέες ασφαλιστικές κλάσεις δεν θα συνδέονται με το εισόδημα, ούτε η μετάβαση από την πρώτη στην επόμενη θα είναι υποχρεωτική. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι οι ασφαλισμένοι θα επιλέγουν όχι μόνο τις εισφορές τους αλλά και το ύψος των μελλοντικών συντάξεών τους. Οι επόμενες κλάσεις θα προβλέπουν υψηλότερες εισφορές και θα οδηγούν σε υψηλότερες συντάξεις.
Οι ασφαλιστικές εισφορές των μη μισθωτών
1η ασφαλιστική κλάση: 200-210 ευρώ
2η ασφαλιστική κλάση: 240-250 ευρώ
3η ασφαλιστική κλάση: 290-300 ευρώ
4η ασφαλιστική κλάση: 340-350 ευρώ
5η ασφαλιστική κλάση: 430-440 ευρώ
6η ασφαλιστική κλάση: 530-540 ευρώ
Και μια ακόμη ασφαλιστική κλάση που θα αφορά μόνο τους νέους μη μισθωτούς οι οποίοι έχουν μέχρι πέντε χρόνια στην αγορά εργασίας. Για την εν λόγω κατηγορία το ασφάλιστρο θα κυμανθεί γύρω στα 180-190 ευρώ.
Εισφορές για μισθωτούς
Οσον αφορά τους μισθωτούς,το δεύτερο 6μηνο του 2020 ξεκινά η σταδιακή μείωση των εισφορών για τους μισθωτούς. Η μείωση των εισφορών θα αφορά μόνο τους μισθωτούς πλήρους απασχόλησης, δηλαδή περίπου 1,5 εκατομμύριο μισθωτούς. Οι εργοδότες δεν θα έχουν την ελάφρυνση αυτή για τους εργαζόμενους τους οποίους απασχολούν με καθεστώς μερικής απασχόλησης.
Η μείωση του μη μισθολογικού κόστους, η οποία σωρευτικά θα φτάσει τις 5 ποσοστιαίες μονάδες μέχρι και το 2023, προβλέπεται να ξεκινήσει από 1η Ιουλίου του 2020 και να ολοκληρωθεί σε 4 φάσεις. Το πρώτο βήμα θα γίνει το 2020 καθώς η αφαίρεση 0,9 ποσοστιαίων μονάδων από τον όγκο των ασφαλιστικών εισφορών εργοδότη και εργαζόμενου που σήμερα φτάνουν αθροιστικά στο 40,56% μεταφράζεται σε ελάφρυνση 2,21% του μη μισθολογικού κόστους που αφορά στην ασφάλιση.
Για τους χαμηλόμισθους, η ελάφρυνση θα είναι συνολικά μεγαλύτερη, καθώς αναμένεται να πέσουν και οι φορολογικοί συντελεστές στο 9% από 22% για ετήσια εισοδήματα έως 10.000€.
