Ολοι αντιλαμβανόμαστε ότι το εγχώριο οικονομικό περιβάλλον επηρεάζεται σημαντικά από τις διεθνείς οικονομικές εξελίξεις. Τα τελευταία χρόνια η παγκόσμια οικονομία βρισκόταν σε κατάσταση ανάπτυξης, αλλά δυστυχώς η προηγούμενη κυβέρνηση δεν κατάφερε να το εκμεταλλευτεί για να «απογειώσει» την ελληνική οικονομία.
Πριν από τρεις μήνες οι Ελληνες πολίτες επέλεξαν να έρθει στην εξουσία μια νέα κυβέρνηση, η οποία έχει δείξει το πρώτο τρίμηνο ότι έχει έναν άλλο προσανατολισμό και μια άλλη αντίληψη. Δυστυχώς η πορεία της παγκόσμιας οικονομίας οδηγείται, όπως όλα δείχνουν, σε ύφεση, με αποτέλεσμα να επιβάλλεται η νέα κυβέρνηση να προωθήσει άμεσα τις μεταρρυθμίσεις που θα διευκολύνουν τις επενδύσεις. Επίσης θα πρέπει να αντιληφθούμε όλοι, και ιδίως οι κυβερνώντες, ότι η πραγματική ανάπτυξη θα έρθει μόνο όταν θα γίνονται πολλές μικρές επενδύσεις και όχι μία, δύο ή τρεις μεγάλες. Δεν υποτιμώ τη σημαντικότητα να ξεμπλοκάρουν επιτέλους κάποιες μεγάλες επενδύσεις, όπως το Ελληνικό, η οποία θα δείξει ότι ανοίγει ο δρόμος της ανάπτυξης. Απλά τονίζω ότι αν ξεμπλοκάρουν μόνο αυτές και δεν γίνονται ταυτόχρονα ή στη συνέχεια πολλές μικρές επενδύσεις, η χώρα, υπό την πίεση μιας διεθνούς ύφεσης, θα χάσει την ευκαιρία για αλλαγή της πορείας της.
Πώς όμως μπορεί μια κυβέρνηση να βοηθήσει να προχωρήσει μια μεγάλη επένδυση και πώς μπορεί να βοηθήσει να γίνουν πολλές μεσαίες ή μικρές; Εφόσον θέλει η κυβέρνηση πραγματικά να προχωρήσει μια μεγάλη επένδυση, δημιουργεί μια ομάδα αρμόδιων υπουργών, οι οποίοι, συνεπικουρούμενοι από κατάλληλους συμβούλους, ξετυλίγουν το κουβάρι της γραφειοκρατίας που επικρατεί. Αυτό ακριβώς έγινε στο Ελληνικό. Πώς όμως μπορεί να γίνει το ίδιο και σε πολλές μικρές επενδύσεις; Σε αυτήν την περίπτωση η άσκηση έχει απείρως μεγαλύτερη δυσκολία. Γιατί όπως αντιλαμβάνεστε δεν είναι δυνατόν για κάθε επένδυση να ασχολούνται οι υπουργοί και οι σύμβουλοί τους για να προχωρήσει. Τι χρειάζεται να γίνει; Συνδυασμός μεταρρυθμίσεων, όχι αποσπασματικά κάποιες.
Για να γίνω πιο συγκεκριμένος, θα περιγράψω την ελληνική πραγματικότητα. Εδώ και περίπου ένα χρόνο λειτουργεί από το ΤΕΕ το σύστημα e-adeies μέσω του οποίου εκδίδονται ηλεκτρονικά οι οικοδομικές άδειες. Υποβάλλουν δηλαδή οι μηχανικοί τις μελέτες ηλεκτρονικά και τις εγκρίνουν οι πολεοδομίες ηλεκτρονικά. Ετσι θα φαντάζεται κάποιος ότι όλα γίνονται πολύ γρήγορα και με διαφάνεια. Δυστυχώς όμως δεν συμβαίνει αυτό, διότι εκτός από τις μελέτες ο μηχανικός θα πρέπει να συμπεριλάβει στα απαιτούμενα έγγραφα, ενδεικτικά αναφέρω, τη βεβαίωση της αρχαιολογίας, του δασαρχείου και πολλά επιπλέον, τα οποία θα πρέπει να τα πάρει με τον παλιό παραδοσιακό τρόπο και με τη γραφειοκρατία που όλοι αντιλαμβάνεστε. Ετσι, μια σημαντική μεταρρύθμιση δεν μπορεί να φέρει το επιθυμητό αποτέλεσμα, διότι δεν υπάρχει στη χώρα ένας ενιαίος ψηφιακός χάρτης που να περιλαμβάνει όλα τα γεωχωρικά δεδομένα που απαιτούνται για την αδειοδότηση και μάλιστα με διοικητική ισχύ. Αν υπήρχε ο ψηφιακός χάρτης, δεν θα χρειαζόταν κανένα έγγραφο από καμία υπηρεσία και υποβάλλοντας κάποιος τις απαραίτητες μελέτες, θα εξέδιδε ηλεκτρονικά την οικοδομική άδεια σε λίγες ημέρες. Επίσης, αν υπήρχε ένα κεντρικό ψηφιακό σύστημα αδειοδότησης, θα μπορούσε μέσω αυτού να εκδώσει άμεσα και την άδεια λειτουργίας της επιχείρησης.
Θα αναφέρω ένα παράδειγμα για να περιγράψω τι εννοώ. Αν ένας πολίτης θέλει να ανοίξει ένα εστιατόριο ή ένα μικρό ξενοδοχείο και έχει δυσκολίες στη συλλογή των αναγκαίων εγγράφων από την αρχαιολογία, το δασαρχείο ή άλλες υπηρεσίες, όλοι αντιλαμβάνεστε ότι δεν θα ασχοληθούν ούτε υπουργοί ούτε κάποιοι σύμβουλοί τους. Αρα ο επενδυτής θα ταλαιπωρηθεί πιθανόν για χρόνια με αμφίβολο αποτέλεσμα. Αν όμως υπήρχε ο συνδυασμός του ενιαίου ψηφιακού χάρτη και ένα κεντρικό σύστημα αδειοδότησης, που θα εξέδιδε ηλεκτρονικά και την οικοδομική άδεια και την άδεια λειτουργίας, τότε σε λίγες ημέρες θα μπορούσαν να εκδοθούν όλες οι άδειες που σήμερα, αν τελικά εκδοθούν, χρειάζονται στις περισσότερες περιπτώσεις πολλούς μήνες ή χρόνια. Με το συγκεκριμένο παράδειγμα θέλω να καταστήσω σαφές ότι οι μεταρρυθμίσεις έχουν πραγματική αξία μόνο όταν αποτελούν ένα πλήρες πακέτο που επιλύει συνολικά ένα πρόβλημα.
Με το αναπτυξιακό νομοσχέδιο η κυβέρνηση περιλαμβάνει τον ενιαίο ψηφιακό χάρτη στις προωθούμενες μεταρρυθμίσεις. Φαίνεται όμως ότι από τη λύση-πακέτο για τη διευκόλυνση μικρών και μεσαίων επενδύσεων λείπει το κεντρικό ψηφιακό σύστημα αδειοδότησης, με αποτέλεσμα πάλι κάτι να μην υπάρχει, παρά το ότι είχε εξαγγελθεί στις προγραμματικές δηλώσεις.
Αν η κυβέρνηση θέλει να πετύχει σημαντικούς ρυθμούς ανάπτυξης σύντομα και πριν την επηρεάσει η αναμενόμενη διεθνής ύφεση, θα πρέπει με ένταση να προχωρήσει το επόμενο τρίμηνο σε ολοκληρωμένες θεσμικές μεταρρυθμίσεις που θα αλλάξουν ριζικά τη χώρα. Αν επαναπαυτεί στην υπεραπόδοση κάποιων υπουργών στο ξεμπλοκάρισμα μεγάλων επενδύσεων, το μέλλον θα είναι δύσκολο.
