Μπορεί μια πόλη που μόλις πριν λίγα χρόνια πάλευε με την ύφεση και την ανεργία να διεκδικεί σήμερα μια θέση ανάμεσα στους πιο “καυτούς” προορισμούς για επένδυση ακινήτων στην Ευρώπη;
Με την αγορά κατοικίας να καταγράφει ρυθμούς ανόδου που ξεπερνούν τις μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και το διεθνές επενδυτικό ενδιαφέρον να χτυπά “κόκκινο”, η Αθήνα μετατρέπεται ραγδαία σε case study για το πώς μια πόλη μπορεί να περάσει από την αφάνεια στο επίκεντρο. Αλλά τι σημαίνει αυτό για τον μέσο πολίτη, τον ξένο επενδυτή και τη συνολική εικόνα της ευρωπαϊκής αγοράς;
Η επιστροφή της ελληνικής αγοράς ακινήτων
Η δεκαετία της οικονομικής κρίσης άφησε ισχυρό αποτύπωμα στο ελληνικό real estate, με τις τιμές να υποχωρούν σημαντικά. Ωστόσο, η τάση αυτή έχει αντιστραφεί θεαματικά την τελευταία πενταετία στα σπίτια προς πώληση στην Αθήνα. Σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος προκύπτει ότι “η αύξηση των τιμών των διαμερισμάτων το γ΄ τρίμηνο του 2024 σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2023 ήταν 7,7% στην Αθήνα”. Αν ανατρέξουμε ακόμα πιο πιο πίσω, θα βρούμε μια αύξηση της τάξεως του 57,8% σε σχέση με την κατώτατη τιμή που καταγράφηκε το γ΄ τρίμηνο του 2017.
Η άνοδος αυτή δεν οφείλεται μόνο στην εγχώρια ζήτηση. Οι ξένοι επενδυτές έχουν στραφεί με ενδιαφέρον προς την ελληνική πρωτεύουσα, ιδιαίτερα μετά την πανδημία, όταν η τηλεργασία και οι αλλαγές στον τρόπο ζωής επαναπροσδιόρισαν τα κριτήρια επιλογής: καλό κλίμα, προσιτό κόστος ζωής και ευκαιρίες για τουριστική ή βραχυχρόνια μίσθωση έγιναν προτεραιότητες.
Ποιοι επενδύουν στην Αθήνα και γιατί;
Η Αθήνα συγκεντρώνει πλέον το ενδιαφέρον όχι μόνο Ευρωπαίων επενδυτών αλλά και από χώρες όπως το Ισραήλ, η Κίνα και η Τουρκία, καθώς και από ομογενείς που βλέπουν την πόλη ως μια εναλλακτική βάση για επαγγελματικές ή προσωπικές δραστηριότητες. Η είσοδος στην αγορά συχνά γίνεται μέσω μικρών ή μεσαίων επενδύσεων: διαμερίσματα στο κέντρο, κατοικίες σε περιοχές κοντά στη θάλασσα ή ανακαινισμένα νεοκλασικά.
Κίνητρο αποτελεί συχνά και το πρόγραμμα Golden Visa, που προσφέρει άδεια παραμονής στην Ελλάδα σε μη Ευρωπαίους πολίτες με επένδυση άνω των 250.000 ευρώ σε ακίνητα, ποσό που αυξήθηκε πρόσφατα στις 500.000 ευρώ για συγκεκριμένες περιοχές της Αττικής. Η στρατηγική σημασία της Ελλάδας ως πύλη εισόδου προς την Ευρώπη σε συνδυασμό με τη συνεχιζόμενη ανάπτυξη του Airbnb καθιστούν το ακίνητο στην Αθήνα αρκετά ελκυστικό.
Σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες
Η Αθήνα παραμένει ακόμα πιο προσιτή από άλλες ευρωπαϊκές πόλεις. Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία, η μέση τιμή ανά τετραγωνικό μέτρο στο κέντρο της Αθήνας κυμαίνεται σε επίπεδα χαμηλότερα των 1.500 ευρώ, τη στιγμή που οι τιμές σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ξεπερνούν ακόμα και τα 10.000 ευρώ, όπως συμβαίνει με το Παρίσι και το Λονδίνο. Η διαφορά αυτή καθιστά την ελληνική πρωτεύουσα “value for money” επιλογή, ιδίως για όσους δεν επιθυμούν να επενδύσουν τεράστια κεφάλαια, αλλά αναζητούν σταθερές αποδόσεις.
Ταυτόχρονα, το κόστος ζωής στην πόλη παραμένει χαμηλότερο σε σχέση με τις περισσότερες δυτικοευρωπαϊκές μητροπόλεις, γεγονός που ενισχύει τη θέση της Αθήνας όχι μόνο ως πόλη επένδυσης αλλά και διαμονής.
Οι προκλήσεις της ελληνικής πραγματικότητας
Φυσικά, η εικόνα δεν είναι ιδανική. Η έλλειψη σταθερού ρυθμιστικού πλαισίου, η γραφειοκρατία και η φορολογία παραμένουν ζητήματα που απασχολούν τους επενδυτές. Επιπλέον, η άνοδος των τιμών και η εκτόξευση των ενοικίων έχει προκαλέσει κοινωνικές αντιδράσεις, με πολλούς Αθηναίους να αδυνατούν πλέον να καλύψουν τις στεγαστικές τους ανάγκες. Ο τουριστικός προσανατολισμός της αγοράς, ιδίως μέσω των βραχυχρόνιων μισθώσεων, αυξάνει την πίεση στο κοινωνικό σύνολο.
Η απουσία επαρκούς κοινωνικής πολιτικής για την κατοικία ενισχύει το ρίσκο του gentrification στα πρότυπα του Βερολίνου ή της Βαρκελώνης, πόλεις που είδαν έκρηξη επενδύσεων και στη συνέχεια κοινωνική και πολιτική αντίδραση.
Τελικά, είναι η Αθήνα top προορισμός;
Για τον επενδυτή που αναζητά απόδοση, η Αθήνα αποτελεί σίγουρα έναν πολλά υποσχόμενο προορισμό – ακόμα και τώρα που οι τιμές έχουν ανεβεί σε σχέση με το 2016 ή το 2018. Για τον κάτοικο, η μετατροπή της πόλης σε “επενδυτικό προϊόν” εγείρει εύλογα ερωτήματα για την ισορροπία ανάμεσα στην ανάπτυξη και τη βιωσιμότητα.
Σε κάθε περίπτωση, η Αθήνα δεν είναι πια η ξεχασμένη γωνιά της ευρωπαϊκής αγοράς. Είναι μια πόλη σε μετασχηματισμό, γεμάτη αντιφάσεις, προοπτικές, αλλά και προκλήσεις. Και αυτό από μόνο του, την κάνει μια από τις πιο ενδιαφέρουσες πόλεις για να παρακολουθήσει ή να επενδύσει κανείς σήμερα στην Ευρώπη.
