Με δύο χρόνια καθυστέρηση θα φτάσει ο πρώτος ανακαινισμένος συρμός της Γραμμής 1 του μετρό, η παράδοση του οποίου μετατίθεται πλέον για την άνοιξη του 2026, ενώ το σύνολο των 14 συρμών με βάση τα νέα χρονοδιαγράμματα εκτιμάται ότι θα επανενταχθεί στο στόλο στα μέσα του 2027, δηλαδή περίπου τέσσερα χρόνια μετά την υπογραφή της σύμβασης για το έργο που θα πρόσθετε άλλα 25 χρόνια ζωής στους παλαιότερους συρμούς του ηλεκτρικού.
Να σημειωθεί ότι βάσει του αρχικού χρονοδιαγράμματος της σύμβασης με την ισπανική CAF, αυτήν την περίοδο η ΣΤΑΣΥ θα έπρεπε να παραλάμβανε τους τελευταίους ανακαινισμένους συρμούς της σειράς.
Για τη συνολική πολυετή καθυστέρηση η εταιρεία λειτουργίας των μέσων σταθερής τροχιάς επέβαλε χθες πρόστιμο ύψους 3,8 εκατομμυρίων ευρώ (πλέον ΦΠΑ) στην ανάδοχο του έργου για «αδικαιολόγητες καθυστερήσεις» – όπως ρητά αναφέρει. Το πρόστιμο ισοδυναμεί με το 5% της συμβατικής αξίας και αποτελεί την πιο ηχηρή παραδοχή ότι το χρονοδιάγραμμα του έργου, ύστερα από αλλεπάλληλες καθυστερήσεις, έχει πλήρως εκτροχιαστεί.
Σύμφωνα με την απόφαση της ΣΤΑΣΥ, το Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρείας απέρριψε το νέο αίτημα της CAF να μετατεθεί επισήμως η συνολική παράδοση για τον Σεπτέμβριο του 2027, χαρακτηρίζοντας αβάσιμες τις αιτιολογίες της εταιρείας, ενώ παρέτεινε τις τμηματικές παραλαβές. Ωστόσο, παρότι η εταιρεία δεν πήρε την παράταση που ζητούσε τυπικά και εξαναγκάστηκε στην πληρωμή ενός υψηλότατου προστίμου, το ίδιο το έργο οδηγείται από τις συνθήκες πλέον στον ορίζοντα του 2027 με τους επιβάτες να χρειάζεται να κάνουν άλλα δύο χρόνια υπομονή προκειμένου να μετακινούνται με αναβαθμισμένους συρμούς.
Από την αρχή, η εκτέλεση του έργου είχε σοβαρά προβλήματα. Μήνες μετά την υπογραφή της, η CAF δεν είχε καταλήξει ούτε στη χώρα όπου θα πραγματοποιούσε την ανακατασκευή. Αποτέλεσμα είναι μέχρι σήμερα να έχει ολοκληρωθεί μόνο ένα πρότυπο βαγόνι. Με την αναβάθμιση του πρώτου πιλοτικού συρμού θα ξεκινήσουν οι δίμηνες στατικές δοκιμές ώστε εάν όλα πάνε καλά, να μεταφερθεί την προσεχή άνοιξη στην Αθήνα για δίμηνες λειτουργικές δοκιμές χωρίς επιβάτες. Εφόσον η ΣΤΑΣΥ ανάψει το πράσινο φως, στο πρότυπο του εν λόγω συρμού θα ανακατασκευαστούν και οι υπόλοιποι 13 με τους ρυθμούς παράδοσης να έχουν οριστεί σε έναν συρμό ανά μήνα, προγραμματισμός που μεταθέτει την ολοκλήρωση του έργου περίπου στα μέσα του 2027 υπό την προυπόθεση βέβαια ότι δεν θα υπάρξουν άλλα απρόοπτα.
Να σημειωθεί ότι η συγκεκριμένη εργολαβία προχωρά εδώ και καιρό μετά προστίμων, καθώς αυτό δεν ήταν το πρώτο που επέβαλε η ΣΤΑΣΥ. Το προηγούμενο διάστημα είχε καταλογιστεί στην CAF πρόστιμο ύψους 181.511 ευρώ για την καθυστέρηση στο πρότυπο βαγόνι και 45.377 ευρώ για την καθυστέρηση στην ανακατασκευή του υπολοίπου του πρώτου συρμού.
Υπενθυμίζεται ότι η απόφαση ανακατασκευής συρμών που είχαν ξεπεράσει την 40ετία αδιάλειπτης λειτουργίας στις ράγες είχε δεχτεί εξαρχής σφοδρή κριτική με πηγές κοντά στην υπόθεση να σημειώνουν ότι οι εργασίες αποδείχτηκαν τελικώς πολύ πιο περίπλοκες και απαιτητικές από ό,τι είχε αρχικώς εκτιμηθεί.
Καθυστερημένο και σημαντικά ακριβότερο
Το έργο της ανακαίνισης των 14 συρμών δεν θα παραδοθεί μόνο με μεγάλη καθυστέρηση, αλλά και με πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση για τη ΣΤΑΣΥ, η οποία είχε υπογράψει συμπληρωματική σύμβαση με την ανάδοχο εταιρεία που αύξησε κατά 9,5% το κόστος του έργου, φτάνοντάς το στα 72 εκατ. ευρώ από την αρχική σύμβαση των 65 εκ. ευρώ με την επίκληση της αύξησης τιμών λόγω πανδημίας και του πολέμου στην Ουκρανία.
Επιπλέον είχε δοθεί παράταση 216 ημερών για τον πρώτο συρμό, η οποία μετέθεσε την προθεσμία παράδοσης για τον Σεπτέμβριο του 2025, κάτι το οποίο δεν τηρήθηκε επιβεβαιώνοντας ότι το αρχικό χρονοδιάγραμμα των 34 μηνών (μέχρι το τέλος 2025) είχε από τότε καταρρεύσει απολύτως.
Ποιες παρεμβάσεις περιλαμβάνει η ανακατασκευή
Το έργο αφορά τους παλαιότερους συρμούς της γραμμής, που βρίσκονται σε λειτουργία από τη δεκαετία του ’80 και στόχο έχει να τους προσθέσει ακόμη 25 χρόνια επιχειρησιακής ζωής. Περιλαμβάνει αντικαταστάσεις συστημάτων με νέας γενιάς τεχνολογία, πλήρη αναβάθμιση των καμπίνων οδήγησης, σύγχρονες οθόνες για τον έλεγχο της κατάστασης των συρμών, νέα καθίσματα οδηγών, ενισχυμένη στεγανότητα σε πόρτες και παράθυρα και νέα μονάδα για το σύστημα πληροφόρησης επιβατών.
Στο χώρο των επιβατών προβλέπεται αντικατάσταση παραθύρων, συντήρηση κλιματισμού, εγκατάσταση εξωτερικών καμερών (τέσσερις ανά όχημα) και νέες ηλεκτρονικές πινακίδες προορισμού.
Έλλειψη συρμών και στις άλλες γραμμές
Αν και οι συρμοί του μετρό είναι σημαντικά νεότεροι, εκείνοι της πρώτης παραλαβής φέτος κλείνουν τα 25 χρόνια συνεχούς λειτουργίας με τους πλέον καταπονημένους να είναι οι διρευματικοί που εξυπηρετούν το Αεροδρόμιο. Σύμφωνα με τον προγραμματισμό του υπουργείου, στις αρχές του 2026 θα πρέπει να αναμένεται η εκκίνηση διαγωνισμού για την αγορά νέων συρμών, οι οποίοι πάντως θα χρειαστούν περί τα τρία χρόνια για να φτάσουν και να ενταχθούν στον στόλο της ΣΤΑΣΥ.
Η εταιρεία κινείται ήδη στην κατεύθυνση της τοποθέτησης κλιματισμού σε όσους δεν διαθέτουν με τον δροσισμό, πάντως, να μην αναμένεται ούτε για το επόμενο καλοκαίρι. Η ΣΤΑ.ΣΥ. έχει ξεκινήσει προκαταρκτική διαβούλευση για την εγκατάσταση κλιματισμού σε 16 συρμούς Σειράς Ι των Γραμμών 2 και 3, ηλικίας σχεδόν 30 ετών, οι οποίοι εξακολουθούν να λειτουργούν χωρίς κλιματισμό στους χώρους των επιβατών. Στόχος είναι να αναζητηθεί οικονομικοτεχνική λύση από την αγορά, ενώ παράλληλα εξελίσσεται ξεχωριστή διαδικασία για την πλήρη αναβάθμιση και προσθήκη κλιματισμού σε άλλους 12 συρμούς της ίδιας σειράς.
