Συνέντευξη στον Κώστα Κετσιετζή
Η διαλειτουργικοτητα των συστηµάτων του Δηµοσίου, καθώς και η ψηφιοποίηση των κρατικών εγγράφων, είναι τα επόµενα δύο µεγάλα έργα που ετοιµάζει το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, µε τον υπουργό, Κυριάκο Πιερρακάκη, να τονίζει στο “Forbes” ότι “προσπαθούµε να χτίσουµε το νευρωνικό δίκτυο του κράτους. Να φτιάξουµε, δηλαδή, νευρώνες στα υπάρχοντα συστήµατα, ώστε να επικοινωνούν µεταξύ τους. Οι νευρώνες αυτοί θα µας επιτρέψουν από τη µία πλευρά να λύσουµε θέµατα γραφειοκρατίας και εξυπηρέτησης του πολίτη. Από την άλλη, δηµιουργούν µια αναγκαία συνθήκη για το πέρασµα στην εποχή της 4ης βιοµηχανικής επανάστασης”.
Μιλώντας στο “Forbes”, ο κ. Πιερρακάκης προαναγγέλλει νέους διαγωνισµούς µεγάλων έργων πληροφορικής, µε την αξιοποίηση πόρων και από το Ταµείο Ανάκαµψης, και σηµειώνει πως θα ακολουθήσουν και άλλες πολυεθνικές τεχνολογικές εταιρείες το παράδειγµα της Microsoft για επενδύσεις στη χώρα µας.
– Κύριε Πιερρακάκη, έχουµε κλείσει επτά µήνες από τη λειτουργία του gov.gr. Πώς το έχει υποδεχθεί ο κόσµος και η δηµόσια διοίκηση;
Η υποδοχή είναι πάρα πολύ θετική. Αυτό δεν είναι απλώς µια γνώµη, είναι γεγονός που προκύπτει από την κίνηση στη σελίδα του gov.gr και στη χρήση των διαφόρων υπηρεσιών. Ο αριθµός των εγγράφων, τα οποία έχουν εκδοθεί ηλεκτρονικά από την Ενιαία Ψηφιακή Πύλη gov.gr, έφτασε τα δύο εκατοµµύρια. Πρακτικά αυτό σηµαίνει ότι κάθε µήνα εκδίδονταν περίπου 300.000 έγγραφα. Αρκεί να δει κανείς τα νούµερα της άυλης συνταγογράφησης και το πόσες συνταγές πραγµατοποιούνται ψηφιακά, το δηµοτολόγιο, το ληξιαρχείο, αλλά και όλες τις υπηρεσίες που ήδη λειτουργούσαν αλλά ήταν κρυµµένες σε σελίδες άλλων υπουργείων και φορέων, χωρίς ο κόσµος να γνωρίζει την ύπαρξή τους. Αν αθροίσουµε τις νέες υπηρεσίες και όσες συγκεντρώθηκαν στο gov.gr, µπορούµε να δούµε πόσες επισκέψεις δεν έγιναν στα γκισέ όλο αυτό το διάστηµα, και αυτό είναι κάτι που ο κόσµος το αναγνωρίζει.
Σίγουρα, η αλλαγή κουλτούρας δεν γίνεται σε ένα βράδυ. Όµως η COVID έχει δράσει ως ψηφιακός επιταχυντής, γιατί η πανδηµία δηµιούργησε µια ανάγκη που συµβάλλει στην αλλαγή της ίδιας της καθηµερινότητάς µας. Έτσι, οτιδήποτε έχει το πρώτο συνθετικό “τηλε-” έχει µπει για τα καλά στη ζωή µας. Ο πρωθυπουργός και εµείς ως υπουργείο έχουµε ήδη αναφέρει ότι οι ψηφιακές υπηρεσίες θα διευρυνθούν. Αν, λοιπόν, πρέπει να κάνουµε έναν απολογισµό, µπορούµε να πούµε ότι αυτός είναι πάρα πολύ θετικός και το γεγονός ότι ο κόσµος έχει αγκαλιάσει το gov.gr δίνει, αν θέλετε, µια διάσταση ανακούφισης και µας δείχνει ότι πρέπει να συνεχίσουµε µε τον ίδιο ρυθµό, καθώς µένουν πολλά να γίνουν ακόµα.
– Έχετε πει πως οι περισσότερες παρεµβάσεις έγιναν από ίδιες δυνάµεις ως “µικρές νίκες”. Θα δούµε και διαγωνισµούς για µεγάλα έργα πληροφορικής το επόµενο διάστηµα;
Κάποιοι διαγωνισµοί έχουν ήδη ξεκινήσει, όπως το σύστηµα διαχείρισης ανθρωπίνων πόρων (HRMS), η Εθνική Πύλη Κωδικοποίησης και ο διαγωνισµός για τις νέες ταυτότητες. Τις επόµενες εβδοµάδες θα δούµε και άλλα έργα να δηµοπρατούνται. Πρόκειται για έργα 360 µοιρών, που καλύπτουν όλη τη λειτουργία του κράτους, πολλά από τα οποία θα έχουν τη µορφή ΣΔΙΤ. Εδώ έχουµε και µια πρόσθετη ευκαιρία, καθώς, πέρα από τα παραδοσιακά χρηµατοδοτικά εργαλεία, όπως το Πρόγραµµα Δηµοσίων Επενδύσεων και το ΕΣΠΑ, έρχεται και ακόµα µία πηγή χρηµατοδότησης, το Ταµείο Ανάκαµψης. Τουλάχιστον το 20% των πόρων πρέπει να χρησιµοποιηθεί για ψηφιακά έργα και µε αυτό έχουµε µια προίκα για να δηµοπρατήσουµε έργα πληροφορικής, τα οποία πλέον οριοθετούν το σύνολο της στρατηγικής µας. Το στοίχηµα είναι να σχεδιάσουµε αυτά τα έργα πληροφορικής και να τα δηµοπρατήσουµε γρήγορα και ταυτόχρονα να συνεχίσουµε να έχουµε τις µικρές νίκες που λύνουν ζητήµατα καθηµερινότητας του πολίτη, να µπορούµε µέσα σε πολύ λίγα χρόνια να καλύψουµε το χάσµα που µας χωρίζει από χώρες που θεωρούνται πιο προηγµένες ψηφιακά από εµάς.
– Είπατε τη λέξη-κλειδί: “Γρήγορα”. Έχουµε έτοιµα έργα που θα µπορούν να προχωρήσουν γρήγορα, καλύπτοντας και τις απαιτήσεις του Ταµείου Ανάκαµψης;
Θα δείτε πάρα πολλά έργα να έχουν δηµοπρατηθεί πριν από το τέλος αυτής της χρονιάς. Αυτήν τη στιγµή βρίσκεται σε διαβούλευση ο διαγωνισµός για τη διαλειτουργικότητα των ψηφιακών συστηµάτων του Δηµοσίου. Πρόκειται για µια συµφωνία-πλαίσιο που θα υπογραφεί µε αρκετές εταιρείες πληροφορικής, ώστε ουσιαστικά να µπορέσουµε να αντλήσουµε ανθρωποµήνες από αυτές για να συνεχίσουµε τη στρατηγική της διασύνδεσης των συστηµάτων και της ανάπτυξης επεκτάσεων στα υπάρχοντα ψηφιακά συστήµατα. Όταν θα ανακοινωθεί το Ταµείο Ανάκαµψης, θα υπάρχει µια έντονη διάσταση ψηφιοποίησης, δηλαδή της αποτύπωσης του χαρτιού σε ψηφιακή πληροφορία και όχι απλώς σε σκαναρισµένο έγγραφο. Σε αυτό το πεδίο υπάρχουν πάρα πολύ µεγάλες εκκρεµότητες. Υπάρχει η ανάγκη η πληροφορία που βρίσκεται στο ελληνικό κράτος, εδώ και δεκαετίες, αποτυπωµένη σε χαρτί να περάσει σε ψηφιακή µορφή. Αυτό δεν αφορά, φυσικά, µόνο τις ΔΟΥ, αφορά τον ΕΦΚΑ, τις πολεοδοµίες, τα υποθηκοφυλακεία, το σύστηµα υγείας, όλες τις δοµές του κράτους που έχουν φυσικό αρχείο και πρέπει να αναπτύξουµε επιτέλους και µια πολιτική αρχειοφύλαξης. Η ψηφιοποίηση είναι ένας πολύ σηµαντικός άξονας της στρατηγικής µας για το επόµενο διάστηµα, γιατί λύνει µεγάλα προβλήµατα, όπως η έκδοση συντάξεων, που καθυστερεί γιατί δεν είναι ψηφιοποιηµένη η πληροφορία που έχουν τα παλιά ασφαλιστικά ταµεία.
– Μιλήσατε για έργα 360 µοιρών. Τι περιλαµβάνουν;
Μια στρατηγική 360 µοιρών είναι µια ολοκληρωµένη στρατηγική. Χρειάζεσαι ψηφιοποιήσεις, ολοκληρωµένα πληροφοριακά συστήµατα που θα επιτρέπουν τη διακίνηση πληροφοριών πλέον και όχι εγγράφων ανάµεσα στις υπηρεσίες του κράτους, αλλά και πύλες διεπαφής µε τους πολίτες και εξυπηρέτησης των πολιτών. Χρειάζεσαι, ακόµα, συστήµατα επιχειρησιακού σχεδιασµού και συστήµατα διαχείρισης ανθρώπινου δυναµικού. Τέλος, είναι σηµαντικές οι υποδοµές όπως το 5G και τα έξυπνα δίκτυα.
Με λίγα λόγια, προσπαθούµε να χτίσουµε το νευρωνικό δίκτυο του κράτους. Να φτιάξουµε, δηλαδή, νευρώνες στα υπάρχοντα συστήµατα, ώστε να επικοινωνούν µεταξύ τους. Οι νευρώνες αυτοί θα µας επιτρέψουν από τη µία πλευρά να λύσουµε θέµατα γραφειοκρατίας και εξυπηρέτησης του πολίτη. Από την άλλη, δηµιουργούν µια αναγκαία συνθήκη για το πέρασµα στην εποχή της 4ης βιοµηχανικής επανάστασης. Τα Μεγάλα Δεδοµένα είναι αναγκαία για να αναπτύξουµε συστήµατα Τεχνητής Νοηµοσύνης που θα µας βοηθήσουν να παίρνουµε καλύτερα αποφάσεις.
Χρειαζόµαστε συσσώρευση δεδοµένων για να αξιοποιήσουµε την Τεχνητή Νοηµοσύνη. Αυτή η συσσώρευση δεδοµένων δεν είχε γίνει µέχρι σήµερα, γιατί το κράτος λειτουργούσε σε σιλό. Και, αν θέλετε, αυτή είναι η µεγάλη συνεπαγωγή του gov.gr. Είναι ένα σηµείο που λειτουργεί σαν µια οµπρέλα η οποία από κάτω της έχει πάνω από 630 υπηρεσίες σήµερα. Τι σηµαίνει αυτό; Μοναδική υπόσταση του κράτους. Το κράτος πρέπει να είναι ένα. Όταν ένας πολίτης χρειάζεται να πάει σε 14 ουρές, δεν αντιµετωπίζει ένα κράτος, αντιµετωπίζει 14 κράτη, τα οποία µάλιστα δεν µιλάνε µεταξύ τους.
Όταν το κράτος λειτουργεί ως ένα, τότε αποκτά µια άλλη σχέση µε τον πολίτη. Αν το δούµε το ζήτηµα ευρύτερα πολιτικά, είναι µια αναγκαία συνθήκη για την αποκατάσταση της εµπιστοσύνης των πολιτών απέναντι στο κράτος. Αυτή η στρατηγική µάς βοηθά στο να ξαναφτιάξουµε ουσιαστικά το κράτος.
– Μιλώντας για την ανασύσταση του κράτους, ψηφίστηκε πρόσφατα ο νόµος για την Ψηφιακή Διακυβέρνηση, ο οποίος περιλαµβάνει κρίσιµες τοµές. Πότε θα δούµε αλλαγές στην καθηµερινότητά µας από αυτές τις ρυθµίσεις;
Πολλές αλλαγές ήδη εµφανίζονται. Έχουµε ψηφίσει τη θυρίδα του πολίτη, η οποία σύντοµα θα είναι διαθέσιµη για τα ΚΕΠ και στη συνέχεια θα διευρυνθεί. Όταν µιλούσα µε τον πρώην πρόεδρο της Εσθονίας, Τόµας Χέντρικ Ίλβες, ο οποίος µας συµβουλεύει, είπε ότι η χώρα του χρειάστηκε µία 10ετία για να χτίσει ένα ψηφιακό κράτος ουσιαστικά από το µηδέν. Στη δική τους περίπτωση ξεκίνησαν µε δυνατές νοµοθετικές παρεµβάσεις –όπως κάναµε και εµείς– και µετά τα επόµενα εννέα χρόνια “έγραφαν κώδικα” για να δηµιουργήσουν ένα άλλου τύπου κράτος, το οποίο ο κόσµος σήµερα το εµπιστεύεται και το αγαπά. Η στρατηγική µας δεν µπορεί να υλοποιηθεί στην Ελλάδα µέσα σε ένα ή δύο χρόνια, χρειάζεται ένα χρονικό διάστηµα, το οποίο βέβαια δεν είναι άπειρο. Είχαµε πει εξαρχής ότι στο χρονικό πλαίσιο της τετραετίας η ποιοτική αλλαγή θα είναι µεγάλη, ακόµη προσπαθούµε να καλύψουµε τα κενά ετών.
Έχουµε τα χρηµατοδοτικά εργαλεία, τη στρατηγική και τους ανθρώπους και, πάνω απ’ όλα, έχουµε τη βούληση. Αφού καλύψουµε τα κενά, θα χρειαστούµε κάποια χρόνια ακόµα για να κάνουµε κάτι που θα ξεχωρίζει. Η Εσθονία για εµάς είναι πυξίδα, αλλά δεν είναι χάρτης. Οι Εσθονοί ξεκίνησαν από το µηδέν, εµείς καλούµαστε όχι να ψηφιοποιήσουµε τη γραφειοκρατία, αλλά να ανασυνθέσουµε το πώς το κράτος λειτουργεί. Σε κάποιες περιπτώσεις αυτό θα πάρει λίγο παραπάνω χρόνο, σε µερικές περιπτώσεις βολεύει απλώς να ψηφιοποιήσεις αυτό που έχεις. Στην πορεία, όµως, το κράτος οφείλει να γίνει “έξυπνο”.
– Μία από τις καινοτοµίες, όπως έχετε πει, είναι το fund Φαιστός. Πώς γεννήθηκε αυτή η ιδέα;
Μιλώντας µε τον ιδιωτικό τοµέα στο πλαίσιο της εκπόνησης της Εθνικής Στρατηγικής για το 5G που θα παρουσιάσουµε σύντοµα, µια κοινή διαπίστωση ήταν ότι το βασικό ζητούµενο είναι οι εφαρµογές. Η βασική αλλαγή που θα φέρει το 5G δεν θα είναι στα κινητά µας, θα είναι στις εφαρµογές. Για αυτόν τον λόγο αποφασίσαµε να δηµιουργήσουµε το Φαιστός. Τι είναι το fund Φαιστός; Η εργαλειοποίηση τµήµατος των εσόδων από µια δηµοπρασία συχνοτήτων ακριβώς για την ανάπτυξη των εφαρµογών για το 5G. Είναι µια καινοτοµία που δεν έχει γίνει κάπου αλλού στον κόσµο. Πέρα από τα κεφάλαια που θα αξιοποιήσουµε, έχουµε δεσµεύσει και ένα κοµµάτι του φάσµατος που θα το διαθέτουµε σε ερευνητικά κέντρα, πανεπιστήµια αλλά και εταιρείες για τις δοκιµές των εφαρµογών τους. Η Ελλάδα δείχνει µια στρατηγική που θα προωθήσει τις ιδέες εφαρµογής που θα αναπτύξουν νεοφυείς, µικροµεσαίες, αλλά και υφιστάµενες µεγάλες επιχειρήσεις γρήγορα. Στόχος µας είναι να λειτουργήσουµε ως παράδειγµα µε το Φαιστός και να βοηθήσουµε στη διάχυση αυτής της στρατηγικής µε στοχευµένες παρουσιάσεις στον ιδιωτικό τοµέα και σε κρατικούς φορείς. Το Φαιστός θα δράσει και ως καταλύτης. Πρόκειται και για µια συµβολική ενέργεια, που δείχνει το πού πρέπει να στοχεύσουµε όλοι. Έτσι, θα δούµε στην Ελλάδα να αναπτύσσεται αυτό το οικοσύστηµα γρηγορότερα από άλλες χώρες, που θα περίµενε κανείς.
– Μιλώντας για το θέµα των τελευταίων εβδοµάδων, ποια είναι η σηµασία της επένδυσης που ανακοίνωσε η Microsoft;
H ίδια η επένδυση της Microsoft δρα και αυτή ως καταλύτης και έχει µια συµβολική αξία. Δίνει ένα σινιάλο ότι η Ελλάδα µπορεί να υποδεχθεί τέτοιες µεγάλες επενδύσεις, ότι έχει το ανθρώπινο δυναµικό, τους θεσµούς και τη βούληση. Νοµίζω ότι θα δούµε αρκετές τέτοιες ενέργειες να ανακοινώνονται το επόµενο διάστηµα. Το ποιες θα είναι αυτές θα το βλέπουµε στην πορεία, αλλά αυτό που µπορούµε να πούµε είναι ότι το ενδιαφέρον για αντίστοιχες επενδύσεις υπάρχει και είναι µεγάλο.
* Αναδημοσίευση από την ελληνική έκδοση του περιοδικού Forbes
