«Ξαναγεννιέται» το Αρχοντικό Αντωνίου

με τον επιβλητικό του όγκο και την αρχιτεκτονική του ομορφιά σε κεντρικό σημείο της Αγιάς, αφού το Υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων απεδέχθη αίτημα του Δήμου Αγιάς αποκατάστασης του κτιρίου μέσα από την ένταξή του για χρηματοδότηση στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα και Καινοτομία 2014 – 2020».
Πρόκειται πραγματικά για μια σπουδαία εξέλιξη, αφού οι προσπάθειες χρόνων για να σωθεί το πολύ όμορφο αυτό οίκημα φαίνεται να αποδίδουν καρπούς. Προσπάθειες, οι οποίες έχουν ως αφετηρία την 8η Ιουλίου του 2004, όταν επί δημαρχίας Χριστίνας Χριστούλα ο Δήμος Αγιάς το αγόρασε από τον Δημήτριο Κ. Αντωνίου, τελευταίο κληρονόμο της εν λόγω οικίας, έναντι του ποσού των 117.300 ευρώ, ύστερα από την υπ’ αριθμό 152/2003 απόφαση του τότε Δημοτικού Συμβουλίου αγοράς του ακινήτου.
Στις 11 Νοεμβρίου του 2005, στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως δημοσιεύθηκε η από την 31η Οκτωβρίου του ιδίου έτους απόφαση του τότε υφυπουργού Πολιτισμού, κ. Πέτρου Τατούλη, με την οποία η οικία Αντωνίου χαρακτηρίζεται ως μνημείο. Η αιτιολόγησή της αναφέρει: «Χαρακτηρίζουμε ως μνημείο, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν.3028/2002, την οικία Αντωνίου, που περιλαμβάνει την κύρια οικία και τα βοηθητικά της κτίσματα, που βρίσκεται επί της οδού Σοφοκλή Ευστρατιάδη στο Δημοτικό Διαμέρισμα Αγιάς του Δήμου Αγιάς του νομού Λάρισας, φερόμενης ιδιοκτησίας του Δήμου Αγιάς, διότι αποτελεί ιδιαίτερα αξιόλογο και χαρακτηριστικό δείγμα νεοκλασικής κατοικίας που κατασκευάστηκε στις αρχές του 20ού αιώνα. Η οικία διακρίνεται για τη συμμετρία των όψεών της, τον πλούσιο εξωτερικό και εσωτερικό διάκοσμο και αποτελεί ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα μαρτυρία για την ανάπτυξη των κοινωνικοοικονομικών σχέσεων στην Αγιά τον περασμένο αιώνα. Η διατήρησή της συμβάλλει αποφασιστικά στη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και στον αρχιτεκτονικό πλούτο της πόλεως».
Στις 3 Δεκεμβρίου του 2018, η Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου Αγιάς υπέβαλλε πρόταση προς το Υπουργείο Ανάπτυξης για χρηματοδότηση της αποκατάστασης του κτιρίου, ενώ είχε προηγηθεί πανελλήνιος αρχιτεκτονικός διαγωνισμός ιδεών για την εξ ολοκλήρου ανακαίνισή του.
Φέτος, στις 19 Νοεμβρίου, ήρθε η θετική απάντηση. Το ποσό της δημόσιας δαπάνης ανέρχεται στα 2.049.474 ευρώ και το έργο θα συγχρηματοδοτηθεί από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), έργο το οποίο αποτελείται από πέντε υποέργα:
1. Μελέτες ωρίμανσης επανάχρησης της οικίας.
2. Εργασίες επανάχρησης.
3. Εξοπλισμός επανάχρησης.
4. Τεχνικός σύμβουλος.
5. Δημοσιότητα της Πράξης.
Το Αρχοντικό Αντωνίου περιλαμβάνει υπόγειο, ισόγειο, πρώτο όροφο και ισόγεια λιθόκτιστη αποθήκη, εμβαδού όλων αυτών 530 τ.μ., ενώ το όλο οικόπεδο φθάνει τα 404 τ.μ.
Περιεχόμενο του έργου είναι η στερέωση, αποκατάσταση του αρχοντικού, ώστε το σπουδαίο αυτό κτίσμα και μνημείο της νεοκλασικής αρχιτεκτονικής να προστατευτεί από τη φθορά του χρόνου και να αναδειχθούν περισσότερο η ιστορική και αρχιτεκτονική του αξία.
Η αρχιτεκτονική πρόταση για τη νέα χρήση του αρχοντικού επιδιώκει να εξισορροπήσει τις νέες απαιτήσεις των λειτουργιών και τις σύγχρονες απόψεις σχεδιασμού με τους χώρους και το πνεύμα του ίδιου του κτιρίου. Στο ισόγειο και στον όροφο θα συντηρηθούν όλα αυτά τα στοιχεία που βρίσκονται σε καλή και ικανοποιητική κατάσταση διατήρησης (κουφώματα, σκάλα, πατώματα), ενώ θα τοποθετηθούν και οι κατάλληλες μονώσεις στις στέγες και στα πατώματα. Όσα από τα ξύλινα στοιχεία είναι κατεστραμμένα θα αντικατασταθούν με νέα πανομοιότυπα, από κατάλληλη ξυλεία. Τα κουφώματα θα ανακατασκευαστούν στο μεγαλύτερό τους ποσοστό, εξαιτίας της υφιστάμενης κατάστασής τους, με βάση πάντοτε τον αρχικό τύπο. Αποκαθιστώντας τα κουφώματα στην αρχική τους μορφή σημαίνει αυτόματα και την προσπάθεια για σωστή διαχείριση της αποκατάστασης των όψεων. Θα ανακατασκευαστούν και τα ξύλινα ταβάνια του ορόφου του κυρίως αρχοντικού, τα οποία είναι εντελώς κατεστραμμένα. Μελετήθηκαν, τέλος, στοιχεία που θα καταστήσουν το κτίριο προσβάσιμο σε άτομα με ειδικές ανάγκες στο ισόγειο άμεσα από την κεντρική είσοδο. Στον όροφο υπάρχει η δυνατότητα για την πρόσβασή τους, καθώς κρίθηκε δόκιμη η τοποθέτηση ανελκυστήρα.