Είναι γεγονός ότι η χώρα μας υστερεί στην ανακύκλωση και γενικότερα τη διαχείριση των αστικών αποβλήτων και έχει να κάνει πολλά βήματα ακόμη για να πετύχει τους ευρωπαϊκούς στόχους.
Ένα ιδιαίτερο ζήτημα είναι και η ανακύκλωση των αποβλήτων από εκσκαφές κατασκευών και κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ) τα γνωστά μπάζα.
Αυτά τα υλικά που έχουν χρησιμοποιηθεί και πλέον είναι άχρηστα για τον ιδιοκτήτη τους, δεν έχουν χάσει όλη την αξία τους, μπορούν να ανακυκλωθούν και από αυτά να παραχθούν νέα δομικά υλικά.
Η παράνομη εναπόθεση αυτών των υλικών σε ρέματα και χωράφια έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις, γιατί λόγω της οικονομικής κρίσης αγοράζονται παλιά κτίρια τα οποία ανακαινίζονται καθώς επίσης πολλοί ιδιοκτήτες κατεδαφίζουν τις παλιές κατοικίες τους, για να μην πληρώνουν ΕΝΦΙΑ και φόρους μεταβίβασης.
Σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία η ανακύκλωση υλικών αποβλήτων είναι υποχρεωτική και πρέπει μέχρι τέλους το 2019 να ανέλθει κατ’ ελάχιστον στο 70%, ως προς το συνολικό βάρος των παραγομένων υλικών στη χώρα. Γι’ αυτό τον λόγο έρχονται «τσουχτερά» πρόστιμα σε όσους κατεδαφίζουν και δεν τηρούν τις υποχρεώσεις για Εναλλακτική Διαχείριση των υλικών κατεδάφισης (ΑΕΚΚ), αλλά συνεχίζουν να πετούν τα «μπάζα» όπου… να ’ναι.
Τι είναι η εναλλακτική διαχείριση υλικών κατεδάφισης – ΑΕΚΚ;
Το πρόγραμμα εναλλακτικής διαχείρισης αναφέρεται στη θέσπιση ειδικών μέτρων και στον προσδιορισμό συγκεκριμένων δράσεων και διαδικασιών για την εναλλακτική διαχείριση των ΑΕΚΚ και περιλαμβάνει κατά κύριο λόγο:
α) Μέτρα οργάνωσης εναλλακτικής διαχείρισης των ΑΕΚΚ, συμπεριλαμβανομένης της εξεύρεσης χώρων για εγκαταστάσεις μονάδων επεξεργασίας για την αξιοποίηση και την εναπόθεση των υλικών.
β) Μέτρα για την ενθάρρυνση της αξιοποίησης ανακύκλωσης των ΑΕΚΚ.
γ) Μέτρα για την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του καταναλωτή ή του τελικού χρήστη.
δ) Μέτρα για την επίτευξη των ποσοτικών στόχων σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία.
ε) Κατευθυντήριες γραμμές και τεχνικές οδηγίες για τη συλλογή και μεταφορά των υλικών.
στ) Μέτρα για την ενθάρρυνση επαναχρησιμοποίησης υλικών κατά την επισκευή, ανακαίνιση και κατασκευή
Ποιες είναι οι υποχρεώσεις του ιδιοκτήτη κατά την άδεια κατεδάφισης;
1) Με ευθύνη του μηχανικού που εκδίδει την άδεια δόμησης, υποβάλλεται στην πολεοδομία και Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων, με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την νομοθεσία.
2) Για να εξασφαλίζεται ή εκπλήρωση των υποχρεώσεων, ο διαχειριστής υποχρεούται με την έναρξη των εργασιών να προσκομίζει στην πολεοδομία μαζί με επικυρωμένο αντίγραφο των Στοιχείων Διαχείρισης Αποβλήτων (ΣΔΑ) εγγυητική επιστολή αναγνωρισμένης Τράπεζας ή του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, ποσού 0.2% επί του συνολικού προϋπολογισμού του έργου αποκλειστικά για έργα εκσκαφών και 0.5% επί του συνολικού προϋπολογισμού του έργου για έργα κατασκευών και κατεδαφίσεων.
3) Ο διαχειριστής εντός 30 ημερών από την αποπεράτωση των εργασιών διαχείρισης των ΑΕΚΚ, οφείλει να καταθέτει στην πολεοδομία βεβαίωση παραλαβής των ΑΕΚΚ από εγκεκριμένο σύστημα εναλλακτικής διαχείρισης, στην οποία εκτός από τα στοιχεία του υπόχρεου, τη Δ/νση και τη δραστηριότητα προέλευσης των αποβλήτων αναφέρονται επίσης τα ακριβή στοιχεία σχετικά με τις κατηγορίες και τις ποσότητες των ΑΕΚΚ που παρελήφθησαν, βάσει των σχετικών παραστατικών (Δελτίων Αποστολής, Τιμολογίων κλπ) που τηρούνται στο αρχείο του εν λόγω συστήματος.
4) Εντός 10 ημερών από την κατάθεση της ως άνω Βεβαίωσης, επιστρέφεται η εγγυητική επιστολή στον ενδιαφερόμενο διαχειριστή ΑΕΚΚ
Εγώ κάνω ανακαίνιση στο σπίτι μου. Ποιες είναι οι υποχρεώσεις μου;
Εάν τα απόβλητα που θα παραχθούν είναι λιγότερα από 500 κιλά, μπορείτε μόνος σας να τα οδηγήσετε σε μια από τις μονάδες ανακύκλωσης.
Σε διαφορετική περίπτωση, επικοινωνήστε με μια από τις εταιρείες συλλογής – μεταφοράς, ώστε να προμηθευτείτε ειδικό κάδο συλλογής και στη συνέχεια να παραληφθούν τα μπάζα από πιστοποιημένη μονάδα ανακύκλωσης
Είμαι πολίτης και θέλω να αναφέρω παράνομη εναπόθεση μπαζών. Τι πρέπει να κάνω;
Εάν πέσει στην αντίληψή σας χώρος παράνομης απόθεσης μπαζών, ενημερώστε την υπηρεσία καθαριότητας του Δήμου της περιοχής σας. Επειδή συνήθως τα γήπεδα που αφήνουν τα μπάζα είναι έξω από την πόλη, καλό είναι να δώσετε και στοιχεία σχετικά με την τοποθεσία ή ακόμα και φωτογραφίες
Ποιος είναι αρμόδιος για τον καθαρισμό χώρων από μπάζα;
Αρμόδιος είναι ο Δήμος, ο οποίος άμεσα πρέπει να αναλάβει πρωτοβουλία για την απομάκρυνση των μπαζών και τη μεταφορά τους σε αδειοδοτημένους χώρους επεξεργασίας – ανακύκλωσης.
Γιατί δεν μπορώ να πετάξω τα μπάζα στον κάδο σκουπιδιών του Δήμου και να τα πάρει η υπηρεσία καθαριότητας;
Τα μπάζα είναι απόβλητα τα οποία πρέπει να πηγαίνουν σε ειδικούς χώρους διαχείρισης, όπου ανακυκλώνονται, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία και συγκεκριμένα από το άρθρο 7 της ΚΥΑ 36259/2010, η οποία ορίζει ότι υπεύθυνος για τη διαχείριση των αποβλήτων είναι ο παραγωγός τους. Εξάλλου, είναι υποχρέωση όλων μας η ανάσχεση του φαινομένου της κλιματικής αλλαγής και η εναλλακτική διαχείριση των υλικών αυτών συμβάλλει σημαντικά.
Ποιες είναι οι επιπτώσεις από την ανεξέλεγκτη εναπόθεση μπαζών;
Η ανεξέλεγκτη διάθεση μπαζών στο περιβάλλον δημιουργεί κινδύνους πυρκαγιών και πλημμυρών. Υποβαθμίζεται αισθητικά και ρυπαίνεται το φυσικό περιβάλλον, ιδιαίτερα τα επιφανειακά και τα υπόγεια νερά και το έδαφος. Συχνά τα μπάζα περιέχουν και επικίνδυνες ουσίες. Ακόμη σοβαρότερους κινδύνους για το περιβάλλον και την πανίδα επιφέρει το συχνό φαινόμενο της απόθεσης μπαζών σε οικολογικά ευαίσθητες περιοχές και υγροβιότοπους.
Ποια τα οφέλη της ανακύκλωσης μπαζών;
1) Οικονομικά: Ανακτώνται υλικά προς χρήση, τα οποία έχουν αξία στην αγορά. Επιπλέον, τα ανακυκλωμένα υλικά παράγονται με λιγότερο συνολικό κόστος από αυτό που θα καταβάλλονταν για να παραχθούν από εξορυκτικές πρώτες ύλες.
2) Περιβαλλοντικά: Η ανεξέλεγκτη διάθεση στο περιβάλλον δημιουργεί κινδύνους, όπως πυρκαγιών και πλημμυρών. Υποβαθμίζεται αισθητικά και ρυπαίνεται το φυσικό περιβάλλον, με συνέπειες στον υδροφόρο ορίζοντα και το έδαφος. Η παραγωγή δευτερογενών υλικών μέσω της ανακύκλωσης απαιτεί λιγότερη ενέργεια, άρα προκαλεί μικρότερες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.
3) Κοινωνικά: Δημιουργούνται νέες θέσεις εργασίας σε όλα τα στάδια της εναλλακτικής επεξεργασίας των αποβλήτων, δεν επιβαρύνουμε τους χώρους αστικών απορριμμάτων και αποκτούμε περιβαλλοντική συνείδηση.
Της ΓΡΑΜΜΑΤΗΣ ΜΠΑΚΛΑΤΣΗ, τοπογράφου – πολεοδόμου μηχανικού, baklatsi@yahoo.gr
