Η κατακόρυφη μείωση των εσόδων σε όλους σχεδόν τους κλάδους (πλην των σούπερ μάρκετ) και συνακόλουθα και των εισοδημάτων των εργαζομένων θα επηρεάσει άμεσα τα μισθώματα είτε πρόκειται για επαγγελματικά ακίνητα, είτε για απλές κατοικίες με την αγορά να προεξοφλεί ότι το επόμενο διάστημα θα σημειωθεί σημαντική πτώση των τιμών στα ενοίκια.
Η κυβέρνηση για τους κλάδους που πλήττονται έχει επιβάλει με νομοθετική ρύθμιση την καταβολή του 60% του μισθώματος, ωστόσο, όπως λέγεται από τους επαγγελματίες του real estate, ήδη διαφαίνεται ότι ούτε αυτό το ποσοστό θα καταβληθεί από αρκετούς μισθωτές.
Ενδεικτική ήταν η πρόσφατη ανακοίνωση της Ελληνικής Ένωσης Επιχειρήσεων Οργανωμένης Εστίασης στην οποία επισημαίνεται ότι οι επιχειρήσεις των κλάδου της οργανωμένης εστίασης, που διατηρούν χιλιάδες σημεία πώλησης προϊόντων διατροφής (προϊόντα αρτοποιίας, ζύμης, καφέ, εδεσμάτων, γρήγορου φαγητού κ.λπ.), καταγράφουν πτώση εισπράξεων έως και 90% με το αίτημα προς την κυβέρνηση να είναι η πλήρης αναστολή της καταβολής των μισθωμάτων από την 1η Μαΐου, εφόσον η έκτακτη αυτή κατάσταση συνεχιστεί.
Στελέχη της αγοράς των ακινήτων επισημαίνουν ότι οι επιπτώσεις από τον κορονοϊό θα αλλάξουν απότομα τα δεδομένα στο real estate. Μια αγορά η οποία τα τελευταία δύο χρόνια είχε αρχίσει να βλέπει φως στο τούνελ, έπειτα από την δεκαετή οικονομική κρίση που προηγήθηκε στη χώρα μας, χωρίς κανείς, σε αυτή τη φάση, να είναι σε θέση να εκτιμήσει το μέγεθος της ζημιάς, που θα εξαρτηθεί και από την διάρκεια της πανδημίας.
Άλλοι επαγγελματίες του κλάδου των ακινήτων σημειώνουν ότι σε ορισμένες περιπτώσεις ο ιδιωτικός τομέας προσαρμόζεται μόνος του με βάση τις συνθήκες προσφοράς και ζήτησης που διαμορφώνονται. Υπάρχουν π.χ. περιπτώσεις εκμισθωτών που θα ήθελαν να «χαρίσουν» κάποια από τα νοίκια στους μισθωτές τους, αλλά χρειάζεται να βοηθηθούν με απαλλαγές από τη φορολογία και πάντως να μην θεωρηθεί ότι πρόκειται για ανείσπρακτα μισθώματα.
Με την κατάσταση να παραμένει κρίσιμη και τα περιοριστικά μέτρα να έχουν παραταθεί έως 27 Απριλίου η επόμενη μέρα για την αγορά των ακινήτων φαντάζει εξαιρετικά δύσκολη. Ένα μαζικό κλείσιμο επιχειρήσεων, μετά την λήξη των περιοριστικών μέτρων, θα δημιουργήσει υπερπροσφορά ακινήτων προς μίσθωση και θα έχει συνέπεια σημαντική μείωση των αξιών και των μισθωμάτων, ενώ πολλές περιπτώσεις ιδιοκτήτες και μισθωτές θα οδηγηθούν στα δικαστήρια τα οποία και αυτά έπειτα από το κλείσιμό τους θα αντιμετωπίσουν ακόμα μεγαλύτερο φόρτο εργασίας που θα αδυνατούν να διεκπεραιώσουν σε εύλογο χρονικό διάστημα, παρατείνοντας το πρόβλημα, τόσο για τους ιδιοκτήτες όσο και για τους μισθωτές.
Η κτηματαγορά θεωρεί δεδομένο ότι τα μισθώματα θα μειωθούν φέτος (πιθανώς και με διψήφιο ποσοστό) πρώτα και κύρια εξαιτίας της μείωσης της οικονομικής δραστηριότητας (πίεση των εισοδημάτων και μεγάλη προσφορά ακινήτων προς μίσθωση).
Όπως εκτιμάται αναφορικά με τις κατοικίες σε αυτό θα συμβάλει και η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στις βραχυχρόνιες μισθώσεις, τύπου AirBnB.
Το προηγούμενο διάστημα ένας από τους λόγους για τους οποίους αυξήθηκαν τα μισθώματα ήταν η εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων σε πολλές περιοχές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης που είχε ως αποτέλεσμα να περιοριστούν τα σπίτια προς μακροχρόνια ενοικίαση. Η αγορά των βραχυχρόνιων μισθώσεων, όπως επισημαίνει ο πρόεδρος της E Real Estate, Θέμης Μπάκας, θα σημειώσει βίαιη προσαρμογή και θα περιοριστεί, όταν βεβαίως επιστρέψουν οι μετακινήσεις πληθυσμού μεταξύ των χωρών, σε περιοχές του κέντρου (για την Αθήνα σε Κουκάκι, Ακρόπολη, Θησείο και εμπορικό τρίγωνο) ενώ οι κατοικίες στις περιοχές που μπήκαν μετά στη λογική της βραχυχρόνιας μίσθωσης, όπως τα Εξάρχεια, ή η Κυψέλη θα επιστρέψουν στις μακροχρόνιες μισθώσεις.
Τα μισθώματα ως συνέπεια της μεγαλύτερης προσφοράς κατοικιών θα μειωθούν (σε ορισμένες περιπτώσεις αυτό θα σημαίνει εκλογίκευση αφού τα νοίκια αυξήθηκαν λόγω της μειωμένης προσφοράς και όχι εξαιτίας της αύξησης των εισοδημάτων που έχουν παραμείνει χαμηλά) και αυτό θα επεκταθεί σταδιακά σε όλες τις περιοχές της χώρας, όπως συνέβη αντίστοιχα και στον ανοδικό κύκλο που προηγήθηκε.
