Στα χέρια της ΡΑΕ βρίσκεται πλέον η τύχη των διαγωνισμών που προκήρυξε ο ΔΕΔΔΗΕ για τη χορήγηση όρων σύνδεσης σε μικρά φωτοβολταϊκά έργα στα κορεσμένα δίκτυα της Πελοποννήσου και της Κρήτης.
Ανεξάρτητος εμπειρογνώμονας, ύστερα από ανάθεση του Ρυθμιστή, θα «ξεσκονίσει» στο επόμενο διάστημα το υλικό του Διαχειριστή, ώστε να διαπιστωθεί αν υπήρξαν ολιγωρίες, αστοχίες και παρατράγουδα στον τρόπο με τον οποίο έγιναν οι διαγωνισμοί. Από το πόρισμα που θα συνταχθεί, θα εξαρτηθεί αν η ΡΑΕ θα προχωρήσει και στην ακύρωση των διαγωνισμών, μετά το «πάγωμά» τους τον περασμένο Δεκέμβριο, ύστερα από καταιγισμό καταγγελιών που υποβλήθηκαν στην Αρχή, μεταξύ αυτών και από το ΤΕΕ Ανατολικής Κρήτης.
Οι καταγγέλλοντες μιλούν για επίπλαστα αποτελέσματα, νόθευση των συνθηκών ανταγωνισμού και απουσία ισονομίας, με αποτέλεσμα να προηγηθούν και να κατοχυρώσουν διαθέσιμη ισχύ στις συγκεκριμένες περιοχές αυτοί που διευκολύνθηκαν από τις «τρύπες» που εντοπίστηκαν.
Η ηλεκτρονική πλατφόρμα στον διαγωνισμό της Πελοποννήσου, όπως υποστηρίζεται, «έπεσε», ενώ στον αντίστοιχο της Κρήτης καταγγέλλεται ότι χρησιμοποιήθηκε ρομποτικό λογισμικό, που έδωσε κρίσιμο προβάδισμα σε όσους το χρησιμοποίησαν.
Πηγές του ΔΕΔΔΗΕ που μίλησαν στο Euro2day.gr δεν αρνούνται ότι υπήρξαν καθυστερήσεις και απόρριψη αιτημάτων στον διαγωνισμό της Πελοποννήσου, γεγονός που αποδίδουν «στην εξάντληση του περιθωρίου ισχύος στο κορεσμένο δίκτυο, γεγονός για το οποίο ο ΔΕΔΔΗΕ ουδεμία ευθύνη φέρει». Για την Κρήτη ο ΔΕΔΔΗΕ δεν αποκλείει επί της ουσίας τη χρήση ρομποτικού λογισμικού σε μικρό αριθμό αιτήσεων, καθώς, όπως λέει, έγινε προσπάθεια, «όπου ήταν τεχνικά δυνατόν, να αποφευχθεί η είσοδος αυτοματοποιημένων συστημάτων υποβολής πολλαπλών αιτήσεων».
Πρόσωπα που γνωρίζουν λένε σχετικά ότι η «ταρίφα» για να αναλάβει να προωθήσει «ειδικός» με bot (διαδικτυακό ρομπότ) το αίτημα ενός ενδιαφερόμενου για την Πελοπόννησο ανήλθε σε 2.500 ευρώ ανά αίτηση, ενώ για την Κρήτη σε 1.200 ευρώ ανά αίτηση.
Πολλά λεφτά, λίγος χώρος
Τον περασμένο Αύγουστο, απόφαση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας άνοιξε τον δρόμο σε μικρά φωτοβολταϊκά να αποκτήσουν θέση σε τρεις κορεσμένες περιοχές, τις Κυκλάδες, την Πελοπόννησο και την Κρήτη. Δυνατότητα συμμετοχής θα είχαν φυσικά και νομικά πρόσωπα με μία μόνο αίτηση ανά περιοχή, για χορήγηση οριστικής προσφοράς σύνδεσης σταθμού ισχύος έως 400 KW.
Το δέλεαρ μεγάλο. Και γιατί επιτέλους θα μπορούσαν να λειτουργήσουν τα έργα τους και γιατί θα εξασφάλιζαν και διοικητικά οριζόμενη ταρίφα 65,7 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Ήταν αναμενόμενο, συνεπώς, ότι θα ακολουθούσε «σφαγή». Αφού το «ταβάνι» που δόθηκε είναι τα 86 MW στην Πελοπόννησο, τα 45 MW στις Κυκλάδες και τα 140 MW στην Κρήτη.
Το πρώτο λάθος που καταλογίζεται είναι στην απόφαση του ΥΠΕΝ, με την οποία προβλεπόταν χρονική προτεραιότητα στην υποβολή των αιτήσεων, με άλλα λόγια, «όποιος πρόλαβε τον Κύριο είδε». Αυτό ενθάρρυνε, όπως ανέφεραν παράγοντες της αγοράς στο Euro2day.gr, την άνθηση ενός πρωτότυπου επαγγέλματος: του προμηθευτή ρομποτικού λογισμικού, που εκ των πραγμάτων θα υπερνικούσε και τον πιο γρήγορο χειριστή υπολογιστών.
Οι τρεις διαγωνισμοί πραγματοποιήθηκαν τον περασμένο Οκτώβριο. Των Κυκλάδων δεν είχε κανένα πρόβλημα, γιατί η ζήτηση υπολειπόταν της προσφοράς. Για την Πελοπόννησο παρουσίασε, σύμφωνα με τις καταγγελίες, σοβαρή δυσλειτουργία η πλατφόρμα που ετοίμασε ο ΔΕΔΔΗΕ, με αποτέλεσμα να «μπλοκάρει» συνεχώς και να χάσουν έτσι το δικαίωμά τους πολλοί ενδιαφερόμενοι. Για την Κρήτη, αντίθετα, η πλατφόρμα δεν είχε πρόβλημα, αλλά εκεί λέγεται ότι «έπαιξε μπάλα» ρομποτικό λογισμικό, που έκλεισε θέσεις.
Πηγές που μίλησαν στο Euro2day.gr κάνουν, επίσης, λόγο για χρόνο 80-100 δευτερολέπτων όταν bot προωθούσε την αίτηση, συγκριτικά με τα 300 δευτερόλεπτα που χρειαζόταν, κατά μέσο όρο, ένα άτομο για την ίδια αίτηση.
Παράγοντες της αγοράς καταλογίζουν στον ΔΕΔΔΗΕ ότι δεν φρόντισε να δημιουργήσει ένα ανθεκτικό και ισχυρό πληροφοριακό σύστημα και παράλληλα δεν προέβλεψε φίλτρα για bots σε κάθε στάδιο της διαδικασίας. Από την άλλη πλευρά, πηγές του ΔΕΔΔΗΕ υποστηρίζουν ότι ο Διαχειριστής πήρε «όλα τα δυνατά μέτρα ώστε να λειτουργήσει εύρυθμα και αποτελεσματικά η πλατφόρμα, με βάση τον αναμενόμενο φόρτο».
Μάλιστα, για τον σκοπό αυτό προσέτρεξε σε εξειδικευμένη εταιρεία συμβούλων για την αρχιτεκτονική και τις απαιτήσεις του συστήματος υποδοχής των αιτήσεων «και επέλεξε και την καταλληλότερη λύση για υποδοχή αιτημάτων στο cloud κορυφαίας πολυεθνικής εταιρείας πληροφορικής ως laaS (Infrastructure as a Service)».
Οι ίδιες πηγές λένε ότι «η μετάθεση του χρόνου έναρξης υποβολής αιτημάτων για την Πελοπόννησο δεν ήταν αποτέλεσμα τεχνικών/λειτουργικών προβλημάτων της πλατφόρμας, αλλά αποτέλεσμα της απόφασης που λήφθηκε για την εκτέλεση πρόσθετων δοκιμών ασφάλειας, με στόχο τη μέγιστη ασφάλεια, ακεραιότητα και απρόσκοπτη λειτουργία της. Η πλατφόρμα είχε τη δυνατότητα διαχείρισης σημαντικότατου αριθμού συνδεδεμένων χρηστών που υπερβαίνει κατά πολύ τις 1.000 ταυτόχρονες συνδέσεις. Μετά από 8 λεπτά λειτουργίας είχαν υποβληθεί 49 αιτήσεις επιτυχώς και μεταξύ 12:42 και 13:00 υποβλήθηκαν επιτυχώς 636 αιτήσεις».
Για την περίπτωση της Κρήτης, ο ΔΕΔΔΗΕ ισχυρίζεται ότι «η είσοδος στην πλατφόρμα ήταν με την ταυτοποίηση χρηστών μέσω taxisnet και ο τεχνικός της σχεδιασμός ήταν τέτοιος, ώστε να αποφευχθεί, όπου ήταν τεχνικά δυνατό, η είσοδος αυτοματοποιημένων συστημάτων υποβολής πολλαπλών αιτήσεων».
Θα μπορούσαν να αποφευχθούν όλα αυτά; Η αγορά λέει ότι θα έπρεπε «να τοποθετηθούν όλες οι αιτήσεις σε ένα χάρτη, να ελεγχόταν ανά περιοχή ποιοι χωράνε και ποιοι όχι ανάλογα με τους υφιστάμενους υποσταθμούς του ΔΕΔΔΗΕ, και όπου έπρεπε να γίνει επιλογή, το κριτήριο να ήταν πόσο κοντά βρίσκεται το έργο σε έναν υποσταθμό».
Επιστολή ΔΕΔΔΗΕ στη Βουλή
Ο ΔΕΔΔΗΕ ενημέρωσε τον περασμένο Δεκέμβριο τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κώστα Σκρέκα, με επιστολή που απέστειλε στη Βουλή, στο πλαίσιο σχετικής Ερώτησης που κατατέθηκε από βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ.
Στην επιστολή, αφού γίνεται αναλυτική περιγραφή των ενεργειών του Διαχειριστή για την απρόσκοπτη λειτουργία του πληροφοριακού συστήματος που ετοίμασε προκειμένου να υποδεχθεί τις αιτήσεις για Πελοπόννησο και Κρήτη, επισημαίνεται ότι «τυχόν πάγωμα της διαδικασίας εξέτασης των υποβληθεισών αιτήσεων σύνδεσης και συνακόλουθα η αναστολή της χορήγησης όρων σύνδεσης, εφόσον πληρούνται και οι λοιπές προϋποθέσεις προς τούτο, θα οδηγούσε σε ανεπανόρθωτες καταστάσεις, οι οποίες θα συνίσταντο στη μη ικανοποίηση και επί της ουσίας ματαίωση των επιτυχώς υποβληθέντων αιτημάτων για χορήγηση οριστικής προσφοράς σύνδεσης, για τα οποία έχει εκδοθεί και αποσταλεί στους αιτούντες Παραγωγούς Βεβαίωση Υποβολής Αίτησης, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την εντεύθεν πορεία της αδειοδοτικής διαδικασίας των υπόψη επενδύσεων και την αντίστοιχη μείζονα επισφάλεια (νομική και οικονομική) της εταιρείας μας, επί τυχόν μελλοντικής ματαίωσης των επενδύσεων αυτών. Περαιτέρω, τυχόν ευδοκίμηση του επίμαχου αιτήματος θα οδηγούσε σε ευθεία παράβαση των προθεσμιών του άρθρου 4 της υπ’ αριθ. ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/81744/3673 (ΦΕΚ Β’ 4221/10.08.2022) υπουργικής απόφασης, οι οποίες αφορούν και συνιστούν ρητή κανονιστική υποχρέωση της εταιρείας μας αναφορικά με την εξέταση αρχικά της πληρότητας και της ορθότητας των υποβληθέντων αιτήσεων και εν συνεχεία της τεχνικής εξέτασης αυτών και της χορήγησης όρων σύνδεσης».
Η επιστολή του ΔΕΔΔΗΕ στάλθηκε στη Βουλή στις 22 Δεκεμβρίου, την ίδια ημέρα που η ΡΑΕ είχε λάβει την απόφασή της για το «πάγωμα» των δύο διαγωνισμών και δρομολογούσε την ανάθεση σε εμπειρογνώμονα για την εξέταση σε βάθος των καταγγελιών.
