Ο αυτοαπασχολούμενος θα επιλέγει το ύψος των ασφαλιστικών εισφορών που θα πληρώνει κάθε μήνα στον ΕΦΚΑ για να έχει δικαίωμα σύνταξης και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Βραχυπρόθεσμα θα κρίνει με βάση το διαθέσιμο εισόδημά του και τις υπόλοιπες ανάγκες του. Μακροπρόθεσμα όμως, θα πρέπει να γνωρίζει ότι η απόφαση θα επηρεάσει καθοριστικά το ύψος της σύνταξης που θα πάρει. Επίσης, με δεδομένη τη δυνατότητα ελεύθερης επιλογής, στη συζήτηση μπαίνει έμμεσα και το θέμα της ιδιωτικής ασφάλισης.
Το δίλημμα θα τεθεί αργά ή γρήγορα: να πληρώνω την ελάχιστη εισφορά στον ΕΦΚΑ και να κρατήσω ένα μέρος των χρημάτων μου για μια ιδιωτική ασφάλεια σύνταξης ή να «επενδύσω» στο δημόσιο σύστημα συνταξιοδότησης.
Για να δώσουν σωστές απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα, οι αυτοαπασχολούμενοι θα πρέπει καταρχήν να μάθουν το οριστικό ύψος των ασφαλιστικών εισφορών που θα καλούνται να καταβάλλουν σε μηνιαία βάση και κατά δεύτερον να δουν ποιες αλλαγές θα επέλθουν στους λεγόμενους συντελεστές αναπλήρωσης, δηλαδή τους συντελεστές που θα χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό των συντάξεων. Το δημόσιο έχει καταδικαστεί από το ΣτΕ και για τα δύο θέματα: και οι ασφαλιστικές εισφορές των αυτοαπασχολουμένων κρίθηκαν αντισυνταγματικές και οι συντελεστές αναπλήρωσης άδικοι ειδικά για όσους έχουν ασφαλιστεί για πολλά χρόνια.
Η κυβέρνηση, όπως έχει προκύψει και από τις εξαγγελίες του πρωθυπουργού, θα ορίσει πέντε ή έξι εναλλακτικά σενάρια μηνιαίων ασφαλιστικών εισφορών για τους επαγγελματίες οι οποίες θα κυμαίνονται από τα 210-220 ευρώ μηνιαίως έως και τα 520-530 ευρώ μηνιαίως. Οι εισφορές αυτές, θα ανάγονται σε συντάξιμες αποδοχές αφού ληφθεί βεβαίως υπόψη ότι ένα μέρος αυτών των εισφορών αφορά στην υποχρεωτική κάλυψη ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Με βάση τις διαθέσιμες πληροφορίες: Εισφορά 220 ευρώ τον μήνα θα αντιστοιχεί σε συντάξιμες αποδοχές της τάξεως των 816 ευρώ ενώ αν κάποιος πληρώνει 250 ευρώ, οι συντάξιμες αποδοχές του θα είναι 930 ευρώ. Ανεβαίνοντας ακόμη περισσότερο στα 350 ευρώ, οι συντάξιμες αποδοχές ανεβαίνουν και αυτές στα 1300 ευρώ ενώ μπορεί κάποιος να φτάσει τις συντάξιμες αποδοχές του και πάνω από τα 2000 ευρώ αλλά θα πρέπει να πληρώνει τουλάχιστον 550 ευρώ τον μήνα.
Το τι σύνταξη θα πάρει εξαρτάται βέβαια και από τους συντελεστές αναπληρώσης οι οποίοι επίσης τελούν υπό αναθεώρηση ειδικά για όσους έχουν πάνω από 30 χρόνια ασφάλισης. Αν διατηρούνταν οι σημερινοί συντελεστές, η σύνταξη θα διαμορφωνόταν ως εξής:
1. Με 210 ευρώ τον μήνα εισφορές, οι συντάξιμες αποδοχές θα ανέρχονταν στα 780 ευρώ και η σύνταξη θα ήταν ή 554 ευρώ με 30 χρόνια ασφάλισης ή 675 ευρώ με 40 χρόνια ασφάλισης
2. Με 300 ευρώ τον μήνα εισφορές, οι συντάξιμες αποδοχές θα ήταν 1113 ευρώ και η σύνταξη θα ανερχόταν στα 636 ευρώ με 30 χρόνια ασφάλισης ή στα 808 ευρώ με 40 χρόνια ασφάλισης
3. Με 500 ευρώ εισφορές, οι συντάξιμες αποδοχές ανεβαίνουν στα 1855 ευρώ και βγαίνει σύνταξη 820 ευρώ με 30 χρόνια ασφάλισης ή 1107 ευρώ με 40 χρόνια ασφάλισης.
| Εισφορές | Συντάξιμες αποδοχές | Σύνταξη με 30 χρόνια ασφάλισης | Σύνταξη με 40 χρόνια ασφάλισης |
| 210 | 780 | 554 | 675 |
| 220 | 816 | 563 | 690 |
| 250 | 930 | 591 | 735 |
| 300 | 1113 | 636 | 808 |
| 350 | 1300 | 683 | 884 |
| 400 | 1484 | 728 | 958 |
| 450 | 1670 | 775 | 1032 |
| 500 | 1855 | 820 | 1107 |
| 550 | 2041 | 866 | 1182 |
