Ένα νέο σημαντικό πρόγραμμα στο πλαίσιο του άξονα προτεραιότητας «Αειφόρος χρήση των πόρων, ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή και διατήρηση της βιοποικιλότητας» έβγαλε στον αέρα χθες το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Το πρόγραμμα, το οποίο συγχρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης, επικεντρώνεται σε δράσεις σχετικές με την ύδρευση, ενώ η χρηματοδοτούμενη (δηλαδή η επιλέξιμη δημόσια δαπάνη από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για τον υπολογισμό της κοινοτικής συνδρομής) δημόσια δαπάνη που διατίθεται για την ένταξη πράξεων ανέρχεται στα 95 εκατ. ευρώ πλέον ΦΠΑ.
Το πρόγραμμα που απευθύνεται σε ΟΤΑ Α’ και Β’ Βαθμού, καθώς και σε Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) αφορά:
α. Υποδομές παροχής νερού
β. Τηλεμετρία-Έργα τηλεχειρισμού για τον εντοπισμό διαρροών σε δίκτυα ύδρευσης
γ. Προμήθεια ψηφιακών μετρητών νερού
δ. Μονάδες αφαλάτωσης
Ο προϋπολογισμός ενδεικτικά κατανέμεται κατά υποέργο ως εξής:
-Υποδομές παροχής νερού 45%
– Προμήθεια ψηφιακών μετρητών νερού 30%
– Τηλεμετρία-Έργα τηλεχειρισμού για τον εντοπισμό διαρροών σε δίκτυα ύδρευσης 20%
-Μονάδες αφαλάτωσης 5%
Η πρόσκληση και τα έργα
Η πρόσκληση, όπως προαναφέρθηκε, αφορά στη χρηματοδότηση των Ο.Τ.Α. Α’ και Β’ και ΔΕΥΑ για την κατασκευή έργων και την προμήθεια απαραίτητου εξοπλισμού με στόχο την εξασφάλιση επαρκούς ποσότητας και ποιότητας ύδατος για ανθρώπινη κατανάλωση.
Ειδικότερα, στο πλαίσιο της πρόσκλησης, προβλέπεται η χρηματοδότηση δράσεων που εμπίπτουν στις παρακάτω κατηγορίες:
Α. Υποδομές παροχής νερού
– Κατασκευή νέων εξωτερικών δικτύων και έργων επέκτασης – ενίσχυσης υφιστάμενων εξωτερικών δικτύων μεταφοράς πόσιμου νερού από νέες ή υφιστάμενες υδροληψίες στο κεντρικό φρεάτιο ή τη δεξαμενή υδροδότησης του οικισμού.
-Αναβάθμιση εσωτερικών δικτύων διανομής πόσιμου νερού μέσω:
• αντικατάστασης παλαιωμένων αγωγών,
• διασύνδεσης αγωγών,
• ενίσχυσης διατομών,
• δημιουργίας ζωνών και επαρκών βρόγχων, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας του παρεχόμενου ύδατος, των υδραυλικών χαρακτηριστικών λειτουργίας των δικτύων και την καλύτερη λειτουργικότητα και ευελιξία του δικτύου σε περιπτώσεις βλάβης ή απομόνωσης τμημάτων για συντήρηση ή ακόμα για την περίπτωση απομόνωσης της κεντρικής δεξαμενής η/και του κεντρικού φρεατίου.
-Κατασκευή εγκαταστάσεων επεξεργασίας πόσιμου νερού με τον απαιτούμενο ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό (π.χ. διυλιστήρια, διατάξεις αποσκλήρυνσης αποσιδήρωσης – απονιτροποίησης νερού κ.λπ.).
– Κατασκευή υποδομών αποθήκευσης (λιμνοδεξαμενές, φράγματα, δεξαμενές κ.λπ.) και διανομής (π.χ. αντλιοστασίων κ.λπ.) πόσιμου νερού ή αναβάθμιση υφιστάμενων.
– Καθοδική προστασία εξωτερικών αγωγών μεταφοράς νερού, αυτοματοποιημένη λειτουργία παρακολούθησης και μέτρησης θολότητας σε εξωτερικούς αγωγούς μεταφοράς νερού από σημείο υδροληψίας σε εγκαταστάσεις διυλιστηρίου νερού.
– Ανόρυξη νέων ή αναβάθμιση (π.χ. αποσκλήρυνση, αποσιδήρωση, απονιτροποίηση) υφιστάμενων υδρευτικών γεωτρήσεων.
– Αναγκαία έργα υδροληψίας και τα απαραίτητα αντλιοστάσια για τη μεταφορά του νερού από τις θέσεις υδροληψίας.
B. Τηλεμετρία – έργα τηλεχειρισμού για τον εντοπισμό διαρροών σε δίκτυο ύδρευσης
– Προμήθεια και εγκατάσταση συστημάτων ελέγχου διαρροών (τηλε-έλεγχος/ τηλεχειρισμός) σε νέα ή υφιστάμενα δίκτυα μεταφοράς και διανομής νερού (π.χ. κεντρικού μετρητικού συστήματος τροφοδοσίας του δικτύου ύδρευσης, συστήματος διαχείρισης παροχής και πίεσης του δικτύου ύδρευσης, παρακολούθησης και αυτομάτου ελέγχου των υδραυλικών λειτουργικών παραμέτρων).
Όλα τα συστήματα αυτά θα πρέπει να προτείνονται σε λειτουργικά εσωτερικά δίκτυα διανομής και εξωτερικά υδραγωγεία, που αποτελούνται από νέα υλικά (π.χ. PVC, HDPE), και όχι πεπαλαιωμένους αγωγούς για τους οποίους έχει παρέλθει η περίοδος σχεδιασμού τους, ώστε να εξασφαλίζεται η προστιθέμενη αξία της παρέμβασης.
Γ. Ψηφιακοί μετρητές νερού
-Προμήθεια ψηφιακών υδρομετρητών με σκοπό την ανίχνευση απωλειών, τη μείωση του χρόνου και της συχνότητας μέτρησης και συμβολή στη βέλτιστη λειτουργία του δικτύου. Η θετική αξιολόγησης μιας τέτοιας προμήθειας προϋποθέτει ότι ο Δικαιούχος έχει προβεί, τα τελευταία χρόνια, σε συστηματικές ενέργειες εκσυγχρονισμού και αναβάθμισης των δικτύων ύδρευσης που διαχειρίζεται και έχει καταφέρει να περιορίσει σημαντικά το Μη Τιμολογούμενο Νερό (ΜΤΝ).
Δ. Εγκαταστάσεις αφαλάτωσης
– Εγκαταστάσεις αφαλάτωσης θαλασσινού/υφάλμυρου νερού με τα αναγκαία έργα υδροληψίας και διάθεσης των παραπροϊόντων, τυχόν νέο δίκτυο μεταφοράς (νέα χάραξη) αφαλατωμένου νερού με τα απαραίτητα αντλιοστάσια και δεξαμενές αποθήκευσης (εξωτερικό υδραγωγείο) ή αύξηση παροχετευτικότητας υφιστάμενου εξωτερικού υδραγωγείου που αποδεδειγμένα δεν επαρκεί μετά την κατασκευή των νέων εγκαταστάσεων αφαλάτωσης.
Σημειώνεται ότι οι προτεινόμενες επενδύσεις που εντάσσονται στις παραπάνω κατηγορίες πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες απαιτήσεις.
Οι όροι, τα όρια και οι προθεσμίες
Τα έργα πρέπει να έχουν μεγάλο βαθμό ωριμότητας σε επίπεδο μελετών και αδειοδοτήσεων, ενώ κάθε δυνητικός δικαιούχος έχει δικαίωμα να υποβάλλει μία αίτηση ανά Δημοτική ενότητα. Σε περίπτωση συνεργασιών μεταξύ των Δικαιούχων (π.χ. Διαδημοτική συνεργασία) είτε για λόγους βέλτιστου Σχεδιασμού Έργων/Δράσεων, Οικονομίας Κλίμακας κ.λπ. ευρύτερων περιοχών, είτε για λόγους μη επάρκειας/αδυναμίας Δικαιούχου, το πλήθος των ανωτέρω υποέργων δύναται να αυξάνεται αναλόγως.
Οι εμπλεκόμενοι στις περιπτώσεις αυτές θα πρέπει να έχουν αμοιβαία αποφασίσει και συμφωνήσει το φυσικό και οικονομικό αντικείμενο (με Προγραμματική Συμφωνία), καθώς και τη διαχείριση του έργου (ένας Δικαιούχος της συνολικής Πράξης).
Σύμφωνα με την πρόσκληση, ορίζεται ελάχιστος αιτούμενος προϋπολογισμός κύριου υποέργου στις 200.000 ευρώ (προ ΦΠΑ). Όσον αφορά τις προθεσμίες σημειώνεται ότι οι υποψήφιοι δικαιούχοι υποβάλλουν ηλεκτρονικά τις προτάσεις τους στο (email) ή και με προσκόμιση usb στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας στη Γενική Γραμματεία Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων στο κεντρικό πρωτόκολλο (ισόγειο) (Μεσογείων 119) μέχρι τις 9 Σεπτεμβρίου 2022.
Η υλοποίηση των προτεινόμενων πράξεων θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025. Ακόμη, πράξεις που η υλοποίησή τους έχει εκκινήσει μετά την 1η Φεβρουαρίου 2020 είναι επιλέξιμες για χρηματοδότηση υπό την προϋπόθεση ότι συμπεριλαμβάνονται στο εγκεκριμένο ΕΣΑΑ και συμμορφώνονται με τον Κανονισμό και την Εκτελεστική Συμφωνία του Συμβουλίου.
