Της ΓΡΑΜΜΑΤΗΣ ΜΠΑΚΛΑΤΣΗ, τοπογράφου – πολεοδόμου μηχανικού, baklatsi@yahoo.gr
Σε άλυτο γρίφο έχουν μετατραπεί οι δασικοί χάρτες στις περισσότερες περιοχές της χώρας και η κυβέρνηση αναμένει το πράσινο φως από το Συμβούλιο της Επικρατείας, προκειμένου να προχωρήσει στην επίλυση των προβλημάτων που αφορούν πρωτίστως το ιδιοκτησιακό καθεστώς, τις παράνομες ξεχερσωμένες εκτάσεις και τα αυθαίρετα στα δάση.
Γι΄ αυτό τον λόγο η κυβέρνηση «πήγε πίσω» την ανάρτηση – αναθεώρηση των δασικών χαρτών μέχρι τέλος Δεκεμβρίου του 2021, προκειμένου να δημιουργήσει ένα ασφαλές νομοθετικό πλαίσιο, που δεν θα προσκρούει στις συνταγματικές επιταγές και θα δίνει λύσεις στα προβλήματα για την ολοκλήρωση του έργου των δασικών χαρτών και του κτηματολογίου.
Ενα από τα μεγαλύτερα «αγκάθια» είναι τα αυθαίρετα κτίσματα στα δάση. Υπολογίζεται ότι, πάνω από 150.000 αυθαίρετα έχουν κατασκευαστεί σε εκτάσεις που ήταν δασικές, με βάση τις αεροφωτογραφίες του 1945, σε περιοχές που έχουν καεί ή έχουν εκχερσωθεί παρανόμως κατά τη μεταπολεμική περίοδο, κυρίως τις δεκαετίες του 1960 και του 1970.
Από αυτά περίπου 100.000 αφορούν μόνον στις εκτός σχεδίου περιοχές της Ραφήνας, της Νέας Μάκρης, Λούτσας, Κερατέας, Νέας Περάμου και Σαλαμίνας και τα υπόλοιπα βρίσκονται διάσπαρτα στις υπόλοιπες περιφέρειες της χώρας.
Προκειμένου να μην ακυρωθεί το έργο των δασικών χαρτών, αλλά και να επιλυθεί το πρόβλημα χιλιάδων ιδιοκτητών σε ολόκληρη την Ελλάδα, το Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας ξεκινά καταρχήν την καταγραφή των αυθαιρέτων και στη συνέχεια θα εξετασθεί πια θα «τακτοποιηθούν» και ποια θα είναι προς κατεδάφιση.
Πρόσφατα με κοινή απόφαση (αριθμ. οικ. ΥΠΕΝ/ΔΠΔ/68161/3775, ΦΕΚ 3253/22-07-21) που υπέγραψαν οι Υφυπουργοί Περιβάλλοντος & Ενέργειας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, ορίζονται οι όροι και οι προδιαγραφές λειτουργίας της διαδικτυακής πλατφόρμας η οποία θα δέχεται τα αιτήματα των ιδιοκτητών δασικών αυθαιρέτων.
Ποια είναι τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσει ο ιδιοκτήτης για την τακτοποίηση κτίσματος σε δασική έκταση;
1. Υποβολή αντίρρησης ή πρόδηλου σφάλματος ή αίτησης ακυρώσεως ή οποιοδήποτε άλλο διοικητικό ή ένδικο βοήθημα, με το οποίο ο ενδιαφερόμενος θα αποδεικνύει ότι αμφισβητεί ότι η ιδιοκτησία του έχει δασικό χαρακτήρα.
2. Υποβολή αίτησης στην ειδική πλατφόρμα του «ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ».
3. Καταβολή παραβόλου 250 ευρώ.
Πότε θα αρχίσουν οι αιτήσεις και πότε λήγουν;
Το φθινόπωρο εκτιμάται ότι θα ξεκινήσει η λειτουργία της πλατφόρμας, ώστε να δέχεται τις αιτήσεις των ενδιαφερομένων.
Εντός της συνολικής προθεσμίας υποβολής αντιρρήσεων κατά του περιεχομένου των αναρτηθέντων δασικών χαρτών της εκάστοτε περιοχής δηλ. έως τη λήξη της προθεσμίας και για όσους κατοικούν μόνιμα ή διαμένουν στην αλλοδαπή, ο ενδιαφερόμενος θα υποβάλλει μέσω της πλατφόρμας, ηλεκτρονικά την αίτηση με τα απαραίτητα δικαιολογητικά.
Πώς θα γίνεται η αίτηση στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του Κτηματολογίου;
Η αίτηση θα περιλαμβάνει τα παρακάτω στοιχεία:
α) Τα στοιχεία του υποβάλλοντος την αίτηση.
β) Η διεύθυνση μόνιμης κατοικίας ή διαμονής στην αλλοδαπή.
γ) Το είδος του επικαλούμενου δικαιώματος.
δ) Ο αριθμός πρωτοκόλλου της αίτησης διόρθωσης προδήλου σφάλματος του δασικού χάρτη, των αντιρρήσεων, της αιτήσεως ακύρωσης ή οποιουδήποτε άλλου διοικητικού ή ένδικου βοηθήματος, με το οποίο ο αιτών αμφισβητεί ότι η ιδιοκτησία του έχει δασικό χαρακτήρα ή εμπίπτει σε χορτολιβαδική έκταση, εφόσον υφίσταται.
ε) Περιγραφή της κατοικίας, στην οποία αφορά η αίτηση, και των κατασκευών που την συνοδεύουν, ως προς την κάλυψη, τη δομημένη επιφάνεια και το ύψος.
στ) Οι γεωγραφικές συντεταγμένες (σε ΕΓΣΑ 87), των κορυφών των ορίων του γεωτεμαχίου.
ζ) Τις γεωγραφικές συντεταγμένες (σε ΕΓΣΑ 87) των κορυφών του περιγράμματος της κατοικίας και των δευτερευουσών κατασκευών που την συνοδεύουν.
Ποια είναι η διαδικασία υποβολής της ηλεκτρονικής αίτησης;
1. Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω της διαδικτυακής πλατφόρμας που τηρείται από το ν.π.δ.δ. «Ελληνικό Κτηματολόγιο». Η είσοδος στην πλατφόρμα πραγματοποιείται με τη χρήση κωδικών taxis.
2. Για την υποβολή της αίτησης, συμπληρώνεται ειδική ηλεκτρονική φόρμα.
3. Γίνεται ο γεωχωρικός εντοπισμός του γεωτεμαχίου.
4. Στην περίπτωση που ο αναρτημένος δασικός χάρτης αφορά σε περιοχή που λειτουργεί κτηματολόγιο, θα υπάρχει δυνατότητα με καταχώριση του ΚΑΕΚ του γεωτεμαχίου, έκδοσης «ειδικού αποσπάσματος» που θα περιλαμβάνει το γεωτεμάχιο, σύμφωνα με τα στοιχεία του κτηματολογικού διαγράμματος, τα στοιχεία του οποίου θα χρησιμοποιούνται για τον εντοπισμό του γεωτεμαχίου και τον προσδιορισμό των συντεταγμένων των ορίων του.
5. Γίνεται ο γεωχωρικός εντοπισμός του περιγράμματος της κατοικίας και των τυχόν συνοδευουσών κατασκευών εντός του γεωτεμαχίου.
6. Για την ολοκλήρωση της αίτησης, απαιτείται η πληρωμή, ηλεκτρονικού παραβόλου ύψους διακοσίων πενήντα (250) ευρώ.
7. Μετά την υποβολή της αίτησης, αποδίδεται αριθμός πρωτοκόλλου.
Ποια είναι τα απαιτούμενα δικαιολογητικά;
Στην αίτηση περιλαμβάνονται υποχρεωτικώς σε ηλεκτρονική μορφή, τα κάτωθι δικαιολογητικά, τα οποία συνυποβάλλονται από τον αιτούντα στη διαδικτυακή πλατφόρμα:
α) Τα έγγραφα για την απόδειξη του εννόμου συμφέροντος
β) Υπεύθυνη δήλωση ιδιοκτήτη, με την οποία ο ενδιαφερόμενος δηλώνει ότι τα υποβαλλόμενα στοιχεία είναι αληθή
γ) Δήλωση μηχανικού υπογεγραμμένη με την οποία βεβαιώνεται η περιγραφή της κατοικίας και των συνοδευουσών κατασκευών εφόσον υπάρχουν καθώς και τα απαιτούμενα στοιχεία, ήτοι κάλυψη, δομημένη επιφάνεια και ύψος τους, καθώς και ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αποκλεισμού υπαγωγής σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4685/2020
δ) Κατά περίπτωση, την αίτηση διόρθωσης προδήλου σφάλματος του δασικού χάρτη, αντίρρησης, αιτήσεως ακύρωσης ή οποιουδήποτε άλλου διοικητικού ή ένδικου βοηθήματος, με το οποίο ο αιτών αμφισβητεί ότι η ιδιοκτησία του έχει δασικό ή χορτολιβαδικό χαρακτήρα, εφόσον υφίσταται
ε) Το αποδεικτικό έκδοσης και πληρωμής του ηλεκτρονικού παραβόλου
στ) Φωτοαντίγραφο αστυνομικής ταυτότητας/διαβατηρίου.
Ποια αυθαίρετα αποκλείονται από τη δυνατότητα αίτησης;
α) Κτίρια που δεν έχουν τον χαρακτήρα κατοικίας ή κατασκευής συνοδεύουσας την κατοικία.
β) Κτίρια και λοιπές κατασκευές που έχουν ανεγερθεί μετά την 28η Ιουλίου 2011.
γ) Κτίρια και λοιπές κατασκευές που βρίσκονται σε περιοχές του δικτύου Natura 2000, σε υγροτόπους που προστατεύονται σύμφωνα με τη συνθήκη Ramsar και σε άλλες προστατευόμενες περιοχές.
δ) Κτίρια και λοιπές κατασκευές που εμπίπτουν στις εξαιρέσεις υπαγωγής στο νόμο περί τακτοποίησης αυθαιρέτων Ν. 4495/2017 και συγκεκριμένα:
– παρά το όριο των διεθνών, εθνικών, επαρχιακών ή δημοτικών ή κοινοτικών οδών, εντός ζώνης διάστασης ποσοστού πενήντα τοις εκατό (50%) των οριζόμενων από τη νομοθεσία περί μέτρων για την ασφάλεια της υπεραστικής συγκοινωνίας, οι οποίοι ίσχυαν κατά την εκτέλεση ή εγκατάστασή τους. Εξαιρούνται αυθαίρετα για τα οποία έχει χορηγηθεί νομίμως οικοδομική άδεια, σε μικρότερη απόσταση από τα οριζόμενα στην παρούσα περίπτωση,, καθώς και αυθαίρετα τουριστικών εγκαταστάσεων που βρίσκονται σε επαφή με τα όρια δημοτικών ή κοινοτικών οδών, σε απόσταση μικρότερη από τα οριζόμενα στην παρούσα αλλά σε κάθε περίπτωση εκτός των ορίων απαλλοτρίωσης και με την προϋπόθεση ότι λειτουργούσαν και είχε χορηγηθεί άδεια λειτουργίας από τον Ε.Ο.Τ. πριν από τις 28.7.2011
– σε δημόσιο κτήμα
– στον αιγιαλό και στον παλαιό αιγιαλό. Εξαιρούνται οι περιπτώσεις αυθαίρετων κατασκευών ή χρήσεων εντός του παλαιού αιγιαλού, εφόσον υφίστανται νομίμως εμπράγματα δικαιώματα πολιτών που προϋφίστανται της σχετικής οριοθέτησης του παλαιού αιγιαλού
– στη ζώνη παραλίας. Εξαιρούνται οι περιπτώσεις που δεν έχει συντελεστεί η απαλλοτρίωση και οι αυθαίρετες κατασκευές ή χρήσεις προϋφίστανται της σχετικής οριοθέτησης της ζώνης
– σε αρχαιολογικό χώρο Ζώνης Α, εξαιρουμένων των αυθαιρέτων κατασκευών που πραγματοποιήθηκαν πριν την κήρυξη της αρχαιολογικής ζώνης εφόσον δεν απαγορευόταν η δόμηση
– σε αρχαιολογικό χώρο εκτός Ζώνης Α, εκτός αν δεν απαγορευόταν η εκτέλεση οικοδομικών εργασιών κατά το χρόνο εκτέλεσης της αυθαίρετης κατασκευής ή εγκατάστασης της αυθαίρετης χρήσης
– σε ιστορικό τόπο, ιστορικό διατηρητέο οικισμό και περιοχή ιδιαίτερου φυσικού κάλλους εκτός αν δεν απαγορευόταν η εκτέλεση οικοδομικών εργασιών κατά το χρόνο εκτέλεσης της αυθαίρετης κατασκευής
– σε ρέμα, κρίσιμη παράκτια ζώνη, ή προστατευόμενη περιοχή, αν απαγορευόταν η εκτέλεση κάθε οικοδομικής εργασίας κατά το χρόνο εκτέλεσης της αυθαίρετης
– σε κηρυγμένο διατηρητέο κτίριο, ή σε κτίριο που είναι μνημείο
– σε χαρακτηρισμένο επικινδύνως ετοιμόρροπο κτίριο
– εκτός σχεδίου πόλεως ή εκτός ορίων οικισμού εφόσον το ανώτατο ύψος της αυθαίρετης κατασκευής ή του χώρου, που έχει εγκατασταθεί η αυθαίρετη αλλαγή χρήσης, υπερβαίνουν το ύψος της κορυφογραμμής. Εξαιρούνται αυθαίρετες κατασκευές σε κτίρια που έχουν κατασκευαστεί προ της 31.12.2003
– εντός απόστασης μικρότερης ή ίσης των είκοσι πέντε (25) μέτρων εφόσον πρόκειται για γραμμή μεταφοράς υψηλής τάσης
– σε περιοχές που υπόκεινται σε περιορισμούς για την προστασία εναέριας κυκλοφορίας, εκτός αν συνοδεύεται από σχετική έγκριση της υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας
ε) Κτίρια και λοιπές κατασκευές εντός περιοχών που είναι υποχρεωτικώς αναδασωτέες λόγω πυρκαϊάς, τα οποία έχουν ανεγερθεί μετά την κήρυξη της αναδάσωσης
στ) Κτίρια ή συνοδεύουσες κατασκευές που η διατήρησή τους παρακωλύει την διαφυγή των πολιτών ή την πρόσβαση πυροσβεστικών οχημάτων σε περίπτωση πυρκαϊάς ή άλλου κινδύνου από φυσικά φαινόμενα.
