Νέο ενιαίο πλαίσιο πυροπροστασίας για κατασκευές κεραιών και εγκαταστάσεις σταθμών βάσης ραδιοεπικοινωνίας σε δάση και δασικές εκτάσεις θέτει σε εφαρμογή το Αρχηγείο Πυροσβεστικού Σώματος. Η εγκύκλιος 58293 οικ. Φ.701.45.3/16.10.2026 καθορίζει τεχνικά μέτρα για τη διαχείριση βλάστησης, την προστασία ηλεκτρολογικού εξοπλισμού, τα εφεδρικά ηλεκτροπαραγωγά ζεύγη, την πυρανίχνευση και την αντιμετώπιση περιστατικών πυρκαγιάς. Προβλέπει επίσης μελέτη πυροπροστασίας από αρμόδιο μηχανικό και προσαρμογή των υφιστάμενων εγκαταστάσεων εντός δύο ετών, στον βαθμό που αυτό είναι πρακτικά εφικτό.
Η εγκύκλιος, με ΑΔΑ Ψ57Ξ46ΝΠΙΘ-ΜΩ0, εκδόθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2026 από τον Αρχηγό του Πυροσβεστικού Σώματος και έχει αναρτηθεί στη Διαύγεια.
Σκοπός της είναι η ενιαία αντιμετώπιση των απαιτήσεων πυροπροστασίας για τηλεπικοινωνιακές εγκαταστάσεις που βρίσκονται σε δάση, δασικές εκτάσεις και εκτάσεις που υπάγονται στη δασική νομοθεσία.
Το νέο πλαίσιο συνδυάζει μέτρα πρόληψης μετάδοσης της πυρκαγιάς από και προς το δασικό περιβάλλον, τεχνικές προδιαγραφές ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού και οργανωτικά μέτρα αντιμετώπισης έκτακτων περιστατικών.
Η εγκύκλιος εφαρμόζεται στις νέες εγκαταστάσεις από την έναρξη ισχύος της, ενώ για τις υφιστάμενες προβλέπεται μεταβατική προσαρμογή.
Ποιες εγκαταστάσεις αφορά
Το πεδίο εφαρμογής περιλαμβάνει κατασκευές κεραιών, εγκαταστάσεις σταθμών βάσης ραδιοεπικοινωνίας και τα συνοδά έργα τους, κατά την έννοια του ν. 4635/2019, εφόσον βρίσκονται σε εκτάσεις που διέπονται από τη δασική νομοθεσία.
Ειδικότερα, καλύπτονται:
- Ιστοί και πυλώνες κεραιών κινητής τηλεφωνίας, ραδιοζεύξεων, ραδιοφωνίας, τηλεόρασης και λοιπών τηλεπικοινωνιακών δικτύων.
- Αυτοστήρικτοι ιστοί, ιστοί με συρματόσχοινα και μονόστυλοι ιστοί επί εδάφους.
- Υπαίθρια ερμάρια ηλεκτρονικού εξοπλισμού.
- Μη επανδρωμένοι οικίσκοι τύπου cell hut και on-grade hut.
- Ελεγχόμενοι υπόγειοι θάλαμοι τηλεπικοινωνιακού εξοπλισμού.
- Βοηθητικός εξοπλισμός ισχύος, όπως ηλεκτρικοί πίνακες, ανορθωτές, εφεδρικές γεννήτριες και δεξαμενές καυσίμου.
Όταν στον ίδιο χώρο συνυπάρχουν συστήματα αποθήκευσης ενέργειας ή άλλες τεχνολογίες παραγωγής, εξακολουθούν να εφαρμόζονται τυχόν πρόσθετες ειδικές απαιτήσεις πυροπροστασίας.
Αντίθετα, η εγκύκλιος δεν εφαρμόζεται σε τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό εγκατεστημένο σε κτίρια και οικόπεδα εκτός του συγκεκριμένου πεδίου εφαρμογής, όπως κεντρικά τηλεφωνικά κέντρα, αίθουσες εξοπλισμού, data centers και χώρους κατανεμητών.
Περιμετρικές ζώνες διαχείρισης βλάστησης
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην απομάκρυνση ή τον περιορισμό της καύσιμης βλάστησης γύρω από τους ιστούς, τους πυλώνες, τους οικίσκους και τα ερμάρια.
Στην παράγραφο 3.1, η εγκύκλιος συνιστά τη διαμόρφωση ζωνών διαχείρισης βλάστησης, κατ’ αναλογία με διεθνείς πρακτικές.
Ζώνη Α΄ – Πλήρης καθαρισμός
Προβλέπεται ενδεικτικά ακτίνα 1 έως 3 μέτρων, ανάλογα με την εγκατάσταση, γύρω από τον ιστό, τον πυλώνα, τον οικίσκο ή το ερμάριο.
Η επιφάνεια διατηρείται ελεύθερη από καύσιμη βλάστηση και μπορεί να καλύπτεται από αδρανή υλικά, όπως χαλίκι ή σκυρόδεμα, ή να αποτελείται από γυμνό έδαφος.
Ζώνη Β΄ – Μειωμένο καύσιμο φορτίο
Συνιστάται ζώνη έως 10 μέτρων, με περιορισμένη και αραιή βλάστηση.
Περιγράφονται εργασίες απομάκρυνσης ξερών χόρτων, κλαδιών και φυλλοστρωμνής, καθαρισμού ποώδους και θαμνώδους βλάστησης και κλαδέματος δέντρων έως ύψος 2,5 μέτρων.
Περιοχές αυξημένου κινδύνου
Σε θέσεις αυξημένου κινδύνου πυρκαγιάς κόμης, η εγκύκλιος αναφέρει ότι οι αποστάσεις μπορεί να αυξάνονται σε 20 έως 30 μέτρα για την προστασία μεταλλικών ιστών.
Η κατάλληλη απόσταση προσδιορίζεται με συνεκτίμηση της κλίσης του εδάφους, του τύπου της δασικής καύσιμης ύλης και της κατεύθυνσης των επικρατούντων ανέμων.
Οι παραπάνω αποστάσεις περιγράφονται ως συνιστώμενες ζώνες διαχείρισης. Δεν αποτελούν αυτοτελή, οριζόντια υποχρέωση εκχέρσωσης σε κάθε εγκατάσταση, ανεξάρτητα από τις συνθήκες της θέσης.
Οι εργασίες πρέπει να συμμορφώνονται με τη δασική νομοθεσία, τους όρους έγκρισης επέμβασης και τυχόν αυστηρότερες απαιτήσεις που ισχύουν κατά περίπτωση.
Παράλληλα, προβλέπεται η διατήρηση της περίφραξης χωρίς αναρριχώμενη ή ξηρή βλάστηση και η εξασφάλιση ελεύθερης και βατής πρόσβασης οχημάτων του Πυροσβεστικού Σώματος.
Απαιτήσεις για οικίσκους και ερμάρια εξοπλισμού
Η ενότητα 3.2 της εγκυκλίου καθορίζει μέτρα παθητικής και δομικής πυροπροστασίας.
Οι οικίσκοι και τα ερμάρια στέγασης ηλεκτρονικού εξοπλισμού πρέπει να κατασκευάζονται από μη καύσιμα ή περιορισμένης καυστότητας υλικά, αντίστοιχα των Ευρωκλάσεων Α1 και Α2 κατά ΕΛΟΤ ΕΝ 13501-1.
Παράλληλα:
- Πρέπει να αποφεύγεται η αποθήκευση καύσιμων υλικών κοντά στους χώρους εξοπλισμού, πέραν των αναγκαίων για τη λειτουργία τους.
- Τα ανοίγματα εξαερισμού πρέπει να διαθέτουν διατάξεις που εμποδίζουν την είσοδο σπινθήρων ή φλόγας σε περίπτωση πυρκαγιάς.
Οι απαιτήσεις αυτές έχουν ιδιαίτερη σημασία για τις εγκαταστάσεις που λειτουργούν χωρίς μόνιμη παρουσία προσωπικού και περιλαμβάνουν ηλεκτρολογικό εξοπλισμό, συσσωρευτές και συστήματα ψύξης.
Εφεδρικές γεννήτριες: Απόσταση τριών μέτρων και συγκράτηση διαρροών
Ειδική ενότητα αφορά τα εφεδρικά ηλεκτροπαραγωγά ζεύγη και την αποθήκευση καυσίμων.
Σύμφωνα με την εγκύκλιο, όπου προβλέπεται εφεδρική γεννήτρια, απαιτούνται:
Ελάχιστη απόσταση ασφαλείας 3 μέτρων μεταξύ γεννήτριας ή δεξαμενής καυσίμου και οικίσκου, ερμαρίου, ιστού ή Ζώνης Α΄ διαχείρισης βλάστησης.
Διάταξη συγκράτησης διαρροών καυσίμου με χωρητικότητα 110% του όγκου της δεξαμενής.
Αυτόματη διακοπή τροφοδοσίας σε περίπτωση διαρροής ή υπερθέρμανσης.
Κατάλληλος φορητός πυροσβεστήρας για πυρκαγιές κατηγορίας Β, σύμφωνα με το ΕΛΟΤ ΕΝ 3-7, κοντά στη γεννήτρια.
Οι συγκεκριμένες προβλέψεις παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για ηλεκτρολόγους και μηχανολόγους μηχανικούς, καθώς και για τις εταιρείες συντήρησης τηλεπικοινωνιακών σταθμών.
Ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις και αντικεραυνική προστασία
Η παράγραφος 3.3 προβλέπει συμμόρφωση των ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων με τα ισχύοντα εθνικά πρότυπα και τους κανονισμούς ηλεκτρικών εγκαταστάσεων.
Γίνεται αναφορά στα ΕΛΟΤ HD 384 και EN 60364.
Ειδική σημασία αποδίδεται στην αντικεραυνική προστασία, λόγω του ύψους και της εκτεθειμένης θέσης πολλών ιστών τηλεπικοινωνιών.
Η εγκύκλιος συνιστά την εφαρμογή της σειράς προτύπων IEC/EN 62305, με καθορισμό κατάλληλης στάθμης αντικεραυνικής προστασίας βάσει ανάλυσης κινδύνου.
Η αξιολόγηση πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα χαρακτηριστικά της εγκατάστασης και την έκθεσή της σε κεραυνικά φαινόμενα.
Πυρανίχνευση και τηλεειδοποίηση
Σημαντική είναι και η ενότητα 3.7, που αφορά τα συστήματα ανίχνευσης και συναγερμού πυρκαγιάς.
Για τις μη επανδρωμένες υπαίθριες εγκαταστάσεις συνιστώνται λύσεις που λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαίτερες περιβαλλοντικές συνθήκες, όπως θερμοκρασία, υγρασία και σκόνη.
Μεταξύ των προτεινόμενων συστημάτων περιλαμβάνονται:
- Συστήματα ανίχνευσης καπνού με αναρρόφηση υψηλής ευαισθησίας, όπως VESDA.
- Ανιχνευτές θερμότητας ή καπνού σε οικίσκους και ερμάρια.
- Δυνατότητα απομακρυσμένης ειδοποίησης μέσω τηλεμετρίας ή SCADA.
- Σύνδεση με μόνιμα επανδρωμένο κέντρο παρακολούθησης και πρωτόκολλο άμεσης ειδοποίησης της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας.
Η εγκύκλιος δεν καθιστά υποχρεωτική την εγκατάσταση συγκεκριμένου τύπου συστήματος, όπως VESDA, σε κάθε σταθμό.
Η επιλογή των κατάλληλων μέτρων συνδέεται με τη μελέτη πυροπροστασίας και την αξιολόγηση του κινδύνου κάθε εγκατάστασης.
Συστήματα κατάσβεσης: Απαγορεύεται νερό ή αφρός στους οικίσκους εξοπλισμού
Σύμφωνα με την παράγραφο 3.8, στους οικίσκους που στεγάζουν ηλεκτρονικό ή τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό απαγορεύεται η χρήση νερού ή αφρού ως κατασβεστικού μέσου.
Αντί αυτών, συνιστώνται αυτόματα συστήματα κατάσβεσης με καθαρούς κατασβεστικούς παράγοντες (Clean Agents), αδρανή αέρια ή άλλο εγκεκριμένο κατάλληλο υλικό για χώρους ηλεκτρονικού εξοπλισμού.
Για αυτόνομα εξωτερικά ερμάρια συνιστώνται συστήματα τοπικής κατάσβεσης, όπως εγκεκριμένες γεννήτριες συμπυκνωμένου αερολύματος.
Η διάκριση είναι ουσιαστική: η απαγόρευση νερού και αφρού αναφέρεται ρητά, ενώ η εγκατάσταση των συγκεκριμένων αυτόματων συστημάτων διατυπώνεται ως σύσταση.
Φορητοί πυροσβεστήρες: Οι ελάχιστες προβλέψεις
Η εγκύκλιος προσδιορίζει συγκεκριμένα μέσα φορητής πυρόσβεσης για τους χώρους εγκατάστασης.
Στην είσοδο του οικίσκου ή εντός του περιφραγμένου χώρου τοποθετείται στεγανός σταθμός πυροσβεστήρων που περιλαμβάνει τουλάχιστον:
| Είδος | Ελάχιστη κατασβεστική ικανότητα |
|---|---|
| Πυροσβεστήρας CO₂ | 55B |
| Πυροσβεστήρας ξηράς σκόνης ABC | 21A-113B-C |
Οι πυροσβεστήρες πρέπει να είναι κατάλληλοι για τους αντίστοιχους κινδύνους και σύμφωνοι με το πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ 3-7.
Ο πρώτος προορίζεται για την κάλυψη κινδύνων από ηλεκτρικό εξοπλισμό υπό τάση, ενώ ο δεύτερος καλύπτει εξωτερικούς κινδύνους, όπως εφεδρικές γεννήτριες και περιβάλλοντες χώρους.
Υποχρεωτική μελέτη πυροπροστασίας από αρμόδιο μηχανικό
Η εγκύκλιος ορίζει ότι τα εφαρμοστέα μέτρα και μέσα πυροπροστασίας κάθε εγκατάστασης πρέπει να αποτυπώνονται σε μελέτη πυροπροστασίας.
Η μελέτη συντάσσεται από αρμόδιο μηχανικό και αρχειοθετείται σύμφωνα με το άρθρο 4 της Πυροσβεστικής Διάταξης 13/2021, όπως ισχύει.
Ο σχεδιασμός βασίζεται σε εκτίμηση κινδύνου, ανάλογη με την έκταση και την επικινδυνότητα της συγκεκριμένης θέσης.
Η εγκύκλιος παραπέμπει στη μεθοδολογική λογική των οδηγιών CFPA-E και στο κεφάλαιο περί εκτίμησης κινδύνου του προτύπου NFPA 76.
Οι παράγοντες που πρέπει να συνεκτιμώνται περιλαμβάνουν:
- Τη θέση της εγκατάστασης και τον κίνδυνο δασικής πυρκαγιάς.
- Την ύπαρξη και τον τύπο συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας.
- Τη χωρητικότητα συσσωρευτών και την ποσότητα αποθηκευμένων καυσίμων.
- Το ύψος των ιστών και την έκθεσή τους σε κεραυνικές εκκενώσεις.
- Τη δυνατότητα πρόσβασης πυροσβεστικών οχημάτων.
- Τη σημασία της εγκατάστασης για τη λειτουργία κρίσιμων επικοινωνιακών υπηρεσιών.
Η προσέγγιση αυτή δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στον τεχνικό σχεδιασμό των μέτρων πυροπροστασίας, ώστε αυτά να ανταποκρίνονται στις πραγματικές συνθήκες και στους κινδύνους της εγκατάστασης.
Σχέδιο Έκτακτης Ανάγκης και εκπαίδευση προσωπικού
Πέραν των τεχνικών μέτρων, προβλέπονται και οργανωτικές υποχρεώσεις για τους κατόχους των κατασκευών κεραιών.
Σύμφωνα με την ενότητα 6, απαιτείται η κατάρτιση και τήρηση Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης.
Το σχέδιο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων:
- Διαδικασία λήψης και επιβεβαίωσης συναγερμού και ειδοποίησης της Πυροσβεστικής.
- Διαδικασίες απομακρυσμένης ή επιτόπιας απομόνωσης της ηλεκτρικής τροφοδοσίας AC/DC.
- Ενέργειες ασφαλούς απομάκρυνσης προσωπικού.
- Υπεύθυνο επικοινωνίας με 24ωρη διαθεσιμότητα.
- Γεωγραφικές συντεταγμένες και διαδρομές πρόσβασης.
- Διαδικασίες αντιμετώπισης εξωτερικής δασικής πυρκαγιάς.
- Επανέλεγχο της εγκατάστασης μετά από συμβάν.
Το σχέδιο τίθεται στη διάθεση της αρμόδιας Πυροσβεστικής Υπηρεσίας και επικαιροποιείται τουλάχιστον ετησίως, καθώς και μετά από συμβάν ή ουσιώδη μεταβολή της εγκατάστασης.
Παράλληλα, ο κάτοχος της κατασκευής μεριμνά ώστε το προσωπικό του και το προσωπικό συνεργαζόμενων εργολάβων και υπεργολάβων να έχει λάβει κατάλληλη εκπαίδευση σε θέματα πυροπροστασίας.
Η εκπαίδευση επαναλαμβάνεται τουλάχιστον μία φορά ετησίως, κατά προτίμηση πριν από την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου.
Διετής προθεσμία για τις υφιστάμενες εγκαταστάσεις
Η εγκύκλιος εφαρμόζεται στις νέες εγκαταστάσεις από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της.
Για τις υφιστάμενες εγκαταστάσεις προβλέπεται προσαρμογή εντός δύο ετών, στον βαθμό που αυτό είναι πρακτικά εφικτό.
Η έναρξη ισχύος ορίζεται στην ημερομηνία ανάρτησης του εγγράφου στο πρόγραμμα Διαύγεια.
Η διατύπωση για τις υφιστάμενες εγκαταστάσεις δεν επιβάλλει αυτομάτως καθολική αντικατάσταση εξοπλισμού, αλλά απαιτεί αξιολόγηση των εφαρμοστέων μέτρων και των πραγματικών δυνατοτήτων προσαρμογής, σε συνδυασμό με τις λοιπές υποχρεώσεις που εξακολουθούν να ισχύουν.
Σε περίπτωση που άλλες διατάξεις ή όροι αδειοδότησης προβλέπουν αυστηρότερα μέτρα πυροπροστασίας, εφαρμόζονται τα αυστηρότερα.
Καταργούνται παλαιότερες οδηγίες
Με τη νέα εγκύκλιο καταργούνται:
- Η εγκύκλιος 44749 Φ.701.2/18.9.2006 του Αρχηγείου Πυροσβεστικού Σώματος, σχετικά με την πυρασφάλεια εγκαταστάσεων ηλεκτρονικών επικοινωνιών.
- Το έγγραφο 16986 Φ.701.2/13.3.2013 για την πυροπροστασία σταθμών βάσης κινητής τηλεφωνίας που εμπίπτουν στη δασική νομοθεσία.
Οι δύο προηγούμενες διοικητικές οδηγίες αντικαθίστανται ως προς το συγκεκριμένο αντικείμενο από το νέο ενιαίο πλαίσιο.
Τι σημαίνει η εγκύκλιος για μηχανικούς και παρόχους
Η εφαρμογή της νέας εγκυκλίου παρουσιάζει πρακτικό ενδιαφέρον για μελετητές πυροπροστασίας, ηλεκτρολόγους και μηχανολόγους μηχανικούς, κατασκευαστές τηλεπικοινωνιακών υποδομών και εταιρείες συντήρησης.
Για κάθε εγκατάσταση απαιτείται πλέον ολοκληρωμένη αξιολόγηση των πυροκινδύνων που συνδέονται τόσο με τον ίδιο τον εξοπλισμό όσο και με το δασικό περιβάλλον.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτούν οι έλεγχοι της κατάστασης των οικίσκων και ερμαρίων, η προστασία από κεραυνούς, η ασφάλεια εφεδρικών γεννητριών και αποθήκευσης καυσίμων, η διαθεσιμότητα κατάλληλων μέσων πυρόσβεσης και η επάρκεια των διαδικασιών αντιμετώπισης περιστατικών.
Για τους κατόχους και διαχειριστές τηλεπικοινωνιακών εγκαταστάσεων, η διετής περίοδος προσαρμογής δημιουργεί ανάγκη καταγραφής των υφιστάμενων εγκαταστάσεων, αξιολόγησης των αποκλίσεων και προγραμματισμού τεχνικών παρεμβάσεων.
Η νέα εγκύκλιος δεν περιορίζεται σε ένα ενιαίο σύνολο κατασκευαστικών προδιαγραφών. Εισάγει ένα πλαίσιο στο οποίο η εκτίμηση κινδύνου, η τεχνική τεκμηρίωση και η επιχειρησιακή ετοιμότητα αποτελούν βασικά στοιχεία της πυροπροστασίας τηλεπικοινωνιακών εγκαταστάσεων σε δασικές περιοχές.
Πηγές
- Αρχηγείο Πυροσβεστικού Σώματος, εγκύκλιος 58293 οικ. Φ.701.45.3/16.10.2026, «Πυροπροστασία κατασκευών κεραιών και εγκαταστάσεων σταθμών βάσης ραδιοεπικοινωνίας σε δάση, δασικές εκτάσεις και εκτάσεις που υπάγονται στη δασική νομοθεσία», ΑΔΑ Ψ57Ξ46ΝΠΙΘ-ΜΩ0.
https://diavgeia.gov.gr/doc/Ψ57Ξ46ΝΠΙΘ-ΜΩ0 - Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, επίσημος κατάλογος εγκυκλίων.
https://civilprotection.gov.gr/egkyklioi - Ελληνικό Ινστιτούτο Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας (ΕΛΙΝΥΑΕ), αναδημοσίευση του πλήρους εγγράφου της εγκυκλίου.
https://www.elinyae.gr/ethniki-nomothesia/egk-58293-oik-f7014532026-fek-16102026 - Πυροσβεστική Διάταξη 13/2021, ΦΕΚ Β΄ 5519, αναφορικά με τη διαδικασία σύνταξης και αρχειοθέτησης μελετών πυροπροστασίας.
- Πυροσβεστική Διάταξη 15/2014, ΦΕΚ Β΄ 3149, αναφορικά με τις προδιαγραφές μέσων και συστημάτων ενεργητικής πυροπροστασίας.
