του Θοδωρή Καραουλάνη
Με απόφαση της Γενικής Γραμματέως Χωρικού Σχεδιασμού & Αστικού Περιβάλλοντος Ρένας Κλαμπατσέα προχωρά επιτέλους με απευθείας ανάθεση (αλλά μετά από διενέργεια δημόσιας ηλεκτρονικής κλήρωσης) η μελέτη με τίτλο «Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον τουρισμό».
Πρόκειται για το δεύτερο στάδιο της διαδικασίας για την υιοθέτηση, επιτέλους, νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό. Είχε προηγηθεί η ανάθεση της μελέτης «Νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό (ΕΧΠ Τουρισμού)» με την υπογραφή σύμβασης στις αρχές Ιουνίου με την ένωση οικονομικών φορέων: Οικονόμου Δημήτριος, Τσακίρης Στυλιανός, Κοτζαμπόπουλος Αλέξανδρος και «Δ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ και συνεργάτες Ο.Ε., μελέτες για το περιβάλλον». Η πρώτη φάση του έργου της ομάδας που εκπονεί το ΕΧΠ Τουρισμού πρέπει να ολοκληρωθεί μέσα στον Σεπτέμβρη, μετά από παράταση που πήρε, και ακολούθως να προχωρήσει στο 20 στάδιο και παράλληλα να προχωρήσει και η διαδικασία της ΣΜΠΕ, την οποία το ΥΠΕΝ αποφάσισε να δώσει ως ξεχωριστό έργο (σε άλλες περιπτώσεις τα δύο αυτά κείμενα δίνονταν, ως έργο, μαζί).
Θυμίζουμε ότι η χώρα μας στερείται παντελώς, εδώ και 2,5 χρόνια περίπου, ενός ειδικού χωροταξικού πλαισίου για τον Τουρισμό (σε αντίθεση με άλλους τομείς όπως η βιομηχανία, οι ΑΠΕ κλπ των οποίων τα ΕΧΠ βρίσκονται εν ισχύ και επίκειται η αναθεώρησή τους) διότι το Συμβούλιο της Επικρατείας ακύρωσε για διαδικαστικούς λόγους (χωρίς να μπει στην ουσία του περιεχομένου) το τελευταίο ΕΧΠ Τουρισμού που ενέκρινε η κυβέρνηση το 2014, ενώ λίγο αργότερα το Ανώτατο Δικαστήριο ακύρωσε για άλλους λόγους, ουσίας, και το Ειδικό Χωροταξικό του Τουρισμού του 2009 (που ήταν η πρώτη φορά που θεσμοθετήθηκε). Με βάση τις σχετικές αναφορές του ΣτΕ, στο ενδιάμεσο διάστημα μέχρι την έγκριση νέου ΕΧΠ, η διοίκηση θα προχωρά με βάση τις προβλέψεις των Περιφερειακών Χωροταξικών Πλαισίων (τα οποία όμως έχουν εκπονηθεί με παραδοχές όσα αναφέρονταν στο ΕΧΠ που ακυρώθηκε). Για να μην σας μπερδεύουμε: η χώρα μας δεν έχει σήμερα ειδικές διατάξεις για το πού, τι μεγέθους και πόσα ξενοδοχεία, μονάδες και τουριστικές δραστηριότητες επιτρέπονται ή απαγορεύονται αλλά μόνο ειδικές προβλέψεις ανά Περιφέρεια. Σημειώνουμε ότι τη γρήγορη θεσμοθέτηση νέου ΕΧΠ Τουρισμού ζητούν μετ’ επιτάσεως όλοι οι οικονομικοί και θεσμικοί φορείς της αγοράς (ΣΕΤΕ, ΣΕΒ, ΤΕΕ, κλπ).
Η «Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον τουρισμό» συνολικού προϋπολογισμού δεκαεννέα χιλιάδων τριακοσίων δύο ευρώ και δεκατριών λεπτών (19.302,13 €), πλέον ΦΠΑ, (δηλαδή συνολικά περίπου 24.000 ευρώ) ανατίθεται στην εταιρεία Ι.ΦΡΑΝΤΖΗΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Ε.Π.Ε. ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, που εδρεύει στην Αθήνα. Η μελέτη έχει ως αντικείμενο την εκπόνηση της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό και την παροχή τεχνικών υπηρεσιών για την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της δημόσιας διαβούλευσης επί αυτής, στο πλαίσιο της διαδικασίας Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης στην οποία υποβάλλονται τα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια σύμφωνα με την Κ.Υ.Α. Αριθμ. ΥΠΕΧΩΔΕ/ΕΥΠΕ/οικ.107017/28-8-2006 (Β’ 1225) «Εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων (…)».
Βέβαια από το ύψος του προϋπολογισμού και τον χαρακτήρα τόσο της ΣΜΠΕ όσο και ενός Ειδικού Χωροταξικού Σχεδίου προκύπτει ότι η μελέτη είναι στην πραγματικότητα ένα γενικό κείμενο, όπως ακριβώς και η ΣΜΠΕ, η οποία βέβαια θα έχει πιθανότατα και κάποιο ρυθμιστικό χαρακτήρα (μέγιστους όρους δόμησης, μέγιστες αρτιότητες, είδη καταλυμάτων κλπ) αλλά σε επίπεδο «στρατηγικών» περιβαλλοντικών εκτιμήσεων δεν υπάρχει μεγάλη διαφοροποίηση ανάμεσα στα σενάρια. Άλλωστε αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία θα είναι οι παρατηρήσεις και τυχόν αλλαγές που θα γίνουν από τη διαδικασία διαβούλευσης της ΣΜΠΕ, η οποία είναι υποχρεωτική, και αυτό γιατί εκεί γίνονται οι παρεμβάσεις και καταγράφονται απόψεις και αντιδράσεις από ενδιαφερόμενους φορείς – κάτι που έγινε και με το προηγούμενο ΕΧΠ που ακυρώθηκε, όπου η αγνόηση κάποιων παρατηρήσεων από το ΥΠΕΝ οδήγησε φορείς σε προσφυγή στο ΣτΕ.
Βέβαια εξαιρετικά μεγάλο ενδιαφέρον θα έχει να δούμε αυτή τη φορά αν τόσο η ΣΜΠΕ όσο και το ίδιο το Ειδικό Χωροταξικό θα ενσωματώσει επιστημονικές προσεγγίσεις πάνω στο ζήτημα της αύξησης της τουριστικής διαμονής μέσω συστημάτων διαμοιρασμού, όπως είναι το airbnb και αν κάτι τέτοιο θα περιορίσει ή όχι τη δυνατότητα δημιουργίας νέων τουριστικών μονάδων σε συγκεκριμένες περιοχές.
Και φυσικά μένει να δούμε τα σενάρια που θα εισηγηθούν οι ομάδες μελετητών για τον χαρακτηρισμό περιοχών της χώρας ως τουριστικών, για το αν θα επιτρέπεται η εκτός σχεδίου δόμηση ή όχι για τουριστικά καταλύματα, αν και με τι όρους θα επιτρέπονται τα σύνθετα τουριστικά καταλύματα, τι περιβαλλοντικούς όρους θα επιβάλλουν στις ξενοδοχειακές κατασκευές, ποιες άλλες τουριστικές δραστηριότητες θα προβλέπονται, τι αρτιότητες και γενικά μεγέθη δόμησης θα ενταχθούν στο ΕΧΠ Τουρισμού… Όλα αυτά αποτελούν την «καρδιά» ενός ΕΧΠ και έχουν μεγάλη σημασία για πολλά επιμέρους συμφέροντα, ενώ πολλές φορές προκαλούν ιδιαίτερες αντιδράσεις σε τοπικές κοινωνίες – και συλλογικούς και επιχειρηματικούς φορείς – το οποίο αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της χρονικής «σύμπτωσης» με τις αυτοδιοικητικές εκλογές του 2019…
