Της ΓΡΑΜΜΑΤΗΣ ΜΠΑΚΛΑΤΣΗ,
τοπογράφου – πολεοδόμου μηχανικού
baklatsi@yahoo.gr
Συνεχίζεται η συλλογή δηλώσεων ιδιοκτησίας για τη σύνταξη του Κτηματολογίου στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας και η προσέλευση των πολιτών για την υποβολή δήλωσης παραμένει μικρή. Η πολιτεία για να μπορέσει να συνεχίσει το έργο του Κτηματολογίου και να διευκολυνθούν οι πολίτες στις δηλώσεις ιδιοκτησίας έδωσε νομοθετικά τη δυνατότητα παράτασης στη συλλογή δηλώσεων, πέρα του 6μηνου που ίσχυε στις παλιές μελέτες, χωρίς όμως αυτή η νέα παράταση να ξεπερνά πάλι το 6μηνο. Έτσι τμηματικά για κάθε μελέτη που λήγει η προθεσμία της, δίνεται νέα παράταση. Το πρόβλημα όμως που παρατηρείται είναι ότι, οι συνεχείς παρατάσεις αδρανοποιούν τους πολίτες που συνεχίζουν να «γυρνούν την πλάτη» στο κτηματολόγιο καθυστερώντας την κατάθεση της δήλωσής τους, ενώ οι μελετητές των κτηματογραφούμενων περιοχών διαμαρτύρονται ότι δεν μπορούν να συνεχίσουν την εργασία τους, όταν οι δηλώσεις βρίσκονται στο 20% με 25%.
Στο πλαίσιο αυτό, η κυβέρνηση αποφάσισε την ΑΝΑ ΜΗΝΑ ΠΑΡΑΤΑΣΗ ΔΗΛΩΣΕΩΝ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ. Το αν θα εξαντληθεί το προβλεπόμενο 6μηνο, θα κρίνεται κατά περίπτωση, λαμβάνοντας υπόψη την πορεία των δηλώσεων καθώς και τις ιδιαιτερότητες και τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η κάθε περιοχή. Από την άλλη πλευρά, οι μελετητές θεωρούν ότι οι πολίτες θα ενεργοποιηθούν, μόλις επιβαρυνθούν με πρόστιμα για τις εκπρόθεσμες δηλώσεις τους και πιέζουν το κράτος να τα επιβάλει. Έτσι για την Μαγνησία που η υποβολή δηλώσεων βρίσκεται περίπου στο 20% και το πρώτο εξάμηνο λήγει στις 12 Σεπτεμβρίου, αναμένεται να δοθεί παράταση ακόμα ενός μήνα. Δηλαδή μέχρι τον Οκτώβριο. Η ακριβής ημερομηνία αναμένεται να ανακοινωθεί επίσημα από τον Οργανισμό Κτηματολογίου. Επειδή οι ημερομηνίες για τις υπό κτηματογράφηση περιοχές διαφέρουν, ο κάθε ενδιαφερόμενος ιδιοκτήτης γης, θα πρέπει να ενημερώνεται για τις προθεσμίες υποβολής δηλώσεων κτηματογράφησης, μόνο από το site www.ktimatologio.gr, για να γνωρίζει έγκυρα την παράταση που αφορά στην περιοχή του.
- Τι πρέπει να κάνω για να δηλώσω τα σπίτια και τα χωράφια μου στο κτηματολόγιο;
Βήμα 1ο): Καταγράφουμε τα ακίνητα μας και τα ξεχωρίζουμε ανά Τοπική Κοινότητα, για να ξέρουμε σε ποιο γραφείο κτηματογράφησης θα καταθέσουμε τη σχετική δήλωση. Η δήλωση υποβάλλεται για τα δικαιώματα που υπάρχουν σε κάθε προκαποδιστριακό ΟΤΑ που αντιστοιχεί συνήθως στις σημερινές Τοπικές ή Δημοτικές Ενότητες.
Βήμα 2ο): Αντιστοιχίζουμε το κάθε ακίνητο με τον τίτλο ιδιοκτησίας του (συμβόλαιο αγοράς, διανομή, παραχωρητήριο, αναδασμός κ.λπ.). Μπορεί ένα ακίνητο να έχει αποκτηθεί με περισσότερους του ενός συμβολαίου. Για παράδειγμα ένα ποσοστό από αποδοχή κληρονομιάς και ένα δεύτερο από δωρεά.
Βήμα 3ο): Διαβάζουμε τον τίτλο ιδιοκτησίας και σημειώνουμε το είδος του δικαιώματος που έχουμε. Για παράδειγμα δικαίωμα πλήρους κυριότητας σε ποσοστό 50% και δικαίωμα ψιλής κυριότητας σε ποσοστό 50% και δικαίωμα δουλείας διόδου μέσα από ένα γειτονικό ακίνητο. Καταγράφουμε όλα τα δικαιώματα, καθώς είναι απαραίτητη η δήλωση καθενός από αυτά.
Βήμα 4ο): Συλλέγουμε όλα τα απαραίτητα έγγραφα, όπως:
- Φωτοτυπίες συμβολαίων
- Τοπογραφικά που αναφέρονται στα συμβόλαια
- Πιστοποιητικά μεταγραφής των συμβολαίων στο υποθηκοφυλακείο
- Άλλα έγγραφα, π.χ. σε περίπτωση κληρονομιάς όπου δεν έχει συνταχθεί συμβόλαιο, προσκομίζουμε έγγραφα που αποδεικνύουν το ποσοστό που έχουμε κληρονομήσει: τη ληξιαρχική πράξη θανάτου του κληρονομούμενου, τη δημοσιευμένη διαθήκη του, πιστοποιητικό εγγύτερων συγγενών κ.ά. Οταν πρόκειται για ακίνητα χωρίς συμβόλαιο που έχουν αποκτηθεί με χρησικτησία, προσκομίζουμε έγγραφα που αποδεικνύουν την κυριότητά όσον το δυνατόν παλαιότερα, ώστε σε συνδυασμό με πρόσφατα έγγραφα (π.χ. Ε9 του 2019) να καλύπτουν 20ετία.
Βήμα 5ο): Εντοπίζουμε τα ακίνητά μας. Για την υποβολή της δήλωσης στο Κτηματολόγιο είναι υποχρεωτικό να προσκομίσετε κάποιο στοιχείο εντοπισμού που να βοηθάει το Γραφείο Κτηματογράφησης να προσδιορίσει τη θέση, τα όρια και την έκταση όλων των ακινήτων σας. Ενας τρόπος είναι o εντοπισμός στον χάρτη της GOOGLE ή στον χάρτη του κτηματολογίου που βρίσκεται στο διαδίκτυο. Επίσης μπορείτε να επισκεφτείτε τα ακίνητα και να πάρετε με GPS συντεταγμένες. Ο ΣΩΣΤΟΤΕΡΟΣ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΜΕ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΟ ΣΕ ΕΓΣΑ 87.
Βήμα 6ο): Συμπληρώνουμε το έντυπο της δήλωσης Κτηματολογίου, που μπορούμε να κατεβάσουμε από την σελίδα του κτηματολογίου ή να την πάρουμε από το γραφείο κτηματογράφησης Το έντυπο αποτελείται από τρεις σελίδες: η πρώτη αφορά τα στοιχεία του προσώπου και οι δυο επόμενες τα στοιχεία του ακινήτου και του δικαιώματος.
Βήμα7ο): Αντιστοιχίζουμε ανά δικαίωμα – δήλωση τα απαιτούμενα έγγραφα (συμβόλαια, πιστοποιητικά μεταγραφής και αν υπάρχουν τοπογραφικά). Προσοχή! Κάνουμε δήλωση ξεχωριστή για κάθε Προκαποδιστριακό ΟΤΑ. Σε κάθε δήλωση επισυνάπτεται φωτοτυπία της ταυτότητας του δηλούντος και αποδεικτικό ΑΦΜ (π.χ. Ε9, Εκκαθαριστικό εφορίας, λογαριασμό ΔΕΗ).
Βήμα 8ο): Καταθέτουμε τη δήλωση στο γραφείο κτηματογράφησης προσωπικά ή με εξουσιοδότηση μέσου τρίτου προσώπου. Τη διεύθυνση και τις ώρες λειτουργίας του γραφείου κτηματογράφησης τα βρίσκουμε στην ιστοσελίδα του Κτηματολογίου (www.ktimatologio.gr -> Αναζήτηση Περιοχών).
Βήμα 9ο): Πληρώνουμε τα παράβολα τα οποία υπολογίζονται αυτόματα από το ηλεκτρονικό σύστημα με την κατάθεση της δήλωσης. Για κάθε ιδιοκτησία (δικαίωμα) καταβάλλεται ένα πάγιο τέλος κτηματογράφησης, που είναι:
α) Για τις αστικές περιοχές 35€ για κάθε δικαίωμα. Για τους βοηθητικούς χώρους (αποθήκες, γκαράζ), που αποτελούν αυτοτελείς ιδιοκτησίες, δηλαδή έχουν χιλιοστά στο οικόπεδο, το τέλος κτηματογράφησης είναι 20€ για κάθε δικαίωμα.
β) Για τις αγροτικές περιοχές είναι 35€ για κάθε δικαίωμα. Όμως τα φυσικά πρόσωπα, που δηλώνουν περισσότερα από δύο (2) δικαιώματα κυριότητας ή δουλείας, καταβάλλουν πάγιο τέλος για δύο μόνο δικαιώματα, ανεξάρτητα από τον συνολικό αριθμό δικαιωμάτων, που δηλώνουν στον συγκεκριμένο ΟΤΑ.
Βήμα 10ο): Παραλαμβάνουμε το αποδεικτικό της δήλωσης είτεπροσωπικά από το γραφείο κτηματογράφησης είτε μέσω τρίτου προσώπου, έχοντας εξουσιοδότηση με το γνήσιο της υπογραφής μας. Επίσης μπορούμε να το εκτυπώσουμε από την ιστοσελίδα του κτηματολογίου με τους κωδικούς TAXIS.
- Τι κάνω όταν δεν έχω «χαρτιά» για το σπίτι ή το χωράφι μου;
Σε αυτή τη περίπτωση θα πρέπει να αποδειχθεί 20ετής νομή και κατοχή – αλλιώς το ακίνητο δεν μπορεί να δηλωθεί στο Κτηματολόγιο. Επομένως θα πρέπει να καταθέσετε έγγραφα που να αποδεικνύουν ότι είστε ο ιδιοκτήτης του ακινήτου συνεχόμενα τουλάχιστον για μια εικοσαετία. Το βασικό έγγραφο που συνήθως καταθέτουμε είναι η ένορκη βεβαίωση δύο μαρτύρων καθώς και το Ε9 (δήλωση περιουσιακής κατάστασης στην εφορία) του ιδιοκτήτη. Συμπληρωματικά καταθέτουμε και όποιο άλλο έγγραφο διαθέτουμε.
Για την περίπτωση του σπιτιού θα μπορούσε να είναι για παράδειγμα η οικοδομική άδεια, η νομιμοποίηση με νόμο Τρίτση, η βεβαίωση κοινοτάρχη ότι το σπίτι υπάρχει προ του 1955, ο λογαριασμός ΔΕΗ ή νερού, ενοικιαστήριο, ένα παλιό τοπογραφικό κ.λπ.
Στην περίπτωση των αγροτεμαχίων, που είναι και η πιο συνηθισμένη, όταν στερούμαστε συμβολαίων και δεν έχουμε κάποιο έγγραφο, καταθέτουμε μαζί με την ένορκη βεβαίωση, μισθωτήρια που αποδεικνύουν την καλλιέργεια από τρίτο πρόσωπο, συμβόλαια γειτόνων που αναφέρουν ότι συνορεύουν με την ιδιοκτησία μας, δηλώσεις στο ΟΣΔΕ, πράξη αναγνώρισης ορίων από τους όμορους ιδιοκτήτες κλπ.
- Τι γίνεται όταν το ακίνητο δεν δηλώνεται στο Ε9;
Για τα ακίνητα που οι ιδιοκτήτες τους δεν τα δηλώνουν στο Ε9, απαιτείται να τροποποιήσουν το Ε9 και να γνωστοποιήσουν στη φορολογική διοίκηση τα σωστά περιγραφικά στοιχεία των ακινήτων τους, όπως αυτά προκύπτουν από τη διαδικασία υποβολής δηλώσεων στο Εθνικό Κτηματολόγιο, υποβάλλοντας εκπρόθεσμες τροποποιητικές δηλώσεις Ε9 στο σύστημα TAXISnet.
- Τι κάνουμε σε περίπτωση συνιδιοκτησίας;
Σε αυτή την περίπτωση υποβάλλουν δηλώσεις όλοι οι ιδιοκτήτες του ακινήτου. Για παράδειγμα, ζευγάρι που έχει από 50% δικαίωμα πλήρους κυριότητας σε διαμέρισμα είναι υποχρεωμένο να υποβάλει δύο χωριστές δηλώσεις, πληρώνοντας «κτηματόσημο» 35 ευρώ για την κάθε μία. Γονιός που έχει την επικαρπία σε ακίνητο και το παιδί του την ψιλή κυριότητα, υποβάλλουν επίσης δύο δηλώσεις και δύο τέλη συνολικού ύψους 70 ευρώ. Αδόμητο οικόπεδο σε εντός σχεδίου περιοχή ή εκτός σχεδίου αγροτεμάχιο που έχει πολλούς συνιδιοκτήτες πρέπει να δηλωθεί χωριστά από κάθε δικαιούχο. Αν δεν δηλωθεί κάποιο από τα μερίδια, μετά την πάροδο του προβλεπόμενου χρόνου, κινδυνεύει να περιέλθει το αντίστοιχο ποσοστό στο Δημόσιο.
