Η Ελλάδα παραμένει μια χώρα που «κάθεται» πάνω στον πλούτο της -κυριολεκτικά. Σύμφωνα με τη φετινή έκθεση «Global Wealth Report 2026» της UBS, μόλις το 36,1% της ακαθάριστης περιουσίας των ελληνικών νοικοκυριών αποτελείται από χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού -καταθέσεις, μετοχές, αμοιβαία κεφάλαια και λοιπές επενδύσεις. Το υπόλοιπο, δηλαδή σχεδόν τα δύο τρίτα, είναι δεσμευμένο σε μη χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία, με κυρίαρχη τη στεγαστική ιδιοκτησία.
Το ποσοστό αυτό τοποθετεί την Ελλάδα στις τελευταίες θέσεις μεταξύ των ανεπτυγμένων οικονομιών του δείγματος. Στη Δυτική Ευρώπη, μόνο η Ισπανία εμφανίζει χαμηλότερο ποσοστό (31,4%), ενώ σε παγκόσμιο επίπεδο η Ελλάδα ξεπερνά οριακά μόνο τη Ρωσία (31,2%) και την Ινδία (25,8%).
Μια χώρα ιδιοκτητών, όχι επενδυτών
Η αντίθεση με τις μεγάλες οικονομίες είναι εντυπωσιακή. Στις ΗΠΑ, τα χρηματοοικονομικά assets αντιπροσωπεύουν το 78,9% του συνολικού πλούτου -υπερδιπλάσιο ποσοστό σε σχέση με την Ελλάδα. Στην Ελβετία φτάνουν το 65,3%, στον Καναδά το 66,2% και στο Ηνωμένο Βασίλειο το 55,9%.
Ακόμα και η Γερμανία, η οποία θεωρείται παραδοσιακά «συντηρητική» οικονομία σε ό,τι αφορά τις επενδύσεις, βρίσκεται στο 43,6% -σαφώς υψηλότερα από την Ελλάδα. Η Ιταλία, χώρα με πολλά κοινά πολιτισμικά και οικονομικά χαρακτηριστικά με τη δική μας, κινείται στο 50,9%.
Η εξήγηση βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό στα πολύ υψηλά ποσοστά ιδιοκατοίκησης που χαρακτηρίζουν τις μεσογειακές χώρες. Στην Ελλάδα, η ιδιοκτησία κατοικίας λειτουργεί ταυτόχρονα ως στέγη, ως αποταμίευση και ως «ασφάλεια» -ένα μοντέλο που αφήνει ελάχιστο περιθώριο για τη διοχέτευση πόρων σε χρηματοπιστωτικά μέσα.
Τι σημαίνει για τους Ελληνες
Η υπερσυγκέντρωση του πλούτου σε ακίνητα έχει σημαντικές πρακτικές συνέπειες.
Πρώτον, η ρευστότητα. Ένα ακίνητο δεν μετατρέπεται εύκολα σε μετρητά -τουλάχιστον όχι χωρίς χρονοβόρες διαδικασίες και κόστη συναλλαγής. Σε μια κρίση, όπως αυτή που βίωσε η χώρα μετά το 2010, η ακίνητη περιουσία δεν προσφέρει ασπίδα. Η έκθεση της UBS σημειώνει εύγλωττα ότι η ιδιότητα του εκατομμυριούχου δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ρευστότητα -σε πολλές περιπτώσεις, η αύξηση των τιμών ακινήτων «δημιουργεί» εκατομμυριούχους στα χαρτιά, χωρίς να αυξάνει το διαθέσιμο εισόδημά τους.
Δεύτερον, η απόδοση. Ιστορικά, τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία -και ιδίως οι μετοχές- τείνουν να αποδίδουν καλύτερα μακροπρόθεσμα από τα ακίνητα, ιδίως αν ληφθεί υπόψη το κόστος συντήρησης και φορολόγησης.
Τρίτον, η διαφοροποίηση. Ένα νοικοκυριό που έχει το 60-65% της περιουσίας του σε ένα μόνο ακίνητο είναι εξαιρετικά εκτεθειμένο στις τοπικές συνθήκες της αγοράς ακινήτων -και κατ’ επέκταση στην πορεία της ελληνικής οικονομίας.
Η ευρύτερη εικόνα
Η σύνθεση της ελληνικής περιουσίας εντάσσεται σε ένα ευρύτερο μωσαϊκό ευρημάτων. Ο μέσος καθαρός πλούτος ανά ενήλικα διαμορφώθηκε στα 143.343 δολάρια στο τέλος του 2025, αρκετά για να εξασφαλίσει στη χώρα την 30ή θέση παγκοσμίως. Ωστόσο, η διάμεση περιουσία -αυτή που αφορά τον «τυπικό» πολίτη- φτάνει μόλις τις 59.162 δολάρια, λιγότερο από το μισό.
Παράλληλα, η χώρα μετρά πλέον περίπου 82.000 εκατομμυριούχους (σε δολάρια), αριθμός που αυξήθηκε κατά 3,5% μέσα στο 2025. Ο δείκτης ανισότητας Gini βρίσκεται στο 0,60 -υψηλότερος από αυτόν της Ιταλίας (0,54), της Γαλλίας (0,57) και της Ισπανίας (0,57).
